Evrensel Mimarlığın Dünyasında Resim ve Heykel Sanatının Yeri — Çil Nafi

Bu kitap çağdaş insan varlığı kuramında sanat ontolojisi temelinde çağdaş evrensel değerleri temellendirmek yapıt ların temel düşünsel niteliğini tanımlamak genelde sanatın estetik teorisini ortaya koymayı amaçlamaktır Estetik pratiğin estetik teori ile birlikte gitmesi sanat felsefemizin temel ilkesidir Bu ilke yaratma etkinliği içinde insan var lığının evren içindeki serüvenidir Felsefemize göre sanat insan evriminin insan gelişmesinin tarihidir ve çağların ruhudur Genç ya da yaşlı çocuklar için bir oyun alanı değildir Çağdaşlık günün moda akımları değildir Çağdaşlık şimdi ve burada ki evrensel oluş a bütünlüğünü kurmak ereğiyle katılmak bilincidir Çağdaş insan varlıkla hesaplaşan özbilincin bütünselleşme olanağını irreal ideal alanda yaratma edimiyle gerçekleştirendir İnsan varlığını belirleyen etkinlik çalışma iş etkinliği değil yaratma etkinliğidir Sanat etkinliği Pla ton un söylediği gibi aldatıcı duyusal bilgi A Baumgarden de görüldüğü gibi aşağı bilgi B Croce de görüldüğü gibi sezgi bilgisi etkinliği değildir Sanat etkinliği yaratma etkinliğidir Her sanatçı genel anlamda sanata özgü olanı vermek zorundadır O da sonsuza deygin sanatsal olma öğesidir bu bütün insanlığı ve bütün çağları kapsayan bir öğedir Sanatçının içsel zorunluluğu yaratıcı olarak kendine özgü olanı ve çağının sanatçısı olarak da o çağa özgü olanı vermek durumundadır Bu gerçekler geçmiş yıllar ardından bakıldığında önemlerini kaybeder ve zamanla hiçbir önemleri kalmaz Sadece salt ve sonsuz olarak sanatsal olma öğesi sonsuza kadar canlı kalır ve zamanla gücünü kaybetmez gücü sürekli olarak artar Ayrıca bir eser de sonsuza deygin sanatsal olma öğesi ne kadar kuvvetli ise o eserin çağdaşlarının ruhuna girmesi o kadar zorlaşır Bazen İnsanların ruhuna girebilmesi için yüzyıllar geçmesi gerekir Aynı çağ içinde bir sanatçının keşfedilebilmesi için ancak özgün değerlendirme yetisine sahip yaratıcı kişilere gereksinim vardır Çünkü bizim değerleri görmemizi sağlayan değerlendirme yetisi duyusal ya da zihinsel kavrama yeteneğinden tümüyle ayrıdır ve nasıl düşüncenin dâhileri varsa değerlendirmenin de dâhileri vardır Ne yazık ki bu yeteneğe sahip kişiler de gerçek sanatçılar kadar nadirdir Benim yaşamım yaratma etkinliği içinde ölüme karşı verdiğim bir savaştır Beni yaşatacak olan yaşamım boyunca gerçekleştirdiğim eserlerimdir