Eski Ustalar — Thomas Bernhard

Acı alay ustası Bernhard ın hem karamsar hem hayat dolu hem kindar hem eğlenceli romanı Eski Ustalar sanatın değerine insanlığın iddiaları ve isteklerine dair keskin bir taşlama Thomas Bernhard ın ilk kez 1985 te yayımlanan Komedi alt başlıklı romanı ESKİ USTALAR otuz yılı aşkın bir zamandır Times ta müzik felsefesi üstüne müzik eleştirileri yazan seksen iki yaşındaki Reger le anlatıcı Atzbacher in peş peşe iki gün Viyana Sanat Tarihi Müzesi nde buluşmasını konu alır Reger otuz yılı aşkın bir zamandır günaşırı geldiği Sanat Tarihi Müzesi nde Tintoretto nun Beyaz Sakallı Adam adlı portresinin önünde aynı bankta oturup bir yandan çağdaş toplum sanatçılar yakınları hava durumu hatta Viyana nın halka açık tuvaletleri vb üstüne yergili düşünceler üretirken sanat eserinin yetkinliği ve mükemmelliğine ilişkin kendi değerlendirme yöntemini de geliştirmiştir Reger in sanatı değerlendirme yöntemi tamamlanmış kabul edilen her sanat eserinin kusurlarının açığa çıkarılana dek derinlemesine incelenmesinden oluşur Sanat Tarihi Müzesi ndeki bu müstesna buluşma vesilesiyle Atzbacher in gözünden Reger in trajik yaşamına bilgelik içeren düşüncelerine sanatla aşk nefret ilişkisine dair pek çok şey öğreniriz ve sonunda buluşmalarının asıl nedeni de açığa çıkar Yanımıza yoldaş olarak ne kadar çok sayıda büyük beyin ve ne kadar çok sayıda eski usta almış olsak da hiçbiri bir insanın yerini tutmaz sonunda biz herkesten çok bu sözde büyük beyinler ve bu sözde eski ustalar tarafından yalnız bırakılmışızdır Kitaptan Bernhard ın en eğlenceli romanı Robert Craft New York Review of Books Bernhard çağdaş Avrupa yazınının ustalarından Kafka nın ve Canetti nin duyarlığı ardından onunkisi modern edebiyatta en keskin örnek niteliğinde imgeler ve jestlere en hâkim olanlardan biri George Steiner Benim rol modelim Thomas Bernhard bir yazar olarak onu çok özlüyorum Yöntemini anlatının bir iki köşeyi döndüğü periskopik yazı diye tanımlayabilirim zamanımızın epik yazını adına çok önemli bir buluş W G Sebald

İnsanlık devasa bir devlettir ondan eğer doğruyu söyleyecek olursak her uyandığımızda midemiz bulanır Her insan gibi ben de uyandığımda midemi bulandıran bir devlette yaşıyorum Bizdeki öğretmenler insanlara devleti öğretirler ve devletin tüm korkunçluğunu ve ürkütücülüğünü ve devletin tüm yalancılığını bir tek tüm bu korkunçluğun ve ürkütücülüğün ve yalancılığın devletin kendisi olduğunu öğretmezler Ana babama en ufak saygı duymak zorunda değilim onlar en ufak bir saygıyı hak etmiyorlar dedi Bana karşı iki suç işlediler iki ağır suç dedi beni yaptılar ve bana baskı yaptılar beni bana sormadan yaptılar ve beni yapıp dünyaya fırlattıktan sonra bana baskı yaptılar beni yapma suçunu ve baskı altına alma suçunu işlediler Ve beni ana babanın yapacağı en büyük dikkatsizlikle karanlık çocukluk deliğine ittiler Gazetelerin çıkarcı tutumları rezil Viyana tuvaletleri yaşam engelleyici öğretmenler sanat katili sanat tarihçileri politikacılardan daha yalancı ve insafsız sanatçılar kitsch kafalı Heidegger Thomas Bernhard Eski Ustalar ı karşı olmanın doruğundan bildiriyor

İnsanlık devasa bir devlettir ondan eğer doğruyu söyleyecek olursak her uyandığımızda midemiz bulanır Her insan gibi ben de uyandığımda midemi bulandıran bir devlette yaşıyorum Bizdeki öğretmenler insanlara devleti öğretirler ve devletin tüm korkunçluğunu ve ürkütücülüğünü ve devletin tüm yalancılığını bir tek tüm bu korkunçluğun ve ürkütücülüğün ve yalancılığın devletin kendisi olduğunu öğretmezler Ana babama en ufak bir saygı duymak zorunda değilim onlar en ufak bir saygıyı hak etmiyorlar dedi Bana karşı iki suç işlediler iki ağır suç dedi beni yaptılar ve bana baskı yaptılar beni bana sormadan yaptılar ve beni yapıp dünyaya fırlattıktan sonra bana baskı yaptılar beni yapma suçunu ve baskı altına alma suçunu işlediler Ve beni ana babanın yapacağı en büyük dikkatsizlikle karanlık çocukluk deliğine ittiler