Falaka

Ahmet Rasim in çocukluğu okul yılları ve öğretmenleriyle ilgili hatıralarının yer aldığı bir kitap

Ben bu korkuyu yarım asır önce şehirde yarı yarıya kaplamış yaygın bir durumda görüp yaşadım Çocuklar hem gittikleri mektebin hocasından hem de başka bir mektebin hocası olduğunu bildiği kişiden korkardı Bana öyle geliyor ki her mektebin kalfasından kapıcısından amincibaşısından da Annenin Hafızından da korkarlardı Çocuklar azıcık büyüyünce annelerin yakınması başlardı Hiç olmazsa gündüzleri başımdan gitsin Bıktım bu oğlanın elinden Ne durmasını bilir ne de oturmasını

Osmanlı da çocukluk nasıl yaşanırdı Eğitim hangi yollarla verilirdi Ahmet Rasim başta bunları ve daha fazlasını anılarından doğan Falaka da 19 yüzyılın İstanbul manzaraları eşliğinde anlatıyor Edebiyatımızın en üretken kalemlerinden Ahmet Rasim okul hayatının ilk dönemini oluşturan mahalle mektebi yıllarında yaşadığı olayları kıvrak kalemiyle yazıya döktü Bugünden bakıldığında bir yanı trajik bir yanı komik sayılabilecek bu tecrübeleri 1927 de Falaka adı altında yayımladı Falaka o günden bu yana hayatımızda ve Ahmet Rasim in dahası edebiyatımızın en çok okunan kitapları arasında yer alıyor Şimdi günümüz Türkçesiyle

Ömer Seyfettin in klasikleşmiş dokuz öyküsü Falaka Yüzakı And Ferman Diyet Perili Köşk Bomba Kütük Vire çocuklar için hazırlandı Öyküler hem ilginç bilgiler içeriyor hem bir tarih yolculuğu sunuyor Çocuklarımızın Türk edebiyatının en önemli isimlerinden biriyle tanışması için ilk adım

Ahmet Rasim Falaka adlı bu kitabında çocukluk günleriyle özellikle de okul günleriyle ilgili anılarını bir araya getirmiş Ahmet Rasim in güldürücü bir anlatımla kaleme aldığı bu öyküler okurlara geçmişin kapılarını aralıyor MEB 100 Temel Eser listesinde önerilen kitap akıcı bir anlatımla her zaman çocukları destekleyen bir bakışla ve mizahın gücüyle güncel olayları sorguluyor yaşanan birçok soruna farklı ve eleştirel bir bakış geliştiriyor

Ahmet Rasim d 1864 istanbul ö 21 Eylül 1932 İstanbul Türk yazar gazeteci tarihçi milletvekili Kendine özgü bir tarzla kaleme aldığı eserleri geniş bir okur kitlesi tarafından okunan mutlakiyet meşrutiyet ve cumhuriyet dönemlerine tanıklık etmiş bir yazardır 50 yılı bulan yazı hayatında farklı edebi türlerde ve çok sayıda eser verdi Dönemin İstanbul hayatının ayrıntıları üzerinde durduğu fıkralarıyla tanındı 3 ve 4 Dönem TBMM de İstanbul milletvekili olarak yer aldı Tanınmış bestekar Osman Nihat Akın ın dedesidir Darüşşafaka mezunudur Muharrirlik Yazarlık Bestekârlık Posta Telgraf idaresi Memurluğu Tercümanı Hakikat Saadet İkdam Sabah Malûmat Servet Tanin Hak ve Tasvir i Efkar gazeteleri yazarlıkları Güneş Gülsen Sebat Say ve Servet i Fünûn Resimli Gazete Musavvar ve Malûmat dergileri yazarlıkları TBMM III ve IV Dönem İstanbul Milletvekilliği ve III Dönem Kütüphane Encümeni Reisliği yapmıştır Evli ve altı çocuk babasıdır 1927 de Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal in referansıyla İstanbul milletvekili oldu ve TBMM nin üçüncü ve dördüncü dönemlerinde milletvekilliği yaptı Ancak sağlık sorunları yüzünden meclis oturumlarına bile katılmadı 1932 de Heybeliada daki evinde hayatını yitirdi Heybeliada daki Abbaspaşa Mezarlığına gömüldü

Mahalle mektebinde başlayan eğitim hayatını Darüşşafaka da tamamlayan Ahmet Râsim Falaka adlı eserinde her bir yazarın anavatanı sayılan çocukluk yıllarına döner Yazarın yokluklar içinde geçen çocukluk yıllarına ve zor şartlardaki eğitim hayatına ışık tutan bu eser aynı zamanda 19 yüzyılın son dönemlerindeki eğitim sistemine yönelik tenkitleri de içinde barındırır Falaka yaklaşık yüz elli yıl önceki eğitim hayatımızın ve okullarımızın devrin zor şartları altında hayata tutunmaya çalışan bir çocuğun gözünden bu güne yansımış resmidir Bugün belirli bir yaşın üstünde olanlar bu resimde kendilerini kolayca bulacaklardır

İstanbul Türkçesini büyük bir ustalıkla kullanan Ahmet Rasim yazı dili ile konuşma dili arasında denge kurulmasında büyük katkılar sağlamıştır Falaka adlı yapıtında bir çeşit hoşgörülü elefltiriye yönelerek mahalle mektepleri ve Darüflflafakadaki anılarını anlatmıştır

Ahmet Rasim in çocukluğu annesi su tannesi ve Karaannesi ile birlikte bu yu du ğu bir evde geçer Mektep ve hocalara dair duyduğu korkudan dolayı hoca kelimesinden bile u rker Ancak bir gu n gizlice kafes arkasından gözetlediği Hoca Efendi onu mektebe götu rerek misafir eder Eve dönu nce bu olayı anlatan ku çu k Rasim için mektep seru veni o gu nden itibaren başlar Ahmet Rasim in çocukluk gu nlerini ve eğitim hayatının bir kısmını anlattığı bir anı kitabı olan Falaka da dönemin eğitim kurumları ve işleyişi hakkında oldukça detaylı bilgiler verilir ve aynı zamanda Osmanlı nın son yu zyılının ku ltu rel ve toplumsal hayatı da gözler önu ne serilir Ahmet Rasim in eseri Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tu rk İslam Edebiyatı Anabilim Dalında araştırma görevlisi olan Dr Nesrin Aydın Satar tarafından yayına hazırlanmıştır Eserin editörlu ğu nu ise Boğaziçi Üniversitesi Tu rk Dili ve Edebiyatı Bölu mu nde öğretim u yesi olan Doç Dr Tu lay Gençtu rk Demircioğlu gerçekleştirmiştir İlk kez 1927 yılında yayınlanan eserin elinizdeki baskısı dönemin diline ve ruhuna olabildiğince uygun olarak yayına hazırlanmış bununla birlikte gu nu mu z okuru için de anlaşılabilir olması amaçlanmıştır