Fetihname — Kıvami

Osmanlı Devleti ni imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmed in 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955 te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmed in istanbul u merkez alarak doğudan batıya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmî nin Fetihnâme sinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yer yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler 15 yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini tanımak açısından da örnek bir metin olan Fetihnâme nin bu yayınla Osmanlı tarih literatüründeki seçkin yerini pekiştireceğine inanıyoruz

Osmanlı Devleti ni imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmed in 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955 te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmed in istanbul u merkez alarak doğudan batya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmî nin Fetihnâme sinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yer yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler 15 yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini tanımak açısından da örnek bir metin olan Fetihnâme nin bu yayınla Osmanlı tarih literatüründeki seçkin yerini pekiştireceğine inanıyoruz Arka kapak yazısı Osmanlı tarihinin çığır açan padişahı Fatih Sultan Mehmed 1451 1481 üstüne yazılmış eserler azdır Bunda Osmanlı yazılı kültürü için erken denebilecek zamanda 15 yy da yaşamış olmasının payı büyüktür Tursun Beyin Tarih i Ebul Fethi ile birlikte Kıvaminin eseri bu bakımdan önem taşır Dünya kütüphanelerinde tek nüshası bulunan eser ilk kız ünlü Alman tarihçi Franz Babinger tarafından tıpkı basım olarak 1955te yayımlanmıştı Çevrim yazısının ve açıklamalı çevirisinin ancak 2007de çıkmazı hayli gecikmiş bir görevin yerine getirilmesi olarak algılanmalıdır Tadımlık Önsöz Fetih nâmeler padişahların fetihlerini anlatan eserlerdir Üzerinde çalıştığımız Fetih nâme de Sultan Fatihin fetihleriyle II Bâyezid devrinin ilk yıllarını içine alan bir tarih eseridir Hatta eser İstanbul üzerine yapılan İslâm fetih ve kuşatmalarının bir kısmını içine alması dolayısıyla Fatihten önceki devirlere de taşmaktadır Yazarın o devirleri bizzat idrak etmiş olması seferlerin bazılarına katılmış bazılarını da yakından takip etmiş bulunması bakımından büyük önem taşıyan bu eser üzerinde geniş ve tanıtıcı bir çalışmanın yapılmadığı kanaatindeyiz Franz Babinger Fetih nâmeye yazdığı Girişte İstanbul Kabataş Lisesinden Sait Gökçe Beyin 1955 yaz sömestrinde doktor unvanını almak arzusu ile Kıvami und Sein Fetihnâme isimli Almanca tetkikini Münih Felsefe Fakültesi ne sunmuş bulunuyor demektedir Kıvâmînin Fetih nâmesi hem dil hem de tarih açısından önemli bir eserdir Biz öncelikle eserin transkripsiyonlu bir metnini vererek Fetih nâmeyi Türk kültür hayatına kazandırmak istedik Çalışmamızı 1955te Maarif Vekâletinin yaptırdığı tıpkıbasım üzerinde gerçekleştirdik Zira Fetih nâmenin bilinen tek nüshası Berlin National Bibliothekte bulunmaktadır 15 yüzyıla ait olan ve o devrin Eski Türkiye Anadolu Türkçesi dil özelliklerini taşıyan bu eser üzerinde yaptığımız imlâ ve gramer incelemesi bu yayına konmamıştır Orijinal Arap harfli metindeki yabancı kelimelerin yazımında görülen farklılık ve yanlışlıklar düzeltilmiştir Orijinal metinde vezin gereği yazılan bazı harflerle ilâve edilen bir kısım harfler parantez içine alınarak gösterilmiştir Günümüz okuyucularının metni daha rahat anlamaları için de metin bugünkü Türkçeye aktarılmıştır Metnin sayfa varak numaraları parantez işaretiyle kapatılan rakamlarla gösterilmiştir 1 2 gibi 1 13 arasındaki satır numaraları ise parantez işareti olmadan belirtilmiştir Çalışmanın sonuna özel isimlerin bazı yabancı ve metnin anlaşılmasına yardımcı olacak kelimelerin açıklamaları konulmuştur Bu özel isim açıklamalarının yanına da parantez içinde metinde ilk geçtiği yeri belirleyen rakamlar konulmuştur Açıklamalarda bilinmeyen veya kapalı olan anlamlar ile transkripsiyonlu metinde okunamayan bazı yerler soru işaretiyle karşılanmıştır İlk defa 1991 yılında Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nde yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada yardımlarını esirgemeyen saygıdeğer hocam ve danışmanım Prof Dr Orhan YAVUZa saygıdeğer hocalarım Prof Dr Kemâl YAVUZ Prof Dr Hüseyin AYAN ve Prof Dr Önder GÖÇGÜNe değerli bilim adamı dostum Prof Dr Hayati DEVELİye sevgili öğrencim Aslı İNANIRa bu çalışmayı yayımlama kararı alan ve böylece kültürün nesilden nesile nakledilmesi kültür devamlılığının sağlanması hususunda kültürümüze katkıda bulunan Yapı Kredi Yayınları na sonsuz şükranlarımı sunarım Doç Dr Ceyhun Vedat UYGUR Kıvâmînin Hayatı Kıvâmînin hayatı hakkında fazla bilgimiz yoktur Eldeki bilgiler bir araya geldiği zaman bile Kıvâmînin hayatı netleşmemektedir Bildiğimiz şey onun Fatih ile II Bâyezid devirlerinde yaşamış ve Fatihin fetihlerini anlatan bir Fetih nâme yazmış olduğu hususudur Yazar eserinin beş yerinde Bakınız Metin 11 3 76 2 279 2 289 12 317 10 isminden yalnızca Kıvâmî diye söz eder Bu isim veya mahlas Yusuf yahut Kasım adları ile kullanılır Dolayısıyla Fetih nâme yazarı ya Kıvâmeddîn Yusuf veya Kıvâmeddîn Kasım adını taşıyan birisi olmalıdır Bu isimleri o devirlerde yaşayan birkaç kişide görüyoruz Kıvâmeddîn Yusuf bin el Hasan Hüseynî Kâdî i Bağdad Kıvâmeddîn Yusufun hayatı hakkında bilgi Şirazlı olup itikadından dolayı genç iken oradan hicret ederek sonraları Bağdada kadı olduğundan ibarettir Daha ziyade Kâdî i Bağdad diye tanınmıştır Şah İsmailin ortaya çıkmasıyla Şiîliğin güçlenmesi üzerine Bağdadda dahi oturamadı Önce Mardine daha sonra içerilere gitti Sonunda İstanbulda sahn müderrisi oldu Hacı Kalfa II 204e göre 1516 yıllarında başka kaynaklara göre 1512 yılında orada öldü Kıvâmeddîn Yusuf Osmanlı hanedanının bir tarihini yazmayı ve bunu II Bâyezide hediye etmeyi tasarlıyordu Herhalde Bâyezid ona iltifat etmiş olmalıdır Hacı Kalfa Nu 149da Ahkâmus Selâtîn Bkz Şakayık ı Numâniyye 327 14 aş adı verilen bu kitap da asla yazılmış olmamalıdır Bu kadı Kâdî ı Bağdâd Kıvâmeddîn Yusuf bin el Hasan Hüseynî ve müderris kadı Molla Kıvâmeddîn Kasım bin Ahmed bin Mehmed el Cemâlî Krş F Babinger GOW sayfa 45 tefrik edilirse 1478 1511 senelerinde ber hayat hayatta olduğu hüccetle delillerle sabit olan Defterdar Kıvâmeddîn Kasım Fetih nâme müellifi yazarı olarak tanınmaya daha müsait görünmektedir

Osmanlı Devleti ni imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmed in 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955 te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmed in istanbul u merkez alarak doğudan batıya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmî nin Fetihnâme sinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yer yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler 15 yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini tanımak açısından da örnek bir metin olan Fetihnâme nin bu yayınla Osmanlı tarih literatüründeki seçkin yerini pekiştireceğine inanıyoruz

Osmanlı tarihinin çığır açan padişahı Fatih Sultan Mehmed 1451 1481 üstüne yazılmış eserler azdır Bunda Osmanlı yazılı kültürü için erken denebilecek zamanda 15 yy da yaşamış olmasının payı büyüktür Tursun Bey in Tarih i Ebu l Feth i ile birlikte Kıvami nin eseri bu bakımdan önem taşır Dünya kütüphanelerinde tek nüshası bulunan eser ilk kız ünlü Alman tarihçi Franz Babinger tarafından tıpkı basım olarak 1955 te yayımlanmıştı Çevrim yazısının ve açıklamalı çevirisinin ancak 2007 de çıkmazı hayli gecikmiş bir görevin yerine getirilmesi olarak algılanmalıdır

Osmanlı tarihinin çığır açan padişahı Fatih Sultan Mehmed 1451 1481 üstüne yazılmış eserler azdır Bunda Osmanlı yazılı kültürü için erken denebilecek zamanda 15 yy da yaşamış olmasının payı büyüktür Tursun Bey in Tarih i Ebu l Feth i ile birlikte Kıvami nin eseri bu bakımdan önem taşır Dünya kütüphanelerinde tek nüshası bulunan eser ilk kız ünlü Alman tarihçi Franz Babinger tarafından tıpkı basım olarak 1955 te yayımlanmıştı Çevrim yazısının ve açıklamalı çevirisinin ancak 2007 de çıkmazı hayli gecikmiş bir görevin yerine getirilmesi olarak algılanmalıdır

Kıvami tarafından kaleme alınan Fetihname Yapı Kredi Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Fetihname Kıvami Kitap Özeti Osmanlı Devletini imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmedin 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmedin istanbulu merkez alarak doğudan batıya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmînin Fetihnâmesinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yer yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler 15 yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini tanımak açısından da örnek bir metin olan Fetihnâmenin bu yayınla Osmanlı tarih literatüründeki seçkin yerini pekiştireceğine inanıyoruz Yayınevi Yapı Kredi Yayınları Yazar Kıvami Sayfa 632 Sayfa Kağıt 1 Hamur Boyut 13 50x21 00 cm Barkod 9789750812781 Kategori Diğer Tarih Kitapları Önemli Olaylar ve Biyografi Otobiyografi Osmanlı Tarihi

Osmanlı Devleti ni imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmed in 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955 te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmed in istanbul u merkez alarak doğudan batya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmî nin Fetihnâme sinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yer yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler 15 yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini tanımak açısından da örnek bir metin olan Fetihnâme nin bu yayınla Osmanlı tarih literatüründeki seçkin yerini pekiştireceğine inanıyoruz Arka kapak yazısı Osmanlı tarihinin çığır açan padişahı Fatih Sultan Mehmed 1451 1481 üstüne yazılmış eserler azdır Bunda Osmanlı yazılı kültürü için erken denebilecek zamanda 15 yy da yaşamış olmasının payı büyüktür Tursun Beyin Tarih i Ebul Fethi ile birlikte Kıvaminin eseri bu bakımdan önem taşır Dünya kütüphanelerinde tek nüshası bulunan eser ilk kız ünlü Alman tarihçi Franz Babinger tarafından tıpkı basım olarak 1955te yayımlanmıştı Çevrim yazısının ve açıklamalı çevirisinin ancak 2007de çıkmazı hayli gecikmiş bir görevin yerine getirilmesi olarak algılanmalıdır Tadımlık Önsöz Fetih nâmeler padişahların fetihlerini anlatan eserlerdir Üzerinde çalıştığımız Fetih nâme de Sultan Fatihin fetihleriyle II Bâyezid devrinin ilk yıllarını içine alan bir tarih eseridir Hatta eser İstanbul üzerine yapılan İslâm fetih ve kuşatmalarının bir kısmını içine alması dolayısıyla Fatihten önceki devirlere de taşmaktadır Yazarın o devirleri bizzat idrak etmiş olması seferlerin bazılarına katılmış bazılarını da yakından takip etmiş bulunması bakımından büyük önem taşıyan bu eser üzerinde geniş ve tanıtıcı bir çalışmanın yapılmadığı kanaatindeyiz Franz Babinger Fetih nâmeye yazdığı Girişte İstanbul Kabataş Lisesinden Sait Gökçe Beyin 1955 yaz sömestrinde doktor unvanını almak arzusu ile Kıvami und Sein Fetihnâme isimli Almanca tetkikini Münih Felsefe Fakültesi ne sunmuş bulunuyor demektedir Kıvâmînin Fetih nâmesi hem dil hem de tarih açısından önemli bir eserdir Biz öncelikle eserin transkripsiyonlu bir metnini vererek Fetih nâmeyi Türk kültür hayatına kazandırmak istedik Çalışmamızı 1955te Maarif Vekâletinin yaptırdığı tıpkıbasım üzerinde gerçekleştirdik Zira Fetih nâmenin bilinen tek nüshası Berlin National Bibliothekte bulunmaktadır 15 yüzyıla ait olan ve o devrin Eski Türkiye Anadolu Türkçesi dil özelliklerini taşıyan bu eser üzerinde yaptığımız imlâ ve gramer incelemesi bu yayına konmamıştır Orijinal Arap harfli metindeki yabancı kelimelerin yazımında görülen farklılık ve yanlışlıklar düzeltilmiştir Orijinal metinde vezin gereği yazılan bazı harflerle ilâve edilen bir kısım harfler parantez içine alınarak gösterilmiştir Günümüz okuyucularının metni daha rahat anlamaları için de metin bugünkü Türkçeye aktarılmıştır Metnin sayfa varak numaraları parantez işaretiyle kapatılan rakamlarla gösterilmiştir 1 2 gibi 1 13 arasındaki satır numaraları ise parantez işareti olmadan belirtilmiştir Çalışmanın sonuna özel isimlerin bazı yabancı ve metnin anlaşılmasına yardımcı olacak kelimelerin açıklamaları konulmuştur Bu özel isim açıklamalarının yanına da parantez içinde metinde ilk geçtiği yeri belirleyen rakamlar konulmuştur Açıklamalarda bilinmeyen veya kapalı olan anlamlar ile transkripsiyonlu metinde okunamayan bazı yerler soru işaretiyle karşılanmıştır İlk defa 1991 yılında Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü nde yüksek lisans tezi olarak hazırlanan bu çalışmada yardımlarını esirgemeyen saygıdeğer hocam ve danışmanım Prof Dr Orhan YAVUZa saygıdeğer hocalarım Prof Dr Kemâl YAVUZ Prof Dr Hüseyin AYAN ve Prof Dr Önder GÖÇGÜNe değerli bilim adamı dostum Prof

Osmanlı Devleti ni imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmed in 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955 te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmed in İstanbul u merkez alarak doğudan batıya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmî nin Fetihnâme sinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yert yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler XV yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özelliklerini tanımak açısından da örnek bir metin olan Fetihnâme Osmanlı tarih literatürünün seçkin örneklerindendir

Osmanlı Devleti ni imparatorluğa dönüştüren Fatih Sultan Mehmed in 1451 1481 seferlerini fetihlerini birinci derece bir tanığın kaleminden anlatan ve dünyada tek bir yazma nüshası bulunan Fetihnâme ilk kez ünlü tarihçi Franz Babinger tarafından 1955 te tıpkıbasım olarak yayımlanmıştı Fatih Sultan Mehmed in istanbul u merkez alarak doğudan batıya kuzeyden güneye otuz yıl boyunca aralıksız süren seferleri Kıvâmî nin Fetihnâme sinde manzum ve mensur biçimde kaleme getirilmiştir Dolayısıyla yer yer destan ya da menâkıbnâme havası hissedilen eser kimi zaman da dönemin düzyazısından epik örnekler sergiler 15 yüzyıl Anadolu Türkçesinin dil özellikleri img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img