Fetvaları İle Şeyhülislam Ebüssu ud Efendi — H Necati Demirtaş

Bilindiği gibi Ebüssu ûd Efendi nin Tefsirinden sonra en önemli eseri hiç şüphesiz onun fetvâlarıdır O hicrî hesapla otuz yıl kesintisiz devam eden şeyhülislâmlığı zamanında binlerce fetva vermiştir Onun bu fetvaları toplanmış bablara fasıllara ayrılarak kitaplar halinde düzenlenmiş ve bu kitaplar beyne l ulema âlimler arasında elden ele dolaşmıştır Öyle ki onun fetvâları ölümünden onlarca yıl sonra bile canlılığını korumuş ve uygulama alanı bulmuştur H Necati Demirtaş bu çalışmasında Ebüssu ûd Efendi yi bizzat kendi fetvaları ile tanıtmayı amaç edinmiş bunun için de diğer kaynaklar yanında onun imzasını taşıyan fetvâları muhtevi mecmuaları sürekli göz önünde tutmayı ihmâl edilmemesi gereken bir görev bilmiştir Süleymaniye Kütüphânesi nde bulunan Câmiü l Fetâvâ ve Nûru l Fetâvâ adlı iki mecmuada üstâdın pek çok fetvâsı ile Fatih ve Bayezit Genel Kütüphanelerinde sırf onun imzasını taşıyan fetvaları muhtevî Fetâvâ yı Ebüssu ûd adlı yazmaları gözden geçirmiş ve bunlardan çok faydalanmıştır Fetvâları İle Şeyhülislâm Ebüssu ûd Efendi eseri iki kısma ayrılmıştır Birinci kısmın ilk bölümünde Osmanlı Devlet İdaresi ilmiye sınıfı medreseler müderrisler yargı sistemi ve şeyhülislâmlık genel olarak anlatılmakta ikinci bölümde Ebüssu ûd Efendi nin çağdaşı âlimler tanıtılmaktadır Şartların gelişmesiyle Ebüssu ûd Efendi nin meydana çıkışı da üçüncü bölümde hikâye edilmektedir Kitabın ikinci kısımda ise Ebüssu ûd Efendi nin önemli fetvaları İslâm fıkhında hakiki şahıs vakıflar iman ve ibadet nikâhlanma boşanma Talâk mahkeme ve ceza usulleri cihad hukuku ve benzeri on iki farklı başlık altında toplanmış ve tafsilatlı olarak izah edilmiştir Kendisi de uzun süren hakimlik görevi yapmış ve 12 Ciltlik Ebussuud Tefsirinin yayıma hazırlanmasına katkılarda bulunmuş ve redaksiyonunu yapmış H Necati Demirtaş ın bu titiz çalışmasının da Şeyhülislâm Yahya Efendi nin Divânı Şerhi nde ve diğer eserlerinde olduğu gibi son derece ilgiyle takip edileceği ve üzerinde konuşulacağı kanaatindeyiz

Bilindiği gibi Ebüssu ud Efendi nin Tefsirinden sonra en önemli eseri hiç şüphesiz onun fetvalarıdır O hicri hesapla otuz yıl kesintisiz devam eden şeyhülislamlığı zamanında binlerce fetva vermiştir Onun bu fetvaları toplanmış bablara fasıllara ayrılarak kitaplar halinde düzenlenmiş ve bu kitaplar beyne l ulema alimler arasında elden ele dolaşmıştır Öyle ki onun fetvâları ölümünden onlarca yıl sonra bile canlılığını korumuş ve uygulama alanı bulmuştur H Necati Demirtaş bu çalışmasında Ebüssu ûd Efendi yi bizzat kendi fetvaları ile tanıtmayı amaç edinmiş bunun için de diğer kaynaklar yanında onun imzasını taşıyan fetvâları muhtevi mecmuaları sürekli göz önünde tutmayı ihmal edilmemesi gereken bir görev bilmiştir Süleymaniye Kütüphanesi nde bulunan Camiü l Fetava ve Nûru l Fetava adlı iki mecmuada üstâdın pek çok fetvâsı ile Fatih ve Bayezit Genel Kütüphanelerinde sırf onun imzasını taşıyan fetvaları muhtevî Fetava yı Ebüssu ud adlı yazmaları gözden geçirmiş ve bunlardan çok faydalanmıştır Fetvaları İle Şeyhülislam Ebüssu ud Efendi eseri iki kısma ayrılmıştır Birinci kısmın ilk bölümünde Osmanlı Devlet İdaresi ilmiye sınıfı medreseler müderrisler yargı sistemi ve şeyhülislamlık genel olarak anlatılmakta ikinci bölümde Ebüssu ûd Efendi nin çağdaşı âlimler tanıtılmaktadır Şartların gelişmesiyle Ebüssu ûd Efendi nin meydana çıkışı da üçüncü bölümde hikaye edilmektedir Kitabın ikinci kısımda ise Ebüssu ûd Efendi nin önemli fetvaları İslâm fıkhında hakiki şahıs vakıflar iman ve ibadet nikâhlanma boşanma Talak mahkeme ve ceza usulleri cihad hukuku ve benzeri on iki farklı başlık altında toplanmış ve tafsilatlı olarak izah edilmiştir Kendisi de uzun süren hakimlik görevi yapmış ve 12 Ciltlik Ebussuud Tefsirinin yayıma hazırlanmasına katkılarda bulunmuş ve redaksiyonunu yapmış H Necati Demirtaş ın bu titiz çalışmasının da Şeyhülislâm Yahya Efendi nin Divânı Şerhi nde ve diğer eserlerinde olduğu gibi son derece ilgiyle takip edileceği ve üzerinde konuşulacağı kanaatindeyiz

Bilindiği gibi Ebüssu ud Efendi nin Tefsirinden sonra en önemli eseri hiç şüphesiz onun fetvalarıdır O hicri hesapla otuz yıl kesintisiz devam eden şeyhülislamlığı zamanında binlerce fetva vermiştir Onun bu fetvaları toplanmış bablara fasıllara ayrılarak kitaplar halinde düzenlenmiş ve bu kitaplar beyne l ulema alimler arasında elden ele dolaşmıştır Öyle ki onun fetvâları ölümünden onlarca yıl sonra bile canlılığını korumuş ve uygulama alanı bulmuştur H Necati Demirtaş bu çalışmasında Ebüssu ûd Efendi yi bizzat kendi fetvaları ile tanıtmayı amaç edinmiş bunun için de diğer kaynaklar yanında onun imzasını taşıyan fetvâları muhtevi mecmuaları sürekli göz önünde tutmayı ihmal edilmemesi gereken bir görev bilmiştir Süleymaniye Kütüphanesi nde bulunan Camiü l Fetava ve Nûru l Fetava adlı iki mecmuada üstâdın pek çok fetvâsı ile Fatih ve Bayezit Genel Kütüphanelerinde sırf onun imzasını taşıyan fetvaları muhtevî Fetava yı Ebüssu ud adlı yazmaları gözden geçirmiş ve bunlardan çok faydalanmıştır Fetvaları İle Şeyhülislam Ebüssu ud Efendi eseri iki kısma ayrılmıştır Birinci kısmın ilk bölümünde Osmanlı Devlet İdaresi ilmiye sınıfı medreseler müderrisler yargı sistemi ve şeyhülislamlık genel olarak anlatılmakta ikinci bölümde Ebüssu ûd Efendi nin çağdaşı âlimler tanıtılmaktadır Şartların gelişmesiyle Ebüssu ûd Efendi nin meydana çıkışı da üçüncü bölümde hikaye edilmektedir Kitabın ikinci kısımda ise Ebüssu ûd Efendi nin önemli fetvaları İslâm fıkhında hakiki şahıs vakıflar iman ve ibadet nikâhlanma boşanma Talak mahkeme ve ceza usulleri cihad hukuku ve benzeri on iki farklı başlık altında toplanmış ve tafsilatlı olarak izah edilmiştir Kendisi de uzun süren hakimlik görevi yapmış ve 12 Ciltlik Ebussuud Tefsirinin yayıma hazırlanmasına katkılarda bulunmuş ve redaksiyonunu yapmış H Necati Demirtaş ın bu titiz çalışmasının da Şeyhülislâm Yahya Efendi nin Divânı Şerhi nde ve diğer eserlerinde olduğu gibi son derece ilgiyle takip edileceği ve üzeri

Bilindiği gibi Ebüssu ud Efendi nin Tefsirinden sonra en önemli eseri hiç şüphesiz onun fetvalarıdır O hicri hesapla otuz yıl kesintisiz devam eden şeyhülislamlığı zamanında binlerce fetva vermiştir Onun bu fetvaları toplanmış bablara fasıllara ayrılarak kitaplar halinde düzenlenmiş ve bu kitaplar beyne l ulema alimler arasında elden ele dolaşmıştır Öyle ki onun fetvâları ölümünden onlarca yıl sonra bile canlılığını korumuş ve uygulama alanı bulmuştur H Necati Demirtaş bu çalışmasında Ebüssu ûd Efendi yi bizzat kendi fetvaları ile tanıtmayı amaç edinmiş bunun için de diğer kaynaklar yanında onun imzasını taşıyan fetvâları muhtevi mecmuaları sürekli göz önünde tutmayı ihmal edilmemesi gereken bir görev bilmiştir Süleymaniye Kütüphanesi nde bulunan Camiü l Fetava ve Nûru l Fetava adlı iki mecmuada üstâdın pek çok fetvâsı ile Fatih ve Bayezit Genel Kütüphanelerinde sırf onun imzasını taşıyan fetvaları muhtevî Fetava yı Ebüssu ud adlı yazmaları gözden geçirmiş ve bunlardan çok faydalanmıştır Fetvaları İle Şeyhülislam Ebüssu ud Efendi eseri iki kısma ayrılmıştır Birinci kısmın ilk bölümünde Osmanlı Devlet İdaresi ilmiye sınıfı medreseler müderrisler yargı sistemi ve şeyhülislamlık genel olarak anlatılmakta ikinci bölümde Ebüssu ûd Efendi nin çağdaşı âlimler tanıtılmaktadır Şartların gelişmesiyle Ebüssu ûd Efendi nin meydana çıkışı da üçüncü bölümde hikaye edilmektedir Kitabın ikinci kısımda ise Ebüssu ûd Efendi nin önemli fetvaları İslâm fıkhında hakiki şahıs vakıflar iman ve ibadet nikâhlanma boşanma Talak mahkeme ve ceza usulleri cihad hukuku ve benzeri on iki farklı başlık altında toplanmış ve tafsilatlı olarak izah edilmiştir Kendisi de uzun süren hakimlik görevi yapmış ve 12 Ciltlik Ebussuud Tefsirinin yayıma hazırlanmasına katkılarda bulunmuş ve redaksiyonunu yapmış H Necati Demirtaş ın bu titiz çalışmasının da Şeyhülislâm Yahya Efendi nin Divânı Şerhi nde ve diğer eserlerinde olduğu gibi son derece ilgiyle takip edileceği ve üzerinde konuşulacağı kanaatindeyiz