Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi — M Kemal Temel

Grip her yıl olağan bölgesel grip salgınları sırasında dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme yol açmasına karşın yaşlılar ve kronik hastalar gibi gruplar dışında genellikle hafif seyreden bir hastalık olduğundan bugüne dek pek önemsenmemiştir Daha seyrek görülen küresel grip salgınları yani grip pandemileri sırasında ise çok daha büyük kayıplar kaydedilmektedir Kayıtlı tarihte onlarca grip pandemisi gerçekleşmiş olduğu bilinmektedir ve bunların en şiddetlisi olan 1918 İspanyol gribi pandemisi bir yıldan kısa süre içinde 40 ila 100 ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Üstelik en ağır seyrettiği grup sıra dışı bir biçimde sağlıklı genç yetişkinler olmuştur Çok sarsıcı sosyal demografik ve ekonomik sonuçları nedeniyle 1918 İspanyol gribi pandemisi sağlık otoritelerince solunum yoluyla yayılan salgınlar için olabilecek en kötü senaryo kabul edilegelmiştir Sürmekte olan COVID 19 pandemisi sırasında bu kıyas ve ikaz T C Sağlık Bakanlığı tarafından da yapılmıştır Yabancı dillerdeki eserlere karşın bu yıkıcı pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır İlkin 2015 yılında yayımlanmış olan Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi kapsamlı bir araştırmanın ardından bu konudaki başlıca bilgi ve belgeleri Türkçe literatüre kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Kitapta pandeminin köken neden ve sonuçlarına morbidite mortalite ve üç dalgalı seyrine Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisine genel küresel yayılımına ve bölgesel farklılıklarına klinik semptom ve karakteristiklerine dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı alınan önlemlere yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirim anekdot ve gözlemlere Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a gelişi hasta istatistikleri ile ilgili haberlere ve de yerli doktorların açıklama karşılaştırma ve otopsi bulgularına yer verilmiştir Ayrıca gribin de yeni koronavirüs hastalığının da solunumsal salgın hastalıklar olması paydasında genişletilmiş ikinci baskı güncel COVID 19 pandemisi ile mukayeseler de içermektedir

Grip her yıl olağan bölgesel grip salgınları sırasında dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme yol açmasına karşın yaşlılar ve kronik hastalar gibi gruplar dışında genellikle hafif seyreden bir hastalık olduğundan bugüne dek pek önemsenmemiştir Daha seyrek görülen küresel grip salgınları yani grip pandemileri sırasında ise çok daha büyük kayıplar kaydedilmektedir Kayıtlı tarihte onlarca grip pandemisi gerçekleşmiş olduğu bilinmektedir ve bunların en şiddetlisi olan 1918 İspanyol gribi pandemisi bir yıldan kısa süre içinde 40 ila 100 ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Üstelik en ağır seyrettiği grup sıra dışı bir biçimde sağlıklı genç yetişkinler olmuştur Çok sarsıcı sosyal demografik ve ekonomik sonuçları nedeniyle 1918 İspanyol gribi pandemisi sağlık otoritelerince solunum yoluyla yayılan salgınlar için olabilecek en kötü senaryo kabul edilegelmiştir Sürmekte olan COVID 19 pandemisi sırasında bu kıyas ve ikaz T C Sağlık Bakanlığı tarafından da yapılmıştır Yabancı dillerdeki eserlere karşın bu yıkıcı pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır İlkin 2015 yılında yayımlanmış olan Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi kapsamlı bir araştırmanın ardından bu konudaki başlıca bilgi ve belgeleri Türkçe literatüre kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Kitapta pandeminin köken neden ve sonuçlarına morbidite mortalite ve üç dalgalı seyrine Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisine genel küresel yayılımına ve bölgesel farklılıklarına klinik semptom ve karakteristiklerine dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı alınan önlemlere yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirim anekdot ve gözlemlere Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a gelişi hasta istatistikleri ile ilgili haberlere ve de yerli doktorların açıklama karşılaştırma ve otopsi bulgularına yer verilmiştir Ayrıca gribin de yeni koronavirüs hastalığının da solunumsal salgın hastalıklar olması paydasında genişletilmiş ikinci baskı güncel COVID 19 pandemisi ile mukayeseler de içermektedir Tanıtım Bülteninden

İnsanlar gripten pek korkmuyordu daha çok yaşlıları öldürdüğü düşünülen grip toplum düzenini bozmadan sürüp giden mutat bir dert olarak görülüyordu Ne var ki 1889 pandemisi gribin artık ne denli hızlı yayılabileceğinin bir işaretiydi pandemi daha tehlikeli bir tür virüsten kaynaklan mış olsaydı sonuçlar çok daha ciddi olabilirdi Ve 1918 de bu daha tehlikeli tür geldi Mevsimsel grip her yıl dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme neden olmasına karşın sık karşılaşıldığından ve genellikle hafif sey rettiğinden önemsenmemektedir Ancak çokça korkulan HIV enfeksiyonu dahi kayıtlara geçtiği 1981 den bu yana önemsenmeyen grip kadar can almamıştır HIV AIDS nedenli ölüm sayısı otuz yılda 30 milyon olurken tek başına 1918 İspanyol gribi pan demisi bir yıldan kısa sürede ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Bilinen pandemilerin mortalite süre oranları karşılaştırıldığında 1918 İspanyol gribi kayıtlı tarihteki viral katillerin en hızlısı ve en azı lısı olarak karşımıza çıkmaktadır bu ölümcül üstünlüğü bakteri yel salgın hastalıklara karşı da geçerlidir Pandemi birkaç ay içinde dünyadaki her kıtada yayılırken emsalsizce yüksek mortalitesi demografik ekonomik ve sosyal ağır sonuçlara yol açmıştır Gelgelelim İngilizce başta olmak üzere yabancı dillerdeki eserlere karşın bu katastrofik pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi 1918 grip pandemisi üzerine kapsamlı bir literatür taramasının ürünü olan ve bu konudaki önemli veri bilgi ve belgeleri Türkçe tıp ve tarih literatürüne kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Bu kitapta bulabilecekleriniz arasında 1 pandeminin kökenleri nedenleri ve sonuçları 2 morbiditesi mortalitesi ve dal galı seyri 3 Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisi 4 genel küresel yayılımı ve bölgelere özgü farklılıkları 5 hastalığın patogenezi ve karakteris tikleri 6 dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı girişimler ve önlemler 7 yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirimler anekdotlar ve gözlemler 8 Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a ge lişi hasta istatistikleri ile ilgili haberler ve de yerli doktorların açıklamaları karşılaştırmaları otopsi bulguları görüş ve yorum ları yer almaktadır Grip virüsünün mutasyon temelli güçlü direnç yeteneğinden ötürü grip günümüzde ortadan kaldırılabilir bir hastalık olmaktan uzaktır Dolayısıyla tarihte olduğu gibi ileriki yıllarda da insanlığın pandemik griple mücadelesinin süreceği kesindir Bir sonraki pandeminin 1918 felaketinden de yıkıcı olması ise ne sıfır ne de düşük olan bir ihtimaldir bundandır ki grip anlaşılmalı ve önemsenmelidir

İnsanlar gripten pek korkmuyordu daha çok yaşlıları öldürdüğü düşünülen grip toplum düzenini bozmadan sürüp giden mutat bir dert olarak görülüyordu Ne var ki 1889 pandemisi gribin artık ne denli hızlı yayılabileceğinin bir işaretiydi pandemi daha tehlikeli bir tür virüsten kaynaklan mış olsaydı sonuçlar çok daha ciddi olabilirdi Ve 1918 de bu daha tehlikeli tür geldi Mevsimsel grip her yıl dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme neden olmasına karşın sık karşılaşıldığından ve genellikle hafif sey rettiğinden önemsenmemektedir Ancak çokça korkulan HIV enfeksiyonu dahi kayıtlara geçtiği 1981 den bu yana önemsenmeyen grip kadar can almamıştır HIV AIDS nedenli ölüm sayısı otuz yılda 30 milyon olurken tek başına 1918 İspanyol gribi pan demisi bir yıldan kısa sürede ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Bilinen pandemilerin mortalite süre oranları karşılaştırıldığında 1918 İspanyol gribi kayıtlı tarihteki viral katillerin en hızlısı ve en azı lısı olarak karşımıza çıkmaktadır bu ölümcül üstünlüğü bakteri yel salgın hastalıklara karşı da geçerlidir Pandemi birkaç ay içinde dünyadaki her kıtada yayılırken emsalsizce yüksek mortalitesi demografik ekonomik ve sosyal ağır sonuçlara yol açmıştır Gelgelelim İngilizce başta olmak üzere yabancı dillerdeki eserlere karşın bu katastrofik pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi 1918 grip pandemisi üzerine kapsamlı bir literatür taramasının ürünü olan ve bu konudaki önemli veri bilgi ve belgeleri Türkçe tıp ve tarih literatürüne kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Bu kitapta bulabilecekleriniz arasında 1 pandeminin kökenleri nedenleri ve sonuçları 2 morbiditesi mortalitesi ve dal galı seyri 3 Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisi 4 genel küresel yayılımı ve bölgelere özgü farklılıkları 5 hastalığın patogenezi ve karakteris tikleri 6 dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı girişimler ve önlemler 7 yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirimler anekdotlar ve gözlemler 8 Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a ge lişi hasta istatistikleri ile ilgili haberler ve de yerli doktorların açıklamaları karşılaştırmaları otopsi bulguları görüş ve yorum ları yer almaktadır Grip virüsünün mutasyon temelli güçlü direnç yeteneğinden ötürü grip günümüzde ortadan kaldırılabilir bir hastalık olmaktan uzaktır Dolayısıyla tarihte olduğu gibi ileriki yıllarda da insanlığın pandemik griple mücadelesinin süreceği kesindir Bir sonraki pandeminin 1918 felaketinden de yıkıcı olması ise ne sıfır ne de düşük olan bir ihtimaldir bundandır ki grip anlaşılmalı ve önemsenmelidir

Grip her yıl olağan bölgesel grip salgınları sırasında dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme yol açmasına karşın yaşlılar ve kronik hastalar gibi gruplar dışında genellikle hafif seyreden bir hastalık olduğundan bugüne dek pek önemsenmemiştir Daha seyrek görülen küresel grip salgınları yani grip pandemileri sırasında ise çok daha büyük kayıplar kaydedilmektedir Kayıtlı tarihte onlarca grip pandemisi gerçekleşmiş olduğu bilinmektedir ve bunların en şiddetlisi olan 1918 İspanyol gribi pandemisi bir yıldan kısa süre içinde 40 ila 100 ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Üstelik en ağır seyrettiği grup sıra dışı bir biçimde sağlıklı genç yetişkinler olmuştur Çok sarsıcı sosyal demografik ve ekonomik sonuçları nedeniyle 1918 İspanyol gribi pandemisi sağlık otoritelerince solunum yoluyla yayılan salgınlar için olabilecek en kötü senaryo kabul edilegelmiştir Sürmekte olan COVID 19 pandemisi sırasında bu kıyas ve ikaz T C Sağlık Bakanlığı tarafından da yapılmıştır Yabancı dillerdeki eserlere karşın bu yıkıcı pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır İlkin 2015 yılında yayımlanmış olan Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi kapsamlı bir araştırmanın ardından bu konudaki başlıca bilgi ve belgeleri Türkçe literatüre kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Kitapta pandeminin köken neden ve sonuçlarına morbidite mortalite ve üç dalgalı seyrine Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisine genel küresel yayılımına ve bölgesel farklılıklarına klinik semptom ve karakteristiklerine dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı alınan önlemlere yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirim anekdot ve gözlemlere Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a gelişi hasta istatistikleri ile ilgili haberlere ve de yerli doktorların açıklama karşılaştırma ve otopsi bulgularına yer verilmiştir Ayrıca gribin de yeni koronavirüs hastalığının da solunumsal salgın hastalıklar olması paydasında genişletilmiş ikinci baskı güncel COVID 19 pandemisi ile mukayeseler de içermektedir Tanıtım Bülteninden

İnsanlar gripten pek korkmuyordu daha çok yaşlıları öldürdüğü düşünülen grip toplum düzenini bozmadan sürüp giden mutat bir dert olarak görülüyordu Ne var ki 1889 pandemisi gribin artık ne denli hızlı yayılabileceğinin bir işaretiydi pandemi daha tehlikeli bir tür virüsten kaynaklan mış olsaydı sonuçlar çok daha ciddi olabilirdi Ve 1918 de bu daha tehlikeli tür geldi Mevsimsel grip her yıl dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme neden olmasına karşın sık karşılaşıldığından ve genellikle hafif sey rettiğinden önemsenmemektedir Ancak çokça korkulan HIV enfeksiyonu dahi kayıtlara geçtiği 1981 den bu yana önemsenmeyen grip kadar can almamıştır HIV AIDS nedenli ölüm sayısı otuz yılda 30 milyon olurken tek başına 1918 İspanyol gribi pan demisi bir yıldan kısa sürede ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Bilinen pandemilerin mortalite süre oranları karşılaştırıldığında 1918 İspanyol gribi kayıtlı tarihteki viral katillerin en hızlısı ve en azı lısı olarak karşımıza çıkmaktadır bu ölümcül üstünlüğü bakteri yel salgın hastalıklara karşı da geçerlidir Pandemi birkaç ay içinde dünyadaki her kıtada yayılırken emsalsizce yüksek mortalitesi demografik ekonomik ve sosyal ağır sonuçlara yol açmıştır Gelgelelim İngilizce başta olmak üzere yabancı dillerdeki eserlere karşın bu katastrofik pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi 1918 grip pandemisi üzerine kapsamlı bir literatür taramasının ürünü olan ve bu konudaki önemli veri bilgi ve belgeleri Türkçe tıp ve tarih literatürüne kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Bu kitapta bulabilecekleriniz arasında 1 pandeminin kökenleri nedenleri ve sonuçları 2 morbiditesi mortalitesi ve dal galı seyri 3 Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisi 4 genel küresel yayılımı ve bölgelere özgü farklılıkları 5 hastalığın patogenezi ve karakteris tikleri 6 dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı girişimler ve önlemler

İnsanlar gripten pek korkmuyordu daha çok yaşlıları öldürdüğü düşünülen grip toplum düzenini bozmadan sürüp giden mutat bir dert olarak görülüyordu Ne var ki 1889 pandemisi gribin artık ne denli hızlı yayılabileceğinin bir işaretiydi pandemi daha tehlikeli bir tür virüsten kaynaklan mış olsaydı sonuçlar çok daha ciddi olabilirdi Ve 1918 de bu daha tehlikeli tür geldi Mevsimsel grip her yıl dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme neden olmasına karşın sık karşılaşıldığından ve genellikle hafif sey rettiğinden önemsenmemektedir Ancak çokça korkulan HIV enfeksiyonu dahi kayıtlara geçtiği 1981 den bu yana önemsenmeyen grip kadar can almamıştır HIV AIDS nedenli ölüm sayısı otuz yılda 30 milyon olurken tek başına 1918 İspanyol gribi pan demisi bir yıldan kısa sürede ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Bilinen pandemilerin mortalite süre oranları karşılaştırıldığında 1918 İspanyol gribi kayıtlı tarihteki viral katillerin en hızlısı ve en azı lısı olarak karşımıza çıkmaktadır bu ölümcül üstünlüğü bakteri yel salgın hastalıklara karşı da geçerlidir Pandemi birkaç ay içinde dünyadaki her kıtada yayılırken emsalsizce yüksek mortalitesi demografik ekonomik ve sosyal ağır sonuçlara yol açmıştır Gelgelelim İngilizce başta olmak üzere yabancı dillerdeki eserlere karşın bu katastrofik pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi 1918 grip pandemisi üzerine kapsamlı bir literatür taramasının ürünü olan ve bu konudaki önemli veri bilgi ve belgeleri Türkçe tıp ve tarih literatürüne kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Bu kitapta bulabilecekleriniz arasında 1 pandeminin kökenleri nedenleri ve sonuçları 2 morbiditesi mortalitesi ve dal galı seyri 3 Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisi 4 genel küresel yayılımı ve bölgelere özgü farklılıkları 5 hastalığın patogenezi ve karakteris tikleri 6 dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı girişimler ve önlemler 7 yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirimler anekdotlar ve gözlemler 8 Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a ge lişi hasta istatistikleri ile ilgili haberler ve de yerli doktorların açıklamaları karşılaştırmaları otopsi bulguları görüş ve yorum ları yer almaktadır Grip virüsünün mutasyon temelli güçlü direnç yeteneğinden ötürü grip günümüzde ortadan kaldırılabilir bir hastalık olmaktan uzaktır Dolayısıyla tarihte olduğu gibi ileriki yıllarda da insanlığın pandemik griple mücadelesinin süreceği kesindir Bir sonraki pandeminin 1918 felaketinden de yıkıcı olması ise ne sıfır ne de düşük olan bir ihtimaldir bundandır ki grip anlaşılmalı ve önemsenmelidir

İnsanlar gripten pek korkmuyordu daha çok yaşlıları öldürdüğü düşünülen grip toplum düzenini bozmadan sürüp giden mutat bir dert olarak görülüyordu Ne var ki 1889 pandemisi gribin artık ne denli hızlı yayılabileceğinin bir işaretiydi pandemi daha tehlikeli bir tür virüsten kaynaklan mış olsaydı sonuçlar çok daha ciddi olabilirdi Ve 1918 de bu daha tehlikeli tür geldi Mevsimsel grip her yıl dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme neden olmasına karşın sık karşılaşıldığından ve genellikle hafif sey rettiğinden önemsenmemektedir Ancak çokça korkulan HIV enfeksiyonu dahi kayıtlara geçtiği 1981 den bu yana önemsenmeyen grip kadar can almamıştır HIV AIDS nedenli ölüm sayısı otuz yılda 30 milyon olurken tek başına 1918 İspanyol gribi pan demisi bir yıldan kısa sürede ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Bilinen pandemilerin mortalite süre oranları karşılaştırıldığında 1918 İspanyol gribi kayıtlı tarihteki viral katillerin en hızlısı ve en azı lısı olarak karşımıza çıkmaktadır bu ölümcül üstünlüğü bakteri yel salgın hastalıklara karşı da geçerlidir Pandemi birkaç ay içinde dünyadaki her kıtada yayılırken emsalsizce yüksek mortalitesi demografik ekonomik ve sosyal ağır sonuçlara yol açmıştır Gelgelelim İngilizce başta olmak üzere yabancı dillerdeki eserlere karşın bu katastrofik pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi 1918 grip pandemisi üzerine kapsamlı bir literatür taramasının ürünü olan ve bu konudaki önemli veri bilgi ve belgeleri Türkçe tıp ve tarih literatürüne kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Bu kitapta bulabilecekleriniz arasında 1 pandeminin kökenleri nedenleri ve sonuçları 2 morbiditesi mortalitesi ve dal galı seyri 3 Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisi 4 genel küresel yayılımı ve bölgelere özgü farklılıkları 5 hastalığın patogenezi ve karakteris tikleri 6 dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı girişimler ve önlemler 7 yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirimler anekdotlar ve gözlemler 8 Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a ge lişi hasta istatistikleri ile ilgili haberler ve de yerli doktorların açıklamaları karşılaştırmaları otopsi bulguları görüş ve yorum ları yer almaktadır Grip virüsünün mutasyon temelli güçlü direnç yeteneğinden ötürü grip günümüzde ortadan kaldırılabilir bir hastalık olmaktan uzaktır Dolayısıyla tarihte olduğu gibi ileriki yıllarda da insanlığın pandemik griple mücadelesinin süreceği kesindir Bir sonraki pandeminin 1918 felaketinden de yıkıcı olması ise ne sıfır ne de düşük olan bir ihtimaldir bundandır ki grip anlaşılmalı ve önemsenmelidir

İnsanlar gripten pek korkmuyordu daha çok yaşlıları öldürdüğü düşünülen grip toplum düzenini bozmadan sürüp giden mutat bir dert olarak görülüyordu Ne var ki 1889 pandemisi gribin artık ne denli hızlı yayılabileceğinin bir işaretiydi pandemi daha tehlikeli bir tür virüsten kaynaklan mış olsaydı sonuçlar çok daha ciddi olabilirdi Ve 1918 de bu daha tehlikeli tür geldi Mevsimsel grip her yıl dünya genelinde yaklaşık 500 000 ölüme neden olmasına karşın sık karşılaşıldığından ve genellikle hafif sey rettiğinden önemsenmemektedir Ancak çokça korkulan HIV enfeksiyonu dahi kayıtlara geçtiği 1981 den bu yana önemsenmeyen grip kadar can almamıştır HIV AIDS nedenli ölüm sayısı otuz yılda 30 milyon olurken tek başına 1918 İspanyol gribi pan demisi bir yıldan kısa sürede ortalama 50 milyon insanı ölüme götürmüştür Bilinen pandemilerin mortalite süre oranları karşılaştırıldığında 1918 İspanyol gribi kayıtlı tarihteki viral katillerin en hızlısı ve en azı lısı olarak karşımıza çıkmaktadır bu ölümcül üstünlüğü bakteri yel salgın hastalıklara karşı da geçerlidir Pandemi birkaç ay içinde dünyadaki her kıtada yayılırken emsalsizce yüksek mortalitesi demografik ekonomik ve sosyal ağır sonuçlara yol açmıştır Gelgelelim İngilizce başta olmak üzere yabancı dillerdeki eserlere karşın bu katastrofik pandemiyi ele alan Türkçe çalışmalar oldukça az sayıdadır Gelmiş Geçmiş En Büyük Katil 1918 İspanyol Gribi 1918 grip pandemisi üzerine kapsamlı bir literatür taramasının ürünü olan ve bu konudaki önemli veri bilgi ve belgeleri Türkçe tıp ve tarih literatürüne kazandırmayı amaçlayan bir ilk eserdir Bu kitapta bulabilecekleriniz arasında 1 pandeminin kökenleri nedenleri ve sonuçları 2 morbiditesi mortalitesi ve dal galı seyri 3 Birinci Dünya Savaşı ile ilişkisi 4 genel küresel yayılımı ve bölgelere özgü farklılıkları 5 hastalığın patogenezi ve karakteris tikleri 6 dünyada ve Osmanlı İmparatorluğu nda pandemiye karşı girişimler ve önlemler 7 yabancı kaynaklardan hastalığın teşhis ve tedavisi ile ilgili bildirimler anekdotlar ve gözlemler 8 Osmanlı basınından hastalığın semptomları seyri payitaht İstanbul a ge lişi hasta istatistikleri ile ilgili haberler ve de yerli doktorların açıklamaları karşılaştırmaları otopsi bulguları görüş ve yorum ları yer almaktadır Grip virüsünün mutasyon temelli güçlü direnç yeteneğinden ötürü grip günümüzde ortadan kaldırılabilir bir hastalık olmaktan uzaktır Dolayısıyla tarihte olduğu gibi ileriki yıllarda da insanlığın pandemik griple mücadelesinin süreceği kesindir Bir sonraki pandeminin 1918 felaketinden de yıkıcı olması ise ne sıfır ne de düşük olan bir ihtimaldir bundandır ki grip anlaşılmalı ve önemsenmelidir