Ermeniler — Üzülmez Müslüm

Ermeni katliamı eski Ergani Osmaniye de oldu Zülküf Makam Dağı nın eteğine kurulu bu tarihi kasaba 1915 ten sonra Ermenilerin yok edilmesiyle birlikte kendisi de hızlı bir şekilde yok oldu Kitap kanlı süreci anlamaya tarihin getirdiği acılarla yıllanan yaşlı bir dağın yamacında kurulu ama şimdi harabeye dönmüş eski kasabanın gölgesinde yitik zamanın peşinde tarihin saklı sayfalarını aramaya çalışıyor Müslüm Üzülmez yazılı kaynaklardan aile büyüklerinin geçmişte anlattığı anlatımlardan ve Ergani de konuya vakıf bazı şahıslarla yüz yüze yaptığı görüşmeler esnasında tuttuğu notlardan yararlanmış Mikro ölçekte toplumsal hafızanın tazelenmesi yenilenmesi geri gelmesi ve tarihin saklı sayfalarından çok ufak bir kısmını gün yüzüne çıkartarak dünün hatırlanması hedeflenmiş yerel ölçekte olsa da tarihi biraz kirinden arındırarak toplumsal yüzleşmeye küçük bir katkı sunmak istemiş 1915 te İttihat ve Terakki yönetimi yasa ve hukuku ayaklar altına alarak Ermenilerin öldürülmesine Fermanla serbestlik getirdi İsteyen istediği ya da istediği sayıda Ermeni yi öldürebilir her şeylerini talan edebilir diye Kasabanın yönetici bürokrat ve askerleri kasabanın ileri gelen işbirlikçileriyle birlikte katliamı planladı Ergani nin kadim halklarından biri olan Ermeniler acımasızca soykırıma tabi tutuldu Tehcir yasasıyla da kök ve kökenlerinden koparıldı Sürüldü yollarda öldü öldürüldü ve imha edildi Geriye kalanlar dünyanın dört bir bucağına tespih tanesi gibi dağıldı Vital Cuinet in verilerini esas alırsak Ergani şehrinde yaşayan 2 000 Gregoryen Ermeni 525 Protestan Ermeni 1 000 Rum Ortodoks tan çok az kılıçartığı kadın ve çocuktan başka geriye kalan olmadı Halkların inançların renkli bahçesi Ergani de farklı renklerdeki çiçekler kökünden koparıldı tırpanlanıp yok edildi Sonrasında da bilinçli olarak Ermenilerin çok zengin olduğu algısı oluşturuldu Katliam sonrasında geniş zaman dilimi içinde Ermenilerden geriye kalan kültürel izler kiliseler manastırlar mezarlar tarihi yapılar taş evler vs devletin oluşturduğu algı ve suskunluğu sonucu define ve altın arayıcıları tarafından talan edildi İttihat ve Terakki Cemiyeti nin Osmanlı İmparatorluğu nu Sünni Müslüman Türk esasına dayalı bir İmparatorluk olarak kurma hayali sebep oldu bunca kötülüğe bunca vahşete bunca belanın başımıza gelmiş olmasına Ara yerden yüzyıl geçti ama çok fazla bir şey değişti diyemem Kemalistler milliyetçiler İslamcılar hâlâ eski tas eski hamam havasında Oysa toplum olarak ruh sağlığımıza kavuşmamız lazım Hakikatle gerçekle yüzleşmemiz lazım Unutmayalım gerçek bir yüzleşme hepimizi özgür kılacaktır Nazım Hikmet in deyişiyle anlımıza sürülen bu kara lekeden bizleri kurtaracaktır İttihat ve Terakki Cemiyeti nin işlediği ve Cumhuriyet in sürdürdüğü utancı yaşamak zorunda değiliz