Friglerin Gizemli Uygarlığı — Kolektif

Friglerin Gizemli Uygarlığı 26 Aralık 2007 13 Nisan 2008 Yapı Kredi Vedat Nedim Tör Müzesi Anadoluda köklü bir kültür yaratarak kendilerinden sonra gelen Yunan ve Roma uygarlıklarını etkileyen Frigleri konu edinen Friglerin Gizemli Uygarlığı adlı bir sergiye ev sahipliği yapıyor 25 Aralık 2007 13 Nisan 2008 tarihleri arasında ziyaret edilebilecek serginin en önemli özelliği dünyanın ilk Frig sergisi olması Sergiye eserleri ve uzman görüşleri içeren kapsamlı bir sergi katalogu eşlik ediyor Tadımlık Frigler ve Frig Uygarlığı Herodotos ve Strabon gibi Eskiçağ yazarlarına göre Makedonyalıların komşuları olan ve Avrupada oturdukları sırada Brygler ya da Brigler adını taşıyan Frigler Makedonya ve Trakyadan Boğazlar yolu ile Anadoluya göç eden Trak boylarından biriydi Genel olarak kabul edilen görüşe göre MÖ 1200 yıllarına doğru başlayan ve dalgalar halinde 400 yıl kadar süren Trak göçleri Hitit İmparatorluğunun yıkılışını izleyen dönemde yoğunlaşmıştı Son yıllarda Troia ve Gordion Yassıhöyük kazılarından elde edilen arkeolojik buluntular da bu görüşü desteklemektedir Adını Homerosun destanlarından öğrendiğimiz Mygdon Askanios Otreus gibi liderlerin önderliğinde ilkel bir aşiret düzeninde yaşamlarını sürdürdüğü anlaşılan Friglerin Anadoludaki ilk yüz yılları hala büyük ölçüde karanlıktır Bununla birlikte Eskiçağ yazarlarının verdikleri bilgilerden onların başlangıçta Troia ve çevresini ele geçirdikleri zaman içinde Askania Gölü İznik Gölü kıyıları ile Sangarios Sakarya Nehri vadisine doğru yayıldıkları anlaşılmaktadır Frigler buradan güney ve doğu yönde genişleyerek Anadolu içlerine yayılmaya devam etmiştir Gordionda hemen Hitit yerleşmesi üzerine bulunan Erken Demir Çağına tarihlenen MÖ yak ol 1200 950 kalıntılar ilk Frig göçmenlerinin MÖ 11 yüzyıla doğru Polatlı yakınlarındaki daha sonra başkentleri olacak olan Yassıhöyüke ulaştıklarını ve başlangıçta basit köy düzeyinde yerleşik bir yaşamı benimsediklerini göstermektedir Friglerin köy düzeyindeki yaşam biçiminden siyasal örgütlü bir devlet düzenine nasıl geçtiği ve bu geçişteki aşamalar bugün için bilinmemektedir Bununla birlikte ilk aşamada merkeze bağlı tek bir krallıktan çok birçok beyliğin varlığı düşünülmelidir Buna bağlı olarak Gordionun önceleri bir beylik merkezi olduğu ileri sürülebilir Nitekim arkeolojik kazılar Yassıhöyükün daha MÖ erken 9 yüzyılda kabartmalı ortostatlarla süslü binalara sahip çevresi sur ile tahkim edilmiş bir sitadel olduğunu ortaya çıkartmıştır Öyle anlaşılıyor ki bu dönemde Gordion giderek içinde soylu yönetici bir sınıfın yaşadığı bir yönetim merkezi olma yolundadır Gordiondaki bu büyük inşaat projesi gelişimini sürdürerek MÖ 9 yüzyılın sonuna gelindiğinde Orta Anadoluda kendi dönemi için eşi olmayan anıtsal planlı kralî bir yerleşmeye dönüşmüştür Antik batı kaynaklarında verilen bilgilere göre Frig Devletinin ilk kralı başkent Gordiona adını vermiş olan Gordios Gordias dur Gordios oğlu Midasın Frig tahtına geçtiği yıl MÖ 742 veye 738 dikkate alındığında MÖ 8 yüzyılın ilk yarısında kral olmalıydı Kral Gordiostan sonra Frig tahtına oğlu Midas geçmiştir Antik batı kaynaklarında daha çok efsanevi kişiliğinden söz edilen kral Midas Assur kaynaklarında Muşkili Mita adı ile tarihi bir kimliğe sahiptir Midasın MÖ 8 yüzyılın 2 yarısında Orta Anadolu Platosunda batı kanadını Gordion merkez olmak üzere Trak kökenli Friglerin doğu ve güneydoğu kanadını Muşki ve Taballerin oluşturduğu konfederatif bir devletin kralı olduğu anlaşılmaktadır M J Mellink Batı dünyası yani Yunanlı komşuları krallığın Frigli yönünü doğu dünyası yani Assur Kuzey Suriye ve Urartulu komşuları krallığın kendilerine daha yakın olan Muşkili yönünü tanımaktadırlar diyerek antik batı ve doğu kaynaklarındaki Frig Muşki Midas Mita ayrımına açıklık getirmeye çalışmıştır Arkeolojik ve epigrafik bulgulara göre Frigler Halysin Kızılırmak doğusunda Çorum Tokat ve Kırşehir kuzeyde Samsun güneyde Niğde ve Konya gün