Evliya Çelebi Seyahatnamesi Örneğinde 17 Yüzyıl Osmanlı Türkçesinde Farsçadan Alıntılanan Bağımlılaştırıcı Bağlaçlar — Öznur Durgun

Türkçe önermelerin biçimsel karşılıkları olan cümleleri birbirine bağlamak yahut birini diğerinin içine entegre ederek bağımlılaştırmak üzere kendine mahsus teknikleri olan bir dildir Fakat Hint Avrupa dilleriyle temasa geçilmesi bağlaçla cümle bağlama ve bağımlılaştırma tekniklerinin Türkçeye girmesini beraberinde getirmiştir Bu tesirin yoğun göru ldu ğu Batı Tu rkçesinin tarihî devrelerinden biri olan Osmanlı Tu rkçesinde Farsçanın nu fuzu dile getirilse de geleneksel Tu rkoloji çalışmalarında bu dilden leksikal ve morfolojik alıntılamaların yapıldığına Tu rkçenin sentaksının muhkem olduğuna ilişkin yaygın ve yanlış bir kanaat mevcuttur Bu bağlamda konuya ilişkin literatu ru değerlendirmek ve bağımlılaştırıcı bağlaçlar özelinde Tu rkçenin Farsçadan yaptığı sentaks alıntılamasını kapsamlı bir şekilde incelemek u zere elinizdeki bu çalışma hazırlanmıştır Çalışmanın odak noktasında yer alan anuŋiçün ki kim çün çünki kim degil ki degül kim ger eger gerçi egerçi hemānki kim her çend ki ḳaçan ki kim ki kim mebādā ve olmaya ki kim meger ol zamān ki kim ol vaḳt ki kim tā ki kim ve zīrā bağlaçları birleşik cümle içerisindeki pozisyonları hiyerarşik düzlemdeki konumları morfolojik etimolojik yapıları ve semantik hususiyetleri itibariyle kaynak dile müracaat edilerek ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur Araştırmanın dil materyali ise Farsça etkinin en yoğun görüldüğü dönemlerden 17 yüzyıla ait olan ve Osmanlı Türkçesinin şaheserlerinden biri olarak kabul edilen Evliyâ Çelebi Seyâhatnâmesi dir Bu çalışmayla Seyâhatnâme üzerinden Osmanlı Türkçesi sentaksının nasıl bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiği konusunda teklif sunulmakta Yeni Türk Dili sahasındaki çalışmalara da özgün bir katkı sağlanması amaçlanmaktadır

Türkçe önermelerin biçimsel karşılıkları olan cümleleri birbirine bağlamak yahut birini diğerinin içine entegre ederek bağımlılaştırmak üzere kendine mahsus teknikleri olan bir dildir Fakat Hint Avrupa dilleriyle temasa geçilmesi bağlaçla cümle bağlama ve bağımlılaştırma tekniklerinin Türkçeye girmesini beraberinde getirmiştir Bu tesirin yoğun göru ldu ğu Batı Tu rkçesinin tarihî devrelerinden biri olan Osmanlı Tu rkçesinde Farsçanın nu fuzu dile getirilse de geleneksel Tu rkoloji çalışmalarında bu dilden leksikal ve morfolojik alıntılamaların yapıldığına Tu rkçenin sentaksının muhkem olduğuna ilişkin yaygın ve yanlış bir kanaat mevcuttur Bu bağlamda konuya ilişkin literatu ru değerlendirmek ve bağımlılaştırıcı bağlaçlar özelinde Tu rkçenin Farsçadan yaptığı sentaks alıntılamasını kapsamlı bir şekilde incelemek u zere elinizdeki bu çalışma hazırlanmıştır Çalışmanın odak noktasında yer alan anuŋiçün ki kim çün çünki kim degil ki degül kim ger eger gerçi egerçi hemānki kim her çend ki ḳaçan ki kim ki kim mebādā ve olmaya ki kim meger ol zamān ki kim ol vaḳt ki kim tā ki kim ve zīrā bağlaçları birleşik cümle içerisindeki pozisyonları hiyerarşik düzlemdeki konumları morfolojik etimolojik yapıları ve semantik hususiyetleri itibariyle kaynak dile müracaat edilerek ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur Araştırmanın dil materyali ise Farsça etkinin en yoğun görüldüğü dönemlerden 17 yüzyıla ait olan ve Osmanlı Türkçesinin şaheserlerinden biri olarak kabul edilen Evliyâ Çelebi Seyâhatnâmesi dir Bu çalışmayla Seyâhatnâme üzerinden Osmanlı Türkçesi sentaksının nasıl bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiği konusunda teklif sunulmakta Yeni Türk Dili sahasındaki çalışmalara da özgün bir katkı sağlanması amaçlanmaktadır

Öznur Durgun tarafından kaleme alınan Evliya Çelebi Seyahatnamesi Örneğinde 17 Yüzyıl Osmanlı Türkçesinde Farsçadan Alıntılanan Bağımlıla Paradigma Akademi Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Evliya Çelebi Seyahatnamesi Örneğinde 17 Yüzyıl Osmanlı Türkçesinde Farsçadan Alıntılanan Bağımlıla Öznur Durgun Kitap Özeti Türkçe önermelerin biçimsel karşılıkları olan cümleleri birbirine bağlamak yahut birini diğerinin içine entegre ederek bağımlılaştırmak üzere kendine mahsus teknikleri olan bir dildir Fakat Hint Avrupa dilleriyle temasa geçilmesi bağlaçla cümle bağlama ve bağımlılaştırma tekniklerinin Türkçeye girmesini beraberinde getirmiştir Bu tesirin yoğun göru ldu ğu Batı Tu rkçesinin tarihî devrelerinden biri olan Osmanlı Tu rkçesinde Farsçanın nu fuzu dile getirilse de geleneksel Tu rkoloji çalışmalarında bu dilden leksikal ve morfolojik alıntılamaların yapıldığına Tu rkçenin sentaksının muhkem olduğuna ilişkin yaygın ve yanlış bir kanaat mevcuttur Bu bağlamda konuya ilişkin literatu ru değerlendirmek ve bağımlılaştırıcı bağlaçlar özelinde Tu rkçenin Farsçadan yaptığı sentaks alıntılamasını kapsamlı bir şekilde incelemek u zere elinizdeki bu çalışma hazırlanmıştır Çalışmanın odak noktasında yer alan anu içün ki kim çün çünki kim degil ki degül kim ger eger gerçi egerçi hemanki kim her çend ki açan ki kim ki kim mebada ve olmaya ki kim meger ol zaman ki kim ol va t ki kim ta ki kim ve zira bağlaçları birleşik cümle içerisindeki pozisyonları hiyerarşik düzlemdeki konumları morfolojik etimolojik yapıları ve semantik hususiyetleri itibariyle kaynak dile müracaat edilerek ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur Araştırmanın dil materyali ise Farsça etkinin en yoğun görüldüğü dönemlerden 17 yüzyıla ait olan ve Osmanlı Türkçesinin şaheserlerinden biri olarak kabul edilen Evliyâ Çelebi Seyâhatnâmesi dir Bu çalışmayla Seyâhatnâme üzerinden Osmanlı Türkçesi sentaksının nasıl bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiği konusunda teklif sunulmakta Yeni Türk Dili sahasındaki çalışmalara da özgün bir katkı sağlanması amaçlanmaktadır Yayınevi Paradigma Akademi Yayınları Yazar Öznur Durgun Sayfa 247 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 16 00x24 00 cm Basım Yılı 2022 Barkod 9786256957022 Kategori Dil Bilim Osmanlı Tarihi

Türkçe önermelerin biçimsel karşılıkları olan cümleleri birbirine bağlamak yahut birini diğerinin içine entegre ederek bağımlılaştırmak üzere kendine mahsus teknikleri olan bir dildir Fakat Hint Avrupa dilleriyle temasa geçilmesi bağlaçla cümle bağlama ve bağımlılaştırma tekniklerinin Türkçeye girmesini beraberinde getirmiştir Bu tesirin yoğun göru ldu ğu Batı Tu rkçesinin tarihî devrelerinden biri olan Osmanlı Tu rkçesinde Farsçanın nu fuzu dile getirilse de geleneksel Tu rkoloji çalışmalarında bu dilden leksikal ve morfolojik alıntılamaların yapıldığına Tu rkçenin sentaksının muhkem olduğuna ilişkin yaygın ve yanlış bir kanaat mevcuttur Bu bağlamda konuya ilişkin literatu ru değerlendirmek ve bağımlılaştırıcı bağlaçlar özelinde Tu rkçenin Farsçadan yaptığı sentaks alıntılamasını kapsamlı bir şekilde incelemek u zere elinizdeki bu çalışma hazırlanmıştır Çalışmanın odak noktasında yer alan anu içün ki kim çün çünki kim degil ki degül kim ger eger gerçi egerçi hemanki kim her çend ki açan ki kim ki kim mebada ve olmaya ki kim meger ol zaman ki kim ol va t ki kim ta ki kim ve zira bağlaçları birleşik cümle içerisindeki pozisyonları hiyerarşik düzlemdeki konumları morfolojik etimolojik yapıları ve semantik hususiyetleri itibariyle kaynak dile müracaat edilerek ayrıntılı bir incelemeye tabi tutulmuştur Araştırmanın dil materyali ise Farsça etkinin en yoğun görüldüğü dönemlerden 17 yüzyıla ait olan ve Osmanlı Türkçesinin şaheserlerinden biri olarak kabul edilen Evliyâ Çelebi Seyâhatnâmesi dir Bu çalışmayla Seyâhatnâme üzerinden Osmanlı Türkçesi sentaksının nasıl bir bakış açısıyla değerlendirilmesi gerektiği konusunda teklif sunulmakta Yeni Türk Dili sahasındaki çalışmalara da özgün bir katkı sağlanması amaçlanmaktadır