Fıkıh Usulü — Fahrettin Atar

Eski milletlerin hepsinin kendilerine mahsus kanunları hukukları vardı ve bunlar müdevven hale getirilmişti Bununla beraber mücerret ve nazarî olarak hukuk ilminden bahseden bir eser meydana getirilmemişti Bu konuda ilk eseri İmâm Şafiîi öl 204 er Risâle adıyla te lifetti Bu faaliyet Müslümanların hukuk ilmi üzerinde çalışma mahsullerinin en büyüklerinden birini teşkil eder Müslümanların usûlü l fıkh Hukukun kökleri kaynakları adını verdikleri bu ilim hukuk felsefesinden hükümlerinin kaynaklarından delillerinden teşrî prensiplerinden nassların tefsir ve tatbikatından bahseder İslam hukukçuları bu sahada çeşitli metodlarla yüzlerce eser meydana getirmişlerdir Bunlardan bir kısmı basıldığı halde bir kısmı hâlâ yazmalar halinde kütüphanelerde bulunmaktadır Bunların da neşre hazırlanıp ilim âleminin istifadesine sunulması faydalı olacaktır Fıkıh usulü sahasında zamanımızda gerek diğer İslam ülkelerinde Arap âleminde ve gerekse ülkemizde bazı çalışmaların yapıldığını ve Arapça yazılmış yeni neşriyattan bazılarının İslam Hukuk Felsefesi İslam Hukuk Metodolojisi İslam Hukuk Usulü Fıkıh Usulü adlarıyla Türkçeye tercüme edildiğini görmekteyiz Bu kitabın bu ilme küçük bir katkısı olacağı ümidindeyiz Şu anda İlahiyat Fakültelerinin ders programlarında İslâm Hukuk Usulü dersi yer almaktadır Bu kitabı öğrencilerin programda yer alan bu dersin konularını kolayca takip etmelerini sağlamak gayesiyle hazırlamış bulunuyoruz Kitabımızda bir giriş ve sekiz bölüm bulunmaktadır Giriş te Fıkıh Usulünün tarifi konusu gayesi tarihçesi ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir Birinci bölümde aslî ve fer î deliller tetkike tabi tutulmuştur İkinci bölümde Hâkim hüküm mahkûmun fîh konuları işlenmiştir Üçüncü dördüncü beşinci bölümlerde nasslardan hüküm çıkarma yolları incelenmiş lafızlarla ilgili konulara yer verilmiş tearuzu l edille ve mekâsidü ş şerîa anlatılmıştır Altıncı bölümde ictihâd taklîd iftâ kaza tahrîc mefhumları tetkik altına alınmıştır Yedinci bölümde fıkıh tarihi sekizinci bölümde ise fıkıh mezhepleri incelenmiştir Eseri ilmî çalışma usûllerine riâyet ederek hazırladık Yeri geldikçe istifade ettiğimiz kaynakları dipnotlarda gösterdik Okuyucunun eseri kolaylıkla takip edebilmesi için transkripsiyon işaretlerini uygulamadık Fakat bazı âyet ve hadislerle bazı ıstılahları Arapça harflerle vermeyi faydalı bulduk

Eski milletlerin hepsinin kendilerine mahsus kanunları hukukları vardı ve bunlar müdevven hale getirilmişti Bununla beraber mücerret ve nazarî olarak hukuk ilminden bahseden bir eser meydana getirilmemişti Bu konuda ilk eseri İmâm Şafiîi öl 204 er Risâle adıyla te lifetti Bu faaliyet Müslümanların hukuk ilmi üzerinde çalışma mahsullerinin en büyüklerinden birini teşkil eder Müslümanların usûlü l fıkh Hukukun kökleri kaynakları adını verdikleri bu ilim hukuk felsefesinden hükümlerinin kaynaklarından delillerinden teşrî prensiplerinden nassların tefsir ve tatbikatından bahseder İslam hukukçuları bu sahada çeşitli metodlarla yüzlerce eser meydana getirmişlerdir Bunlardan bir kısmı basıldığı halde bir kısmı hâlâ yazmalar halinde kütüphanelerde bulunmaktadır Bunların da neşre hazırlanıp ilim âleminin istifadesine sunulması faydalı olacaktır Fıkıh usulü sahasında zamanımızda gerek diğer İslam ülkelerinde Arap âleminde ve gerekse ülkemizde bazı çalışmaların yapıldığını ve Arapça yazılmış yeni neşriyattan bazılarının İslam Hukuk Felsefesi İslam Hukuk Metodolojisi İslam Hukuk Usulü Fıkıh Usulü adlarıyla Türkçeye tercüme edildiğini görmekteyiz Bu kitabın bu ilme küçük bir katkısı olacağı ümidindeyiz Şu anda İlahiyat Fakültelerinin ders programlarında İslâm Hukuk Usulü dersi yer almaktadır Bu kitabı öğrencilerin programda yer alan bu dersin konularını kolayca takip etmelerini sağlamak gayesiyle hazırlamış bulunuyoruz Kitabımızda bir giriş ve sekiz bölüm bulunmaktadır Giriş te Fıkıh Usulünün tarifi konusu gayesi tarihçesi ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir Birinci bölümde aslî ve fer î deliller tetkike tabi tutulmuştur İkinci bölümde Hâkim hüküm mahkûmun fîh konuları işlenmiştir Üçüncü dördüncü beşinci bölümlerde nasslardan hüküm çıkarma yolları incelenmiş lafızlarla ilgili konulara yer verilmiş tearuzu l edille ve mekâsidü ş şerîa anlatılmıştır Altıncı bölümde ictihâd taklîd iftâ kaza tahrîc mefhumları tetkik altına alınmıştır Yedinci bölümde fıkıh tarihi sekizinci bölümde ise fıkıh mezhepleri incelenmiştir Eseri ilmî çalışma usûllerine riâyet ederek hazırladık Yeri geldikçe istifade ettiğimiz kaynakları dipnotlarda gösterdik Okuyucunun eseri kolaylıkla takip edebilmesi için transkripsiyon işaretlerini uygulamadık Fakat bazı âyet ve hadislerle bazı ıstılahları Arapça harflerle vermeyi faydalı bulduk

Eski milletlerin hepsinin kendilerine mahsus kanunları hukukları vardı ve bunlar müdevven hale getirilmişti Bununla beraber mücerred ve nazarî olarak hukuk ilminden bahseden bir eser meydana getirilmemişti Bu konuda ilk eseri İmam Şafi öl 204 er Risle adıyla te lif etti Bu faaliyet müslümanların hukuk ilmi üzerinde çalışma mahsüllerinin en büyüklerinden birini teşkil eder Müslümanların usûlu l fıkh hukukun kökleri kaynakları adını verdikleri bu ilim hukuk felsefesinden hükümlerin kaynaklarından delillerinden teşrî prensiplerinden nassların tefsir ve tatbikatından bahseder İslam hukukçuları bu sahada çeşitli metodlarla yüzlerce eser meydana getirmişlerdir Bunlardan bir kısmı basıldığı halde bir kısmı hala yazmalar halinde kütüphanelerde bulunmaktadır Bunların da neşre hazırlanıp ilim âleminin istifadesine sunulması faydalı olacaktır Fıkıh usûlü sahasında zamanımızda gerek diğer İslam ülkelerinde Arap âleminde ve gerekse ülkemizde bazı çalışmaların yapıldığını ve Arapça yazılmış yeni neşriyattan bazılarının İslam Hukuk Felsefesi İslam Hukuk Metodolojisi İslam Hukuk Usûlü adlarıyla Türkçeye tercüme edildiğini görmekteyiz Bu kitabın bu ilme küçük bir katkısı olacağı ümidindeyiz

Eski milletlerin hepsinin kendilerine mahsus kanunları hukukları vardı ve bunlar müdevven hale getirilmişti Bununla beraber mücerret ve nazarî olarak hukuk ilminden bahseden bir eser meydana getirilmemişti Bu konuda ilk eseri İmâm Şafiîi öl 204 er Risâle adıyla te lifetti Bu faaliyet Müslümanların hukuk ilmi üzerinde çalışma mahsullerinin en büyüklerinden birini teşkil eder Müslümanların usûlü l fıkh Hukukun kökleri kaynakları adını verdikleri bu ilim hukuk felsefesinden hükümlerinin kaynaklarından delillerinden teşrî prensiplerinden nassların tefsir ve tatbikatından bahseder İslam hukukçuları bu sahada çeşitli metodlarla yüzlerce eser meydana getirmişlerdir Bunlardan bir kısmı basıldığı halde bir kısmı hâlâ yazmalar halinde kütüphanelerde bulunmaktadır Bunların da neşre hazırlanıp ilim âleminin istifadesine sunulması faydalı olacaktır Fıkıh usulü sahasında zamanımızda gerek diğer İslam ülkelerinde Arap âleminde ve gerekse ülkemizde bazı çalışmaların yapıldığını ve Arapça yazılmış yeni neşriyattan bazılarının İslam Hukuk Felsefesi İslam Hukuk Metodolojisi İslam Hukuk Usulü Fıkıh Usulü adlarıyla Türkçeye tercüme edildiğini görmekteyiz Bu kitabın bu ilme küçük bir katkısı olacağı ümidindeyiz Şu anda İlahiyat Fakültelerinin ders programlarında İslâm Hukuk Usulü dersi yer almaktadır Bu kitabı öğrencilerin programda yer alan bu dersin konularını kolayca takip etmelerini sağlamak gayesiyle hazırlamış bulunuyoruz Kitabımızda bir giriş ve sekiz bölüm bulunmaktadır Giriş te Fıkıh Usulünün tarifi konusu gayesi tarihçesi ve eserleri hakkında bilgi verilmiştir Birinci bölümde aslî ve fer î deliller tetkike tabi tutulmuştur İkinci bölümde Hâkim hüküm mahkûmun fîh konuları işlenmiştir Üçüncü dördüncü beşinci bölümlerde nasslardan hüküm çıkarma yolları incelenmiş lafızlarla ilgili konulara yer verilmiş tearuzu l edille ve mekâsidü ş şerîa anlatılmıştır Altıncı bölümde ictihâd taklîd iftâ kaza tahrîc mefhumları tetkik altına alınmıştır Yedinci bölümde fıkıh tarihi sekizinci bölümde ise fıkıh mezhepleri incelenmiştir Eseri ilmî çalışma usûllerine riâyet ederek hazırladık Yeri geldikçe istifade ettiğimiz kaynakları dipnotlarda gösterdik Okuyucunun eseri kolaylıkla takip edebilmesi için transkripsiyon işaretlerini uygulamadık Fakat bazı âyet ve hadislerle bazı ıstılahları Arapça harflerle vermeyi faydalı bulduk