Erken Çocukluk Eğitimi — Fikret Gülaçtı Bahadır Köksalan Kazım Biber

Gelişim döllenme ile başlamakta ve yaşam boyu sürmektedir Ancak yaşamın ilk altı yılı gelişimin en hızlı olduğu ve çevrenin etkisine en açık olunan dönemdir Çocuklar doğduklarında ve yaşamlarının ilk yıllarında fiziksel açıdan yetişkinlere bağımlıdırlar Ancak bu bağımlılık bizleri yanıltmamalıdır Çocuklar doğduklarında oldukça gelişmiş beş duyu yetisine sahiptirler Bir başka deyişle çevre ile etkileşime hazırdırlar Fiziksel açıdan bağımlı olsalar da zihinsel açıdan çok hızlı gelişmektedirler 0 4 yaş özellikle beyin gelişimi için kritik bir dönemdir Çocukların anadillerini kolaylıkla öğrenmeleri bu zihinsel kapasitenin önemli bir işaretidir İlk yıllardaki öğrenmenin beyin gelişimi ile önemli bir ilişkisi vardır Böyle olunca gelişimin en önemli ilk altı hatta sekiz yılındaki eğitim çok önemli olmaktadır Bu eğitim ne kadar erken başlarsa o kadar etkili olur Burada çocuğun deneyim kazanması için önemli olan onun çok yönlü gelişimine sosyal zihinsel duygusal dil ve fiziksel destek verecek uyarıcıların olduğu bir çevre ve donanımlı yetişkinlerden bahsedilmektedir Daha sağlıklı başarılı ve topluma katkı getirecek bireyler yetiştirilmek isteniyorsa eğitime mümkün olduğunca erken başlanması gerekmektedir Çocukların örgün eğitime başlama süreci onların yaşamında kritik bir dönemdir Erken çocukluk döneminden ilköğretime geçişin uyum içinde ve yumuşak bir şekilde olması çocuğun örgün eğitimindeki başarısında etkilidir Bu ilköğretimden önceki yıl ve ilköğretimdeki iki yılın bir bütünlük içinde olmasının gereğini göstermektedir Bütün bu nedenlerden dolayı okul öncesi eğitim yerine EÇE kavramı tercih edilmekte ve önerilmektedir Okul öncesi eğitim ve erken çocukluk eğitimi EÇE kavramı zaman zaman birbirinin yerine kullanılmaktadır Türkiyede EÇEnin incelenmesi aşamasında elde edilen bulgular ağırlıklı olarak okul öncesi eğitimine aittir Çünkü Türkiyede kabul gören ve uygulanan sistem okul öncesi eğitim sistemidir Ancak Türkiye için tercih edilen ve önerilen EÇEdir Okul öncesi eğitim 3 6 yaşları arasındaki dönemi kapsarken EÇE doğumdan hatta annenin hamileliğinden ilköğretimin ilk iki yılını da içine alan dönemi kapsamaktadır Dolayısıyla okul öncesi eğitim EÇEnin içinde yer almaktadır Bu kitap son yıllarda birçok ülkede yaygınlaşan ve bazı ülkelerde zorunlu hale getirilen EÇEnin ülkemizdeki uygulamalarına katkı sağlaması amacıyla hazırlanmıştır YÖK lisans programlarında yaptığı düzenleme ile ilk adımı atarak Eğitim Fakülteleri Sınıf Öğretmenliği Lisans Programına Erken Çocukluk Eğitimi dersini eklemiştir Kitap sınıf öğretmenlerine olduğu kadar okul öncesi öğretmenleri ve ailelere de yarar sağlayacak bir şekilde hazırlanmıştır Kitapta farklı üniversitelerde görevli olan öğretim elemanları tarafından YÖK Kur tanımına uygun olarak yazılmış on bölüm bulunmaktadır Her bir bölüm yazarlar tarafından güncel değişiklik ve uygulamalar da eklenerek titizlikle yazılmıştır Bu çerçeve kitapta okul öncesinin dünyada ve Türkiyedeki tarihsel gelişimi tanımı kapsamı önemi ve temel ilkeleri okul öncesinin bugünkü durumu temel görüşler çocukların gereksinimleri ve özellikleri öğretmen yeterlilikleri eğitim kurumları ve çeşitleri eğitsel ortam özellikleri ile ailenin rolü ve önemi açıklanmaya çalışılmıştır Kitabın ikinci baskısında değerli meslektaşlarımız ve öğrencilerimizden gelen geribildirimler doğrultusunda bazı eklemeler ve değişikliklere yer verdik Umarız bu haliyle kitap daha yararlanabilir olmuştur Kitabın bu baskısıyla ilgili değerlendirmeleriniz bundan sonraki baskılar için bizlere ışık tutacaktır Kitabin bu baskısının hazırlanmasında da özveri ve titizlikle çalışan tüm meslektaşlarımıza çabalarından dolayı çok teşekkür ediyoruz Ayrıca kitabın 2 baskısının yayına hazırlanması ve basılmasında emeği geçen tüm Pegem Akademi Yayıncılık ilgilileri ve çalışanlarına şükranlarımızı iletiyoruz

Doğum öncesi dönemden başlayarak doğum sonrası ilk yıllardaki gelişimin hızı ve önemi bilimsel araştırmalar ile ortaya konmuştur çocukların sağlıklı büyümesi ve uygun gelişimsel uyaranlar alması erken çocukluk dönemi olarak adlandırabileceğimiz 0 6 yaş döneminin ileriki yaşamın temeli niteliğinde olması anlamına gelmektedir Gerek gelişmiş ülkeler ve gerekse gelişmekte olan ülkeler her geçen gün erken çocukluk döneminin öneminin daha çok farkına varmakta ve bu dönemin çocuğun büyüme ve gelişimini maksimum düzeyde sağlıklı desteklemesi için önlemler almaktadırlar örneğin ülkemizde Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre 1999 2000 yılında 36 72 aylık çocukların okullaşma oranı 10 2 iken bu oran 2009 2010 yılı verilerine göre 39dur Elinizdeki bu kitabın amacı ülkemizde önemi her geçen gün farkına varılan ve farkına varmanın uygulamalara yansıdığı erken çocukluk dönemine ilişkin önemli ve güncel bilgiler sunmaktır Erken çocukluk döneminde temel kavramlar erken çocukluk döneminde ge

Gelişim döllenme ile başlamakta ve yaşam boyu sürmektedir Ancak yaşamın ilk altı yılı gelişimin en hızlı olduğu ve çevrenin etkisine en açık olunan dönemdir Çocuklar doğduklarında ve yaşamlarının ilk yıllarında fiziksel açıdan yetişkinlere bağımlıdırlar Ancak bu bağımlılık bizleri yanıltmamalıdır Çocuklar doğduklarında oldukça gelişmiş beş duyu yetisine sahiptirler Bir başka deyişle çevre ile etkileşime hazırdırlar Fiziksel açıdan bağımlı olsalar da zihinsel açıdan çok hızlı gelişmektedirler 0 4 yaş özellikle beyin gelişimi için kritik bir dönemdir Çocukların anadillerini kolaylıkla öğrenmeleri bu zihinsel kapasitenin önemli bir işaretidir İlk yıllardaki öğrenmenin beyin gelişimi ile önemli bir ilişkisi vardır Böyle olunca gelişimin en önemli ilk altı hatta sekiz yılındaki eğitim çok önemli olmaktadır Bu eğitim ne kadar erken başlarsa o kadar etkili olur Burada çocuğun deneyim kazanması için önemli olan onun çok yönlü gelişimine sosyal zihinsel duygusal dil ve fiziksel destek verecek uyarıcıların olduğu bir çevre ve donanımlı yetişkinlerden bahsedilmektedir Daha sağlıklı başarılı ve topluma katkı getirecek bireyler yetiştirilmek isteniyorsa eğitime mümkün olduğunca erken başlanması gerekmektedir Çocukların örgün eğitime başlama süreci onların yaşamında kritik bir dönemdir Erken çocukluk döneminden ilköğretime geçişin uyum içinde ve yumuşak bir şekilde olması çocuğun örgün eğitimindeki başarısında etkilidir Bu ilköğretimden önceki yıl ve ilköğretimdeki iki yılın bir bütünlük içinde olmasının gereğini göstermektedir Bütün bu nedenlerden dolayı okul öncesi eğitim yerine EÇE kavramı tercih edilmekte ve önerilmektedir Okul öncesi eğitim ve erken çocukluk eğitimi EÇE kavramı zaman zaman birbirinin yerine kullanılmaktadır Türkiye de EÇE nin incelenmesi aşamasında elde edilen bulgular ağırlıklı olarak okul öncesi eğitimine aittir Çünkü Türkiye de kabul gören ve uygulanan sistem okul öncesi eğitim sistemidir Ancak Türkiye için tercih edilen ve önerilen EÇE dir Okul öncesi eğitim 3 6 yaşları arasındaki dönemi kapsarken EÇE doğumdan hatta annenin hamileliğinden ilköğretimin ilk iki yılını da içine alan dönemi kapsamaktadır Dolayısıyla okul öncesi eğitim EÇE nin içinde yer almaktadır Bu kitap son yıllarda birçok ülkede yaygınlaşan ve bazı ülkelerde zorunlu hale getirilen EÇE nin ülkemizdeki uygulamalarına katkı sağlaması amacıyla hazırlanmıştır YÖK lisans programlarında yaptığı düzenleme ile ilk adımı atarak Eğitim Fakülteleri Sınıf Öğretmenliği Lisans Programına Erken Çocukluk Eğitimi dersini eklemiştir Kitap sınıf öğretmenlerine olduğu kadar okul öncesi öğretmenleri ve ailelere de yarar sağlayacak bir şekilde hazırlanmıştır Kitapta farklı üniversitelerde görevli olan öğretim elemanları tarafından YÖK Kur tanımına uygun olarak yazılmış on bölüm bulunmaktadır Her bir bölüm yazarlar tarafından güncel değişiklik ve uygulamalar da eklenerek titizlikle yazılmıştır Bu çerçeve kitapta okul öncesinin dünyada ve Türkiye deki tarihsel gelişimi tanımı kapsamı önemi ve temel ilkeleri okul öncesinin bugünkü durumu temel görüşler çocukların gereksinimleri ve özellikleri öğretmen yeterlilikleri eğitim kurumları ve çeşitleri eğitsel ortam özellikleri ile ailenin rolü ve önemi açıklanmaya çalışılmıştır Kitabın ikinci baskısında değerli meslektaşlarımız ve öğrencilerimizden gelen geribildirimler doğrultusunda bazı eklemeler ve değişikliklere yer verdik Umarız bu haliyle kitap daha yararlanabilir olmuştur Kitabın bu baskısıyla ilgili değerlendirmeleriniz bundan sonraki baskılar için bizlere ışık tutacaktır

Doğum öncesi dönemden başlayarak doğum sonrası ilk yıllardaki gelişimin hızı ve önemi bilimsel araştırmalar ile ortaya konmuştur çocukların sağlıklı büyümesi ve uygun gelişimsel uyaranlar alması erken çocukluk dönemi olarak adlandırabileceğimiz 0 6 yaş döneminin ileriki yaşamın temeli niteliğinde olması anlamına gelmektedir Gerek gelişmiş ülkeler ve gerekse gelişmekte olan ülkeler her geçen gün erken çocukluk döneminin öneminin daha çok farkına varmakta ve bu dönemin çocuğun büyüme ve gelişimini maksimum düzeyde sağlıklı desteklemesi için önlemler almaktadırlar örneğin ülkemizde Milli Eğitim Bakanlığı verilerine göre 1999 2000 yılında 36 72 aylık çocukların okullaşma oranı 10 2 iken bu oran 2009 2010 yılı verilerine göre 39dur Elinizdeki bu kitabın amacı ülkemizde önemi her geçen gün farkına varılan ve farkına varmanın uygulamalara yansıdığı erken çocukluk dönemine ilişkin önemli ve güncel bilgiler sunmaktır Erken çocukluk döneminde temel kavramlar erken çocukluk döneminde gelişim ve gelişimi farklı olan çocuklar ve erken çocukluk döneminde temel uygulamaları kapsayan bölümleri içeren kitabın erken çocukluk döneminde rol alan ya da rol alabilecek öğretmen uzman diğer personel ve anne babalara rehberlik etmesi umulmaktadır Kitabın ülkemizde erken çocukluk eğitimine katkı getirmesi dileğiyle

Yayınevi PEGEM A YAYINCILIK Yazar SONGÜL TÜMKAYA Baskı 3 BASKI

Gelişim döllenme ile başlamakta ve yaşam boyu sürmektedir Ancak yaşamın ilk altı yılı gelişimin en hızlı olduğu ve çevrenin etkisine en açık olunan dönemdir Çocuklar doğduklarında ve yaşamlarının ilk yıllarında fiziksel açıdan yetişkinlere bağımlıdırlar Ancak bu bağımlılık bizleri yanıltmamalıdır Çocuklar doğduklarında oldukça gelişmiş beş duyu yetisine sahiptirler Bir başka deyişle çevre ile etkileşime hazırdırlar Fiziksel açıdan bağımlı olsalar da zihinsel açıdan çok hızlı gelişmektedirler 0 4 yaş özellikle beyin gelişimi için kritik bir dönemdir Çocukların anadillerini kolaylıkla öğrenmeleri bu zihinsel kapasitenin önemli bir işaretidir İlk yıllardaki öğrenmenin beyin gelişimi ile önemli bir ilişkisi vardır Böyle olunca gelişimin en önemli ilk altı hatta sekiz yılındaki eğitim çok önemli olmaktadır Bu eğitim ne kadar erken başlarsa o kadar etkili olur Burada çocuğun deneyim kazanması için önemli olan onun çok yönlü gelişimine sosyal zihinsel duygusal dil ve fiziksel destek verecek uyarıcıların olduğu bir çevre ve donanımlı yetişkinlerden bahsedilmektedir Daha sağlıklı başarılı ve topluma katkı getirecek bireyler yetiştirilmek isteniyorsa eğitime mümkün olduğunca erken başlanması gerekmektedir Çocukların örgün eğitime başlama süreci onların yaşamında kritik bir dönemdir Erken çocukluk döneminden ilköğretime geçişin uyum içinde ve yumuşak bir şekilde olması çocuğun örgün eğitimindeki başarısında etkilidir Bu ilköğretimden önceki yıl ve ilköğretimdeki iki yılın bir bütünlük içinde olmasının gereğini göstermektedir Bütün bu nedenlerden dolayı okul öncesi eğitim yerine EÇE kavramı tercih edilmekte ve önerilmektedir