Fıdıc Güncellenmiş Kırmızı Kitap 2017 Kapsamında Yüklenicinin Hakları — Zeynep Sözen

Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu FIDIC 2017 yılında 1999 Gökkuşağı Serisi olarak bilinen İnşaat Sözleşmesi Koşulları Kırmızı Kitap Tesis ve Tasarım Yapım için Sözleşme Koşulları Sarı Kitap ve Tasarım Tedarik Yapım Anahtar Teslimi Sözleşme Koşullarının Gümüş Kitap ikinci sürümlerini yayınlamıştır İkinci sürümler 1999 serisinin temel risk profilini korurken birçok önemli değişikliği beraberinde getirmiştir Güncellemeler standart formlarda açıklığı ve kesinliği hedeflemekle birlikte yeni formların uzun ve karmaşık olduğu gözlenmektedir Bu kitap Tesis ve Tasarım Yapım Sözleşme Koşullarının Sarı Kitap 2017 sürümünü kullanan yükleniciler için bir rehber olarak tasarlanmıştır FIDIC Sarı Kitap tasarım yapım proje teslim sistemi ve götürü iş usulü üzerine kurgulanmış bir modeldir Bu nedenle Sarı Kitapta öngörülmüş risk paylaşımı İş sahibinin tasarım sorumluluğunu üstlendiği Kırmızı Kitaptan farklıdır Kitabımızın ilk dört bölümünde yüklenici haklarının kaynakları ve 2017 baskısındaki önemli değişiklikler gözden geçirilmektedir Takip eden 5 ve 6 Bölümler genel olarak tasarım yapım sözleşmelerinin özelliklerine odaklanmakta Sarı Kitap ın tasarım yapım ailesi içindeki yerini incelemekte ve bir tasarım yapım sözleşmesi olarak Sarı Kitap ın temel unsurlarını tartışmaktadır Bölüm 7 Yüklenicinin yeni Sarı Kitap kapsamındaki sorumluluğunun sınırlamalarını ele almaktadır 8 Bölümde ise finansman maliyetleri süre uzatımı maliyet ve maliyet artı kâr askıya alma veya fesih hakları itiraz hakları ve örtülü kabul hakları da dahil olmak üzere yüklenicilerin hakları ayrıntılı olarak incelenmektedir Bölüm 9 yüklenicinin 2017 sürümlerinde talep prosedürlerinin ayrıntılarını açıklamakta talep hazırlama ve sözleşme yönetimine ilişkin öneriler Bölüm 10 ve 11 de yer almaktadır Sonuç olarak bu kitabın yeni FIDIC Sarı Kitap ın anlaşılmasına katkıda bulunması ve yüklenicilere talep hazırlama ve sözleşme yönetimi konusunda rehberlik sağlaması umulmaktadır İÇİNDEKİLER KİTAP HAKKINDA III ÖNSÖZ IX 1 GİRİŞ 1 2 YÜKLENİCİ HAKLARININ KAYNAKLARI 5 3 FIDIC SÖZLEŞMELERİNDE YÜKLENİCİ KAVRAMI 13 4 2017 FIDIC SÜRÜMLERİ VE TEMEL DEĞİŞİKLİKLER 17 4 1 YAPISAL DEĞİŞİKLİKLER 17 4 2 ALTIN İLKELER 19 4 3 TANIMLANMIŞ TERİMLER VE YORUM 20 4 4 MÜHENDİS 23 4 5 PROJE YÖNETİM ARAÇLARI 23 4 5 1 ZAMAN YÖNETİMİ UYGULAMA VE ARAÇLARI 24 4 5 1 1 Kritik Yol Yöntemi 24 4 5 1 2 Eşzamanlı Gecikmeler 26 4 5 1 3 Hızlandırma 26 4 5 2 İLERLEME RAPORLARI 27 4 5 3 YÜKLENİCİ BELGELERİ 28 4 5 4 KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ARAÇLARI 29 4 5 5 KAPSAM YÖNETİMİ UYGULAMALARI 31 4 5 6 İLETİŞİM 32 4 5 7 ERKEN UYARI 34 4 5 8 YOL GÖSTERİCİ STANDARTLARA REFERANSLAR 34 4 6 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ 36 4 7 UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM SİSTEMİ 37 5 BİR TASARIM YAPIM SÖZLEŞMESİ OLARAK SARI KİTAP 39 5 1 TASARIM SORUMLULUĞU 39 5 2 PERFORMANS ŞARTNAMELERİ VE İŞ SAHİBİ ŞARTNAMELERİ 41 5 3 AMACA UYGUNLUK 42 5 4 İŞ USULÜ 45 6 SARI KİTAP 2017 TASARIM SORUMLULUĞU VE İŞ USULÜ İLE İLGİLİ DÜZENLEMELER 47 6 1 SARI KİTAP 2017 KAPSAMINDA TASARIM SORUMLULUĞU 47 6 2 SARI KİTAP 2017 KAPSAMINDA PERFORMANS ŞARTNAMELERİ VE İŞ SAHİBİ ŞARTNAMELERİ 49 6 2 1 SÖZLEŞME KOŞULLARINDA GENEL KOŞULLAR İŞ SAHİBİŞARTNAMELERİNE YAPILAN ATIFLAR 50 6 2 2 ÖZEL KOŞULLAR BÖLÜM B ÖZEL HÜKÜMLER KAPSAMINDA YER ALAN UYARILAR 54 6 3 SARI KİTAP 2017 AMACA UYGUNLUKLA İLGİLİ DÜZENLEMELER 57 6 4 SARI KİTAP 2017 İŞ USULÜ 58 7 SARI KİTAP 2017 YÜKLENİCİNİN SORUMLULUĞUNUN SINIRLARI 59 7 1 SORUMLULUĞUN SINIRLANDIRILMASI GENEL 59 7 2 GECİKME TAZMİNATI İLE İLGİLİ SINIRLANDIRMALAR 60 7 3 YÜKLENİCİNİN İŞLERİN BAKIMI İLE İLGİLİ SORUMLULUĞUNA İLİŞKİN SINIRLANDIRMALAR 61 7 4 FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARINA İLİŞKİN SINIRLANDIRMALAR 62 7 5 KESİN TEMİNATLA İLGİLİ SINIRLANDIRMALAR 62 7 6 KUSUR BİLDİRİM SÜRESİYLE İLGİLİ SINIRLANDIRMALAR 63 8 SARI KİTAP 2017 YÜKLENİCİ HAKLARININ TÜRLERİ 65 8 1 YÜKLENİCİNİN FİNANSMAN MALİYETLERİ İLE İLGİLİ HAKLARI 65 8 2 YÜKLENİCİNİN

2017 yılında Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu FIDIC inşaat sektöründe yaklaşık yirmi yıldır kullanımda olan FIDIC 1999Sarı Kırmızı ve Gümüş Kitaplarında önemli güncellemeler yapmıştır 2018 ve2019 yıllarında Kırmızı Sarı ve Gümüş Kitaplarında yazım hataları veformatlama sorunları revize edilmiş 2022 sonunda ise 2017 orijinal sürümlerinyeni baskıları İnşaat Sözleşmesi Koşulları İkinci Baskı 2017 yayınlanmıştır Güncellemeler standart formların ayrıntı düzeyini veaçıklığı arttırmayı hedeflemekle birlikte çapraz referanslar ve normatifprosedürler sözleşmenin yönetimini 1999 sürümlerine kıyasla külfetli halegetirmiştir FIDIC 1999 Kırmızı Kitap uluslararası inşaat projelerindeyaklaşık yirmi yıldır yaygın olarak kullanılmaktadır Konvansiyonel ve birimfiyat esaslı bir form olarak Yüklenicinin işleri İş sahibi tarafından sağlanan tasarıma göre inşa ettiğiprojelerde İş sahibi ile Yükleniciarasında dengeli risk paylaşımı ilkeleri ile tanınmıştır Bu kitap FIDIC Kırmızı Kitap 2017 1 Baskı olarak bilinen İş sahibi Tarafından Tasarlanan İnşaat ve Mühendislik İşlerine İlişkin SözleşmeKoşulları kapsamında yüklenicinin haklarını ele almaktadır Kitabın başlıca ikiamacı bulunmaktadır Birincisi 1999 sürümlerinden çok daha ayrıntılı vekarmaşık olan formların kullanımı için kapsamlı ve analitik bir rehberhazırlamak ikincisi ise sözleşme yönetimi literatüründe yüklenici haklarınıinceleyen çalışmaların ender olması nedeniyle bu eksikliğe katkıda bulunmaktır Tanıtım Bülteninden İÇİNDEKİLER KİTAP HAKKINDA III ABOUT THE BOOK III ÖNSÖZ V 1 GİRİŞ 1 2 YÜKLENİCİ HAKLARININ KAYNAKLARI 3 3 FIDIC SÖZLEŞMELERİNDE YÜKLENİCİ KAVRAMI 11 4 2017 FIDIC SÜRÜMLERİ VE TEMEL DEĞİŞİKLİKLER 13 4 1 YAPISAL DEĞİŞİKLİKLER 13 4 2 ALTIN İLKELER 15 4 3 TANIMLANMIŞ TERİMLER VE YORUM 16 4 4 MÜHENDİS 18 4 5 PROJE YÖNETİM ARAÇLARI 19 4 5 1 ZAMAN YÖNETİMİ UYGULAMA VE ARAÇLARI 19 4 5 2 İLERLEME RAPORLARI 22 4 5 3 YÜKLENİCİ BELGELERİ 23 4 5 4 KALİTE YÖNETİMİ UYGULAMA VE ARAÇLARI 24 4 5 5 KAPSAM YÖNETİMİ UYGULAMALARI 25 4 5 6 İLETİŞİM 26 4 6 DEĞER MÜHENDİSLİĞİ 28 4 7 UYUŞMAZLIK ÇÖZÜM SİSTEMİ 28 5 KIRMIZI KİTAP PROJE TESLİM SİSTEMİ VE İŞ USULÜ 31 6 KIRMIZI KİTAP 2017 TASARIM SORUMLULUĞU VE İŞ USULÜ İLEİLGİLİ DÜZENLEMELER 35 7 KIRMIZI KİTAP 2017 YÜKLENİCİNİN SORUMLULUĞUNUN SINIRLARI 39 7 1 SORUMLULUĞUN SINIRLANDIRILMASI GENEL 39 7 2 GECİKME TAZMİNATI İLE İLGİLİ SINIRLANDIRMALAR 40 7 3 YÜKLENİCİNİN İŞLERİN BAKIMI İLE İLGİLİ SORUMLULUĞUNAİLİŞKİN SINIRLANDIRMALAR 40 7 4 FİKRİ VE SINAİ MÜLKİYET HAKLARINA İLİŞKİNSINIRLANDIRMALAR 42 7 5 KESİN TEMİNATLA İLGİLİ SINIRLANDIRMALAR 42 7 6 KUSUR BİLDİRİM SÜRESİYLE İLGİLİ SINIRLANDIRMALAR 43 8 KIRMIZI KİTAP 2017 YÜKLENİCİ HAKLARININ TÜRLERİ 45 8 1 YÜKLENİCİNİN FİNANSMAN MALİYETLERİ İLE İLGİLİ HAKLARI 45 8 2 YÜKLENİCİNİN SÜRE UZATIMI MALİYET MALİYET ARTI KÂRHAKLARI 47 8 3 YÜKLENİCİNİN İŞİN ASKIYA ALINMASI VE FESİH İLE İLGİLİHAKLARI 75 8 5 YÜKLENİCİNİN İTİRAZ HAKLARI 83 8 5 1 MÜHENDİSİN TALİMATINA İTİRAZ HAKKI 84 8 5 2 MÜHENDİSİN DEĞİŞTİRİLMESİNE İTİRAZ HAKKI 84 8 5 3 ATANMIŞ ALT YÜKLENİCİLERE İTİRAZ HAKKI 84 8 5 4 İŞLERİN DEĞERLENDİRİLMESİNE İTİRAZ HAKKI 85 8 5 5 DEĞİŞİKLİKLERE İTİRAZ HAKKI 85 8 6 ÖRTÜLÜ KABUL 86 8 7 YÜKLENİCİYE TANINAN YETKİLER 95 9 YÜKLENİCİNİN TALEPLERİ 97 9 1 TALEP VE UYUŞMAZLIĞIN FARKLARI 97 9 2 TALEBİN OLUŞMASI 98 9 2 1 YÜKLENİCİNİN EK ÖDEME VE VEYA SÜRE UZATIMI TALEPLERİ 99 9 2 2 YÜKLENİCİNİN DİĞER TALEPLERİ 100 9 3 UYUŞMAZLIKLAR 101 10 TALEBİN KURGULANMASI TEMEL UNSURLAR 105 10 1 NEDENSELLİK 105 10 2 SÖZLEŞMESEL VE YASAL DAYANAK 106 10 3 TALEBİN KANITLANMASI 107 11 SÖZLEŞME YÖNETİMİNE İLİŞKİN ÖNERİLER 113 EK 1 SÖZLEŞME VERİLERİ 117 EK 2 YÜKLENİCİNİN KIRMIZI KİTAP ALTINDA SÜRE UZATIMI MALİYET VE KÂR HAKLARI 123 KAYNAKÇA 125 PROF DR ZEYNEP SÖZEN 131

2017 yılında Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu FIDIC inşaat sektöründe yaklaşık yirmi yıldır kullanımda olan FIDIC 1999 Sarı Kırmızı ve Gümüş Kitaplarında önemli güncellemeler yapmıştır 2018 ve 2019 yıllarında Kırmızı Sarı ve Gümüş Kitaplarında yazım hataları ve formatlama sorunları revize edilmiş 2022 sonunda ise 2017 orijinal sürümlerin yeni baskıları İnşaat Sözleşmesi Koşulları İkinci Baskı 2017 yayınlanmıştır Güncellemeler standart formların ayrıntı düzeyini ve açıklığı arttırmayı hedeflemekle birlikte çapraz referanslar ve normatif prosedürler sözleşmenin yönetimini 1999 sürümlerine kıyasla külfetli hale getirmiştir FIDIC 1999 Kırmızı Kitap uluslararası inşaat projelerinde yaklaşık yirmi yıldır yaygın olarak kullanılmaktadır Konvansiyonel ve birim fiyat esaslı bir form olarak Yüklenicinin işleri İş sahibi tarafından sağlanan tasarıma göre inşa ettiği projelerde İş sahibi ile Yüklenici arasında dengeli risk paylaşımı ilkeleri ile tanınmıştır Bu kitap FIDIC Kırmızı Kitap 2017 1 Baskı olarak bilinen İş sahibi Tarafından Tasarlanan İnşaat ve Mühendislik İşlerine İlişkin Sözleşme Koşulları kapsamında yüklenicinin haklarını ele almaktadır Kitabın başlıca iki amacı bulunmaktadır Birincisi 1999 sürümlerinden çok daha ayrıntılı ve karmaşık olan formların kullanımı için kapsamlı ve analitik bir rehber hazırlamak ikincisi ise sözleşme yönetimi literatüründe yüklenici haklarını inceleyen çalışmaların ender olması nedeniyle bu eksikliğe katkıda bulunmaktadır

Kitabın Açıklaması Uluslararası Müşavir Mühendisler Federasyonu FIDIC 2017 yılında 1999 Gökkuşağı Serisi olarak bilinen İnşaat Sözleşmesi Koşulları Kırmızı Kitap Tesis ve Tasarım Yapım için Sözleşme Koşulları Sarı Kitap ve Tasarım Tedarik Yapım Anahtar Teslimi Sözleşme Koşullarının Gümüş Kitap ikinci sürümlerini yayınlamıştır İkinci sürümler 1999 serisinin temel risk profilini korurken birçok önemli değişikliği beraberinde getirmiştir Güncellemeler standart formlarda açıklığı ve kesinliği hedeflemekle birlikte yeni formların uzun ve karmaşık olduğu gözlenmektedir Bu kitap Tesis ve Tasarım Yapım Sözleşme Koşullarının Sarı Kitap 2017 sürümünü kullanan yükleniciler için bir rehber olarak tasarlanmıştır FIDIC Sarı Kitap tasarım yapım proje teslim sistemi ve götürü iş usulü üzerine kurgulanmış bir modeldir Bu nedenle Sarı Kitapta öngörülmüş risk paylaşımı İş sahibinin tasarım sorumluluğunu üstlendiği Kırmızı Kitaptan farklıdır Kitabımızın ilk dört bölümünde yüklenici haklarının kaynakları ve 2017 baskısındaki önemli değişiklikler gözden geçirilmektedir Takip eden 5 ve 6 Bölümler genel olarak tasarım yapım sözleşmelerinin özelliklerine odaklanmakta Sarı Kitap ın tasarım yapım ailesi içindeki yerini incelemekte ve bir tasarım yapım sözleşmesi olarak Sarı Kitap ın temel unsurlarını tartışmaktadır Bölüm 7 Yüklenicinin yeni Sarı Kitap kapsamındaki sorumluluğunun sınırlamalarını ele almaktadır 8 Bölümde ise finansman maliyetleri süre uzatımı maliyet ve maliyet artı kâr askıya alma veya fesih hakları itiraz hakları ve örtülü kabul hakları da dahil olmak üzere yüklenicilerin hakları ayrıntılı olarak incelenmektedir Bölüm 9 yüklenicinin 2017 sürümlerinde talep prosedürlerinin ayrıntılarını açıklamakta talep hazırlama ve sözleşme yönetimine ilişkin öneriler Bölüm 10 ve 11 de yer almaktadır Sonuç olarak bu kitabın yeni FIDIC Sarı Kitap ın anlaşılmasına katkıda bulunması ve yüklenicilere talep hazırlama ve sözleşme yönetimi konusunda rehberlik sağlaması umulmaktadır Kitabın Konu Başlıkları Yüklenici Haklarının Kaynakları FIDIC Sözleşmelerinde Yüklenici Kavramı 2017 FIDIC Sürümleri ve Temel Değişiklikler Bir Tasarım Yapım Sözleşmesi Olarak Sarı Kitap Sarı Kitap 2017 Tasarım Sorumluluğu ve İş Usulü İle İlgili Düzenlemeler Sarı Kitap 2017 Yüklenicinin Sorumluluğunun Sınırları Sarı Kitap 2017 Yüklenici Haklarının Türleri Yükleniciye Tanınan Yetkiler Yüklenicinin Talepleri Talebin Kurgulanması Temel Unsurlar