Et Tesarif — Yahya B Sellam

Yahyâ b Sellâm 124 742 yılında Kûfe de doğmuştur Öğrenimine Kûfe de başlamış daha sonra Basra da Kur an ve Sünnet merkezli geleneksel bir İslamî eğitim almıştır Kaynaklarda İbn Sellâm ın ilim elde etmeye düşkün bir yapıya ve çok güçlü bir hafızaya sahip olduğu söylenmektedir Bunun bir sonucu olarak birçok hocadan ders almış ve çeşitli ilim seyahatleri yapmıştır Hasan ı Basrî nin talebelerinden kıraat dersi almış hadis ilmi ve hadis rivayeti üzerinde daha ziyade durmuştur 174 790 yılından önce Mısır a gitmiş oradan da İfrîkiyye ye bugünkü Tûnus ve civarı geçerek Kayrevan da bir süre ikamet etmiştir Kayrevan Ulucamii nde tefsir dersleri vermiş tefsirini de burada yazmıştır Kayrevan halkı kendisini sevmiş ve kısa süre sonra çevresinde ilim halkaları oluşmaya başlamıştır Ayrıca onun İfrîkiyye de siyasi çevrelerle yakın ilişki kurduğu da anlaşılmaktadır Yahyâ b Sellâm ın et Tesârîf Tefsîru l Kurʾân Mimme ştebehet Esmâ uhû ve Tesarrafet Me ânîh adındaki bu eseri vücûh ve nezâir literatürüne ait bir eserdir Müellif bu eserde Kur ân da geçen lafızlardan bazılarını seçmiş incelediği bir lafzın Kur ân da kaç anlamda vücûh kullanıldığını yani geçtiği yerlerde bu kelime ibareyle ne kastedildiğini belirtmiş ardından bu anlamları tek tek sıralamıştır Bunu yaparken de her bir mânânın hangi âyetlerde yer aldığını nezâir âyetin ilgili kısmının metnini vererek göstermiştir Bu eser hem erken döneme ait bir tefsir olması hem de vücûh ve nezâir literatürüne ait olması sebebiyle önemli bir konumda bulunmaktadır Çünkü erken dönemde kaleme alınmış yetkin âlimlere ait tefsir eserleri nüzul dönemine yakınlıkları sebebiyle Kur ân lafızlarının anlamlarını daha doğru bir şekilde ortaya koyma imkânını sağlamaktadır Diğer yandan vücûh ve nezâir eserleri Kur ân daki kelimelerin sözlük anlamları yanında âyetlerdeki bağlamlarını da dikkate almakta belli bağlamdaki bir lafızla neyin kastedildiğini ve nasıl tefsir edildiğini bir kelimenin hangi mânaya varlığa tekabül ettiğini göstermeye çalışmaktadır Bu gibi çabalar da yine Kur ân daki bir lafzın mânasının daha doğru bir şekilde tespiti açısından fayda sağlamaktadır Tanıtım Bülteninden