Faust — Johann Wolfgang Goethe

Goethe nin üzerinde çok uzun yıllar boyunca çalıştığı Faust un konusunu isminden de anlaşılacağı üzere arkaik bir tema olan şeytanla bahse giren insanoğlu teşkil eder Bu bağlamda Faust u evrensel bir insan tragedyası olarak da düşünmek mümkündür Nitekim Faust geleneğinin en çok referans verilen metnidir Goethe nin Faust u

Ne verebilirsin ki zavallı Şeytan Yüce arayışlardaki bir insan aklı ne zaman Anlaşılmıştır senin tarafından Faust çağıyla döneminin bilgisiyle sınırlı olmanın tarihselliğin bir trajedisidir O bu anlamda günümüzde de yaşamaktadır çünkü bugünkü deneyimin sınırları iki yüzyıl öncesine göre ne kadar genişlemiş olursa olsun akla konmuş sınırlar Kantçı anlamda hâlâ yerli yerinde durdukları gibi belki de pozitif düşüncenin etkisiyle çok daha kalın ve nettir günümüzde Deneyim dünyasının derinliklerine uzanan bilim bizleri atom altı parçacıklara DNA lara kadar götürmüştür ancak bu da görece bir derinleşmedir Sadece sınırlar biraz daha ileriye alınmıştır o kadar Modern Faust lar bu sınırları bugün de yarın da ihlal etmek isteyecektir Büyük fizikçi ve düşünür Werner Heisenberg in hayatının son yıllarında evrenin bütününü kapsayan bir matematik formülü peşinde olması keza Hawkins in de böyle bir formülden söz etmesi başka türlü nasıl yorumlanabilir ki

Müdür Bana üzüntülü ve sıkıntılı anlarımda pek çok kez yardım etmiş olan siz ikiniz söyleyin bakalım Alman ülkesinde giriştiğimiz bu işten ne bekliyorsunuz Halkın sevgisini kazanmayı çok isterdim Çünkü halk yaşar ve yaşatır İşte görüyorsunuz direkler dikilmiş tahtalar çakılmış ve herkes bir ziyafet beklentisi içinde Rahatça kuruldukları koltuklarında ilginç ve şaşırtıcı şeyler seyretmek istiyorlar Halkın ruhunu okşayacak şeyleri bilmeme rağmen hayatımda hiç bu kadar zor bir durumda kalmamıştım Aslında halk çok iyi eserlere alışık değildir ama pek çok şey okumuştur Nasıl yapalım da oyunumuz halk için yeni canlı ve hoşa giden nitelikte olsun

Faust un hikayesi şöyle rivayet edilir Faust şeytanla arasında bir anlaşma imzalamıştır Anlaşmaya göre Şeytan Faust a yaşadığı sürece bilgi zenginlik gençlik ve büyü yapma gücü verecektir Buna karşın Faust da öldüğü zaman ruhunu Şeytana teslim edecektir Faust un Almanya nın taşrasını dolaşırken yanından ayrırmadığı köpeğinde şeytan olduğuna yaygın olarak inanılmaktadır

Dr Faust bir takım fizikötesi güçleri elde etmek için Şeytan la pazarlık yapmaktadır Kimbilir belki Goethe nin Faust u teknolojiyi kötüye kullanan 20 yüzyıl insanının bir kehaneti gibidir Herşeyin bir bedeli vardır ancak kimi bedellerin karşılığı insanın özüdür değerleridir

Goethe nin 18 yaşında yazmaya başladığı ve 83 yaşında bitirdiği Faust Goethe nin başyapıtı ve Alman literatürünün en ünlü eseri olarak kabul edilir Bilinmeyen güçler elde etmek için şeytanla anlaşma yapan bir gezginin öyküsünü konu alan kitap aslında Goethe nin tüm hayatı boyunca kazandığı deneyimlerinin merak ettiklerinin ve ruh dünyasındaki değişimlerin aynasıdır Goethe eserinde insanoğlunun hırslarını bitmek tükenmek bilmeyen arzularını ve doyumsuzluğunu o kadar iyi ve derinlemesine işlemiştir ki eser yüzlerce dile çevrilmiş sayısız defa sahnelenmiş ve devamında tüm dünyada büyük bir okur kitlesine ulaşmıştır Bu kitapta hem gizemli bir öyküyü keyifle okuyacak hem de insan ruhunun derinliklerindeki en mahrem duyguları Goethe nin kelimeleriyle keşfedeceksiniz

Aşkı uğruna ruhunu şeytana satan Faust un şahsında insanoğlunun aslında yaratılıştan günümze kadar devam eden ve kıyamete kadar da devam edecek şeytanla verdiği mücadelenin işlendiği eserde insanın zaaflarını ve şeytanın tuzaklarını görecek gayrimeşru zevklerin nasıl ebedi ıstıraplara sebeb olduğunu anlayacaksınız

Faust Goethe nin neredeyse tüm yaşamı boyunca çalışarak tamamladığı bir yapıttır On sekiz yaşında başladığı oyunu 1806 da Faust I ve 1832 de Faust II adıyla iki büyük bölüm hâlinde yazarak ölümünden kısa bir süre önce yani seksen üç yaşında bitirebilmiştir Goethe Faust un konusunu çok eski bir öyküden almıştır Şeytanla bahse giren insanoğlu teması önceki yüzyıllarda da birçok öyküye ve oyuna konu olmuştur Goethe Faust karakterini Şeytan Mefistofeles e yenilmeyen bir insan olarak incelemiştir Goethe nin Faust eseri bir oyun şeklinde görülmekle beraber çok derin ve karmaşık içeriği dolayısıyla genellikle okumak için hazırlandığı düşünülür Buna rağmen Goethe nin Faust u içeriğinin çok zengin felsefi derinliği nedeniyle pek çok farklı yorumla yüzlerce kez sahnelenmiştir