Ganiyy i Muhtefi den Meratib i Tevhid Risalesi Yorumu — Necmettin Şahinler

Akl ı Me âş denilen beşere has Gündelik Akl ın en büyük yanılgılarından biri görünen zâhirî gerçeği en son Hakîkat olarak algılayıp onunla yetinmesidir Aslında Şehâdet Âlemi Bâtın ile idrâk arasında bir engel ve nefsânî bir vehimden başka bir şey değildir Bunu idrâk ise ancak Cenâb ı Hakk ın büyük bir lûtfu olan Akl ı Me âd sâyesinde olur Akl ı Me âd sâhibi olan ehl i irfân bütün bu Şehâdet Âlemi nin hîlelerini seçer görünenin ardındaki Hakîkat i vâsıtasız bir şekilde doğrudan doğruya fehm ve idrâk ederler Bir kimsede Akl ı Me âd in bir nebze olsun tecellî etmesi için Tevhîd Mertebeleri nin en azından ilme l yakîn zevk edilmiş olması şarttır Tevhîd Mertebeleri altıdır Merâtib i Tevhîd Sülûku en alt noktası Beşeriyyet ve en üst noktası da Tevhîd i Zât diye isimlendirilen bir çember gibi düşünülür Bu çemberin Beşeriyyet durağından itibaren başlayan Yükseliş Kavsi Tevhîd i Ef âl Tevhîd i Sıfât ve Tevhîd i Zât mertebelerini kapsar Bunlara Fenâ Mertebeleri denir Bu çemberin İniş Kavsi ise Cem Hazretü l Cem ve Cem u l Cem mertebelerini kapsar Bunlara da Bek Mertebeleri denir Bu iki kavis tamamlanınca Cem u l Cem mertebesi ile Beşeriyyet durağı çakışır Sâlik böylece hareket noktasına geri dönmüş olur Ama bu dönüşte sâliğin elde ettiği idrâk ile salt beşer seviyesinde yani bu manevî yolculuğun başındaki idrâki arasında pek büyük bir fark vardır Cem u l Cem makmını hazmeden kişi Cenb ı Hakk ın ilâhî lûtuflarını kulluk perdesi altında vakarla setreden bir İnsân ı Kâmil ve bir Manevî Mürebbî dir Böyle bir kişiye erişen ve o zâtın bu niteliğini keşfeden kimse bilmelidir ki önüne çıkmış olan bu fırsat kemâle ermek için hayatının fırsatıdır Necmettin Şahinler Ganiyy i Muhtefî nin Nefesler inin 8 Bölümü nü oluşturan Merâtib i Tevhîd Risâlesi nin bu yorumuyla irfânî literatüre önemli bir katkıda bulunmaktadır