Et Tibyan Fi Ulumil Kuran Arapça Yeni Baskı — Muhammed Ali Es Sabuni

ULÛMÜ L KUR ÂN NEDİR Kur ân İlimleri manasında olan Ulûmü l Kur ân kavramı bilmek anlamak kesin görüş sahibi olmak anlamındaki ilm kelimesinin çoğulu olan ulûm ve Kur ân kelimelerinden oluşan bir isim tamlamasıdır İlim kavramı ıstılahta meseleleri delilleriyle bilmek idrak etmek anlamında kullanılmaktadır Kur ân kelimesi ise meşhur anlamıyla okumak anlamına gelen ka ra e fiilinden türeyen bir isim olup Cebrâîl Aleyhisselâm vasıtasıyla Hazreti Muhammed Sallallâhü Aleyhi ve Sellem e yirmi üç senede peyderpey indirilen mushaflarda yazılı olan ve bizlere kadar tevatürle nakledilen tilâveti ile ibadet olunan Fâtiha sûresi ile başlayıp Nâs sûresi ile sona eren Allah Teâlâ nın mu ciz kelâmıdır İzâfet terkîbi olarak Ulûmü l Kur ân mutlak bir ifade olarak Kur ân la alâkası olan bütün ilimler anlamını taşımaktadır Bu terkipte ilim kavramının çoğul olarak kullanılmasının sebebi Kur ân ile ilgisi olan yalnızca bir tane ilim değil ona hizmet eden ve ona dayanan bütün ilimlerin kastedilmiş olmasıdır Dolayısıyla Tefsîr Kırâat Resm i Osmânî İ câzü l Kur ân Esbâbü n Nüzûl Nâsih Mensûh İ râbü l Kur ân Garîbü l Kur ân ilimleri Din ve Lügat ilimleri vb bu guruba girmektedir Bir diğer tarife göre de Kur ân a hizmet eden veya Kur ân a dayanan ilimlere Ulûmü l Kur ân denir ET TİBYÂN FÎ ULÛMİ L KUR ÂNet Tibyân fî Ulûmi l Kur ân Muhammed Ali es Sâbûnî Hoca Efendi nin dini terviç adına özelde ilim erbabının genelde ise tüm Müslümanların Kur ân ı Kerîm i kolayca ve güzelce anlamaları için kaleme aldığı güzide eseridir Sâbûnî Hoca Efendi ye göre Ulûmü l Kur ân dan kasd olunan nüzûl cem tertip tedvin esbâb ı nüzûl mekkî medenî nâsih mensûh muhkem müteşâbih ve bunun gibi pek çok araştırmaları kapsayan bu yüce kitapla alakalı konulardır Kur ân ilimlerini incelemekten maksad Resûlüllâh Sallallâhü Aleyhi ve Sellem den gelen beyan ve açıklamanın sahâbe ve tâbiînden Allah onlardan razı olsun nakledilen Kur ân ayetleri tefsirlerinin ışığı altında Allah Azze ve Celle nin kelamını anlamak müfessirlerin tefsirde takib ettikleri yo lu ve üsluplarını bilmek müfessirlerin meşhurlarını açıklamak müfessirlerden her birinin özelliklerini ve tefsir şartlarını ve bu il mîn diğer inceliklerini bilmektir Başlıca et Tibyân fî Ulûmi l Kur ân eserinde işlenen konularUlûmü l Kur ân Kur ân ın Parça Parça Nüzûlün Hikmeti Esbâbü n Nüzûl Kur ân ın Yedi Harf Üzerine Nüzûlü ve Meşhur Kıraatler Kur ân ı Kerîm indeki Nesih ve Teşrî î Hikmeti Kur ân ı Kerîm in Toplanması Tefsir ve Müfessirler Rivayet Tefsirleri Tâbiînden En Meşhur Müfessirler İ câzü l Kur ân Kur ân ın Bilimsel Mucizeleri Kur ân sûrelerinin fazileti hakkında uydurulan hadislere tenbih ŞEYH MUHAMMED ALİ ES SABUNİ HAZRETLERİNİN HAYATIAsrımızın önde gelen âlimlerinden biri olan Şeyh Muhammed Ali es Sabuni Rahimehüllâh 19 Mart 1930 da Suriye nin Halep şehrinde doğmuştur Küçük yaşlarda ilme adanmış ilk tahsilini babası Şeyh Cemîl Efendi den almıştır Yanı sıra Suriye nin ileri gelen âlimlerinden Şeyh Muhammed Necib Sirac Şeyh Ahmed eş Şemma Şeyh Muhammed Saîd el İdlibî Şeyh Râgıb et Tabbah Şeyh Muhammed Necib Hiyata ve diğer bazı âlimlerden dersler almıştır Muhterem BabasıŞeyh Muhammed Ali es Sabuni hazretlerinin ailesi ilim ile şöhret bulmuş soylu ve köklü bir ailedir Muhterem babası Şeyh Cemil es Sabuni dir Şeyh Cemil Efendi Rahimehüllâh Haleb Emevî Camii Müdürü belâgat lügat ve dinî ilimler ile asrının âlimleri arasında şöhret bulmuş seçkin bir zattır Oğlu Sabuni Hoca Efendinin ilk hocası olup çocukluğundan beri kendisine Kur ân ı Kerîm lügat ve farz olan dinî ilimleri güzel bir şekilde öğretmiştir Oğluna son derece değer vermiş ve pekçe ilgilenmiştir Hatta oğlu henüz 17 yaşındayken kendisini evlendirmiştir Şeyh Cemîl Efendi âlim âbid olmakla beraber aynı zamanda çok sağlam bir hafızlığı vardı Öyle ki Kur ân ı Kerîm i ezbere Fâtiha yı okur gibi okur ve Arap kurrâları arasında şöhret bulmuş şu sözü sıkça tekrarlardı Her gün beş cüz tekrar eden kimsede unutkanlık olmaz Şeyh Cemîl Efendi vefat edeceği gün ailesi etrafında toplanmış oğlu Sabuni Hoca Efendi de Kur ân okuyordu Hüznünden sebep âyetleri karıştırıyor ve bir sûreden başka bir sûreye geçiyordu Şeyh Cemîl Efendi sekerât ı mevt hâlinde olmasına rağmen oğlunun hatalarını düzeltiyordu Bu haldeyken canını teslim etmiştir Allah rahmet eylesin Âmin Muhterem AnnesiAynı şekilde Muhterem annesi Esmâ Dervîş te âbide müttakî zâhide çokça oruç tutan zikreden geceyi ihya eden ve şükreden bir hanımefendidir Çocuklarını takvâ ve Resûlüllâh Sallallâhü Aleyhi ve Sellem in sevgisi ile yetiştirtirmiştir Sabuni Hoca Efendi nin Annesi son derece rikkat sahibi kalbi yumuşak olup Resûlüllâh Sallallâhü Aleyhi ve Sellem in adı anıldığında her defasında gözünden yaşlar gelirdi İbadeti ile meşhur olmuş bir kimseydi Öyle ki 90 yaşında olmasına rağmen ikindiden yatsı vaktine kadar yürüyerek Kabe yi tavaf ederdi Son günlerini hastanede baygın geçirmesine rağmen her ezan vakti şehadet parmağını kaldırırdı Bu durum vefat edene kadar devam etmiştir Vefat edince Cennetü l Muallâ ya defnedilmiştir Allah rahmet eylesin Âmin Hocasının DuasıSabuni Hoca Efendi nin anlattığına göre sürekli olarak yanında hazır bulunduğu hocası Allâme Muhammed Saîd el İdlibî kendisini çok sever ilgi gösterir ve şöyle derdi Hocamın bana buyurduğu duası ile sana dua edeceğim Allah ım Ali yi senin dinin üzerinde sabit kıl Onu ihlaslı eyle Sabuni Hoca Efendi devamında o gün için basit bir dua olduğunu düşünmüştüm Halbuki yaşlanınca o duanın eserini gördüm ve bundan sonra bütün talebelerime bu şekilde dua etmeye başladım İlmi şahsiyetiŞeyh Muhammed Ali es Sabuni Rahimehüllâh hafızlık başta olmak üzere lügat ferâiz ve diğer şer î ilimleri babasından öğrenmiştir Öte yandan Suriye nin ileri gelen âlimlerinden farklı farklı dersler tahsil etmiştir İlim ve irfan yuvası bir evde yetişen Sabuni Hoca Efendi 16 yaşındayken minbere çıkararak vaaz vermeye başlamıştır Lise eğitiminin ardından 1952 yılında Ezher Üniversitesi Şeriat Fakültesini bitirmiş daha sonra aynı üniversiteden İslam Hukuku Şer î Kadâ bölümünde tahassüs eğitimini de tamamlamıştır Buradan Ezher den şeref diploması alarak 1954 yılında mezun olmuştur 1954 yılında Ezher den günümüzde doktora olan el Âlimiyye diplomasını almaya hak kazanmış olan Sabuni Hoca Efendi daha sonra tekrar Suriye ye dönmüş ve 8 yıl tedris faaliyetinde bulunmuştur Suriye de 8 yıl tedris hayatından sonra Suudi Arabistan a hicret etmiş ve Mekke i Mükerreme Üniversitesi Eğitim Fakültesi ve Eş Şerîa Şeriat Fakültesinde dersler vermeye başlamıştır Burada 28 yıl tedris hizmeti yapmış birçok üniversite hocaları yetiştirmiştir Aynı zamanda Ümmü l Kura Üniversitesi nde birçok eserin tahkikini yapmıştır Şunu da belirtelim ki Sabuni Hoca Efendi uzun yıllar Suriye Âlimler Birliği başkanlığını da yürütmüştür Davet ve Nasihatlerindeki ÜslubuHiç şüphesiz bir kimseye hikmet ince anlayış verilmişse o kimse büyük bir manevî devlet kazanç sahibi olmuş demektir Nitekim Allah Teâlâ şöyle buyurmaktadır Kime hikmet verilirse o kimse birçok hayra nâil olmuş demektir Şeyh Muhammed Ali es Sabuni hazretleri de bu büyük devletle müşerref olmuş kimselerdendir Zira Sabuni Hoca Efendi nin oturduğu mahallede sesi güzel Cezayir li olan bir imam vardı Bu imam namazı çok uzatırdı Sabuni Hoca Efendi nin en küçük oğlu bu duruma rahatsız olmuş ancak bu durumu nasıl imama izah edeceğini bilmemişti Bu sebeple konuyu babasına anlatmış babası da kendisine şu tavsiyede bulunmuştu İmama git ve Sizden biriniz insanlara namaz kıldırdığı zaman hafif tutsun Çünkü onların arasında zayıf hasta ve yaşlılar vardır Herhangi biriniz kendi başına namaz kıldığında ise dilediği kadar uzatsın hadisinin sıhhatini sor Çocuğu babasının kıymetli nasihatini dinleyip dediğini yapmıştı Bu olaydan sonra imam çocuğun meramını anlamış ve bir daha namazı uzatmamıştır Mekke deki Fakirleri GözetmesiŞeyh Sabuni Hoca Efendi her sabah namazından sonra gizlice çıkar en güzel yemekleri alır ve Mekke fakirlerine dağıtırdı Harem etrafında bulunan fakirlere de para dağıtırdı Allah yolunda sevdiğiniz şeylerden harcamadıkça iyiliğe asla eremezsiniz âyeti gereğince eskimiş parayı değil yeni parayı seçer koku sürer sonra verirdi İhtiyaç sahibi kimseleri mümkün mertebe gözetir ihtiyaçlarını giderirdi Radıyallâh Rahimellâh Kur ân ı Kerîm ile MünasebetiBabası Şeyh Cemîl Efendi nin Her gün beş cüz tekrar eden kimsede unutkanlık olmaz nasihatiyle amel ederek bol bol Kur ân ı tekrar ederdi Bunun bereketini görmüştü öyle ki 91 yaşına ulaşmasına rağmen unutkanlık yaşamamış ilmî meseleleri ve yazdığı kitapların muhtevasını unutmamıştır Güzel şahsiyetiİlim bakımından son derece bilgili ve insanlarla iletişimi çok sıcak olan Muhammed Ali es Sabuni hazretleri vakarlı bir kişilik sahibiydi Peygamber Efendimizin ahlakını aynen yaşayan bir şahsiyetti İlmi tercih eden ve bunu da yaşantısına rehber eden birisiydi İlmiyle âmil ihlasıyla kâmil ibadetleriyle âbid zikriyle zâkir şükrüyle şâkir ve islamın tervici için kendisini ilme adamış mümtaz bir din âlimiydi Şunu da belirtmek gerekirse Şeyh Sabuni Hoca Efendi nin engin ilmi ve güzel şahsiyeti eserlerine de aksetmiş gerek metodu ve gerekse içeriği açısından kıymetli eserleri çok beğenilmiş ve dünyanın birçok yerinde ders kitabı olarak henüz okutulmaktadır Son olarak ünlü âlim Muhammed Ali es Sabuni hazretleri asırlarca Dîn i Mübîn İslâm ın bayraktarlığını yapmış olan Osmanlı ya duyduğu sevginin neticesinde Türklere ve Türkiye ye her zaman ayrı bir sevgi beslemekle tanınmış ve en küçük kızını da Türk olan bir gençle evlendirmiştir Sabuni Hoca Efendi nin Vefatıİslam dünyasının güzide âlimlerinden Suriye nin Haleb şehrinde doğmuş ilim ve irfan sahibi bir ailenin içinde yaşamış 30 küsur sene ömrünü Mekke i Mükerreme de geçirmiş birçok eser telif ederek özellikle Safvetü t Tefasir adlı tefsiriyle meşhur olmuş Hâdimü l Kitâb ve s Sünne olan Şeyh Muhammed Ali es Sabuni hazretleri Türkiye nin Yalova şehrindeki evinde 91 yaşında 19 Mart 2021 Cuma günü sabah saat 10 00 da hakkın rahmetine kavuşmuştur Son saatlerinde Dönüş ancak onadır âyet i kerîmesini tekrar ederek ruhunu teslim etmiştir Allah Teâlâ Kıymetli Hocamıza Rahmet Eylesin Cennetiyle Cemaliyle Müşerref Kılsın Âmin ŞEYH MUHAMMED ALİ ES SABUNİ HAZRETLERİNİN ESERLERİŞeyh Sabuni Hoca Efendi davet tedris fetva sulh gibi yoğun işlerine rağmen Allah Teâlâ onun vaktine bereketler vermiş de birçok telif tahkik ve ihtisar çalışmaları yapmıştır Arapça ve Şer î ilimlere dair çokça kitap telifinde bulunmuştur Kitapları Türkçe Farsça Malayca Urduca İngilizce ve Fransızca gibi nice dillere tercüme edilmiş ve dünyanın birçok yerlerine ulaşmıştır Nadide eserleri şöyledir et Tibyân fî Ulûmi l Kur ân 1 cilt Min Künûzi s Sünne 1 cilt Safvetü t Tefasir 3 cilt en meşhur kitabı budur el Mevârîs fi ş Şerîati l İslâmiyye 1 cilt Ravâi u l Beyân fî Tefsîri Âyâti l Ahkâm 2 cilt Kabes min Nûri l Kur âni l Kerîm 8 cilt es Sünnetü n Nebeviyye Kısmün mine l Vahyi l İlâhiyyi l Münezzel Mevsûatü l Fıkhi ş Şer iyyi l Müyesser ez Zevâcü l İslâmî el Mübekkir Seâde ve Hasâne Risâle et Tefsîru l Vâdıhi l Müyesser 1 cilt el Hedyü n Nebeviyyi s Sahîh fî Salâti t Terâvîh Risâle Îcâzü l Beyân fî Suveri l Kur ân 1 cilt Mevkıfü ş Şerî ati l Garrâ min Nikâhi l Müt a Risâle Hareketü l Ardi ve Deverânuhâ Hakîkatün İlmiyyetün Esbeteha l Kur ân Risâle Akîdetü Ehli s Sünne fî Mîzâni ş Şer i Risâle en Nübüvve ve l Enbiyâ 1 cilt es Salât Risâle el Mehdî ve Eşrâtu s Sâ a Risâle el Muktetaf min Uyûni ş Şi r 1 cilt Keşfü l İftirâ ât fî Risâleti t Tenbîhât Havle Safveti t Tefâsîr Risâle Dürretü t Tefâsîr 1 cilt Cerîmetü r Ribâ Ahtaru l Cerâimi d Dîniyye ve l İctimâiyye Risâle et Tebsîr bimâ fî Rasâili Bekr Ebû Zeyd mine t Tezvîr Risâle Şerhu Riyâzi s Sâlihîn 1 cilt Şübühât ve Ebâtîl Havle Teaddudi Zevcâti r Resûl Risâle Risâle fî Hukmi t Tasvîr Risâle Me âni l Kur âni l Kerîm li n Nehhâs 6 cilt el Muktetaf min Uyûni t Tefâsîr li l Mansûrî 5 cilt Muhtasar Tefsîri İbn Kesîr 3 cilt Muhtasar Tefsîri t Taberî 2 cilt Tenvîru l Ezhân min Tefsîri Rûhi l Beyân li l Bursevî 4 cilt el Munteka l Muhtâr min Kitâbi l Ezkâr li n Nevevî 1 cilt Fethu r Rahmân bi Keşfi mâ Yeltebisu fi l Kur ân li l Ensârî 1 cilt et Tibyân fî Ulûmi l Kur ân Eserin HazırlanışıBu güzide eser tetkik edilerek hazırlanmış okuyucuların istifadesine sunulmuştur Tanıtım Bülteninden