Fütühat ı Mekkiyye Allah ve İnsan Esma i Hüsna Şerhi — Muhyiddin İbn Arabi

Rıza İhlas ve Tevekkül Fütühât ı Mekkiyye den Tasavvuf tarihinde ortaya çıkan ihtilafların büyük kısmı vuslat hâlini anlatmak üzere ortaya çıkmıştır Vuslat en sıra dışı tecrübedir ve onu herhangi bir şekilde ifade etmek mümkün olmadığı gibi bunun için kullanılacak bütün terimler eksik kalır Şatahat diye isimlendirilen cümleler bu hâli anlatmak üzere ortaya çıkmıştır Vuslat hâli ve rızâ makamı sûfîlerin en önemli meselesi olagelmiştir Tasavvufu tasavvuf kılan şey neticede varacağı bu makamla ilgili sözleri ve düşünceleri olmuştur Tasavvufu yeryüzündeki mistik geleneklerden mesela Nirvana dan ayıran da vuslat hâliyle ilgili görüşleridir Tasavvuf en nihayetinde Allah a ermek anlamıyla ve Allah anlayışı da İslâm kaynaklarında beyan edildiği üzeredir bütün öteki geleneklerden ayrışır İbnü l Arabî nin düşüncelerinde vuslat ve onunla ilgili bahisler önemli bir yer tutar Bunun yanı sıra rızâ tevekkül gibi vuslat haline yakın kavramlar veya bu hâlin neticesi olan hususlar İbnü l Arabî nin düşüncelerinde merkezi bir yer tutar Elinizdeki eser İbnü l Arabî nin başyapıtı Fütûhât ı Mekkiyye nin 7 cildinde bulunan 101 106 kısımlar ve 128 161 bölümleri içermektedir Bu bölümde İbnü l Arabî tasavvufi hayatın en netameli bahislerini maharetle ele alır ve bu çetin bahisleri farklı görüşleri de dikkate alarak inceler

Elinizdeki eser İbnü l Arabi nin Fütûhât ı Mekkiyye sinin bir bölümünün müstakil basımıdır c 16 s 294 ila c 17 s 217 e kadar olan bölüm İbnü l Arabi ilahi isimler meselesiyle ilgili başka kitaplar yazdığı gibi Fütûhât içinde de ilahi isimler meselesi bundan önce de yer almıştı Nitekim eserin o kısmını Esma i Hüsna Şerhi adıyla bu seriden yayınlamıştık Lakin İbnü l Arabi nin bütün metinleri içerisinde bu bölüm kadar ilahi isimler ve insan irtibatını ele alanı yoktur Muhtemelen bütün İslam düşüncesinde böyle orijinal bir üslup ve yaklaşımla ilahi isimler bahsi ele alınmamıştır Bu yönüyle kitabı Allah ve O nun isimleri hakkında yazılmış en özgün kitap olarak kabul edebiliriz İbnü l Arabi önce varlık mertebeleri veya menzilleri ile ilahi isimlerin irtibatına dikkatimizi çekerken bu mertebeler ve isimlerle insan ilişkisini gözlerimizin önüne koyar Öyle görünüyor ki kitap İbnü l Arabi nin genel düşüncelerini anlayabileceğimiz en verimli metinlerden birisidir Çünkü İbnü l Arabi nin düşüncesi Allah ve insan alem irtibatını açıklamakla ilgili bir düşüncedir Şeyh i ekber unvanını hak etmesinin yegane sebebi İslam akidesinin temelini teşkil eden Allah insan irtibatını insanlık mirasını ve düşüncesini dikkate alan evrensel bir bakış açısıyla ortaya koyabilmesindedir

Elinizdeki eser İbnü l Arabi nin Fütûhât ı Mekkiyye sinin bir bölümünün müstakil basımıdır c 16 s 294 ila c 17 s 217 e kadar olan bölüm İbnü l Arabi ilahi isimler meselesiyle ilgili başka kitaplar yazdığı gibi Fütûhât içinde de ilahi isimler meselesi bundan önce de yer almıştı Nitekim eserin o kısmını Esma i Hüsna Şerhi adıyla bu seriden yayınlamıştık Lakin İbnü l Arabi nin bütün metinleri içerisinde bu bölüm kadar ilahi isimler ve insan irtibatını ele alanı yoktur Muhtemelen bütün İslam düşüncesinde böyle orijinal bir üslup ve yaklaşımla ilahi isimler bahsi ele alınmamıştır Bu yönüyle kitabı Allah ve O nun isimleri hakkında yazılmış en özgün kitap olarak kabul edebiliriz İbnü l Arabi önce varlık mertebeleri veya menzilleri ile ilahi isimlerin irtibatına dikkatimizi çekerken bu mertebeler ve isimlerle insan ilişkisini gözlerimizin önüne koyar Öyle görünüyor ki kitap İbnü l Arabi nin genel düşüncelerini anlayabileceğimiz en verimli metinlerden birisidir Çünkü İbnü l Arabi nin düşüncesi Allah ve insan alem irtibatını açıklamakla ilgili bir düşüncedir Şeyh i ekber unvanını hak etmesinin yegane sebebi İslam akidesinin temelini teşkil eden Allah insan irtibatını insanlık mirasını ve düşüncesini dikkate alan evrensel bir bakış açısıyla ortaya koyabilmesindedir

Elinizdeki eser İbnü l Arabi nin Fütühat ı Mekkiyye sinin bir bölümünün müstakil basımıdır c 16 s 294 ila c 17 s 217 e kadar olan bölüm İbnü l Arabi ilahi isimler meselesiyle ilgili başka kitaplar yazdığı gibi Fütühat içinde de ilahi isimler meselesi bundan önce de yer almıştı Nitekim eserin o kısmını Esma i Hüsna Şerhi adıyla bu seriden yayınlamıştık Lakin İbnü l Arabi nin bütün metinleri içerisinde bu bölüm kadar ilahi isimler ve insan irtibatını ele alanı yoktur Muhtemelen bütün İslam düşüncesinde böyle orijinal bir üslup ve yaklaşımla ilahi isimler bahsi ele alınmamıştır Bu yönüyle kitabı Allah ve O nun isimleri hakkında yazılmış en özgün kitap olarak kabul edebiliriz İbnü l Arabi önce varlık mertebeleri veya menzilleri ile ilahi isimlerin irtibatına dikkatimizi çekerken bu mertebeler ve isimlerle insan ilişkisini gözlerimizin önüne koyar Öyle görünüyor ki kitap İbnü l Arabi nin genel düşüncelerini anlayabileceğimiz en verimli metinlerden birisidir Çünkü İbnü l Arabi nin düşüncesi Allah ve insan alem irtibatını açıklamakla ilgili bir düşüncedir Şeyh i ekber unvanını hak etmesinin yegane sebebi İslam akidesinin temelini teşkil eden Allah insan irtibatını insanlık mirasını ve düşüncesini dikkate alan evrensel bir bakış açısıyla ortaya koyabilmesindedir

Tasavvuf tarihinde ortaya çıkan ihtilafların büyük kısmı vuslat hâlini anlatmak üzere ortaya çıkmıştır Vuslat en sıra dışı tecrübedir ve onu herhangi bir şekilde ifade etmek mümkün olmadığı gibi bunun için kullanılacak bütün terimler eksik kalır Şatahat genel kabulün dışında şiddetli ifade diye isimlendirilen cümleler bu hâli anlatmak üzere ortaya çıkmıştır Vuslat hâli ve rızâ makamı sûfîlerin en önemli meselesi olagelmiştir Tasavvufu tasavvuf kılan şey neticede varacağı bu makamla ilgili sözleri ve düşünceleri olmuştur Tasavvufu yeryüzündeki mistik geleneklerden mesela Nirvana dan ayıran da vuslat hâliyle ilgili görüşleridir Tasavvuf en nihayetinde Allah a ermek anlamıyla ve Allah anlayışı da İslâm kaynaklarında beyan edildiği üzeredir bütün öteki geleneklerden ayrışır İbnü l Arabî nin düşüncelerinde vuslat ve onunla ilgili bahisler önemli bir yer tutar Bunun yanı sıra rızâ tevekkül gibi vuslat haline yakın kavramlar veya bu hâlin neticesi olan hususlar İbnü l Arabî nin düşüncelerinde merkezi bir yer tutar Elinizdeki eser İbnü l Arabî nin başyapıtı Fütûhât ı Mekkiyye nin 7 cildinde bulunan 101 106 kısımlar ve 128 161 bölümleri içermektedir Bu bölümde İbnü l Arabî tasavvufi hayatın en netameli bahislerini maharetle ele alır ve bu çetin bahisleri farklı görüşleri de dikkate alarak inceler