Genel Edebiyat Bilimi — Gürsel Aytaç

Gürsel Aytaç birikimini yalnızca akademik çerçevede değerlendirmeyip onu çeşitli yayın organlarında yayınladığı inceleme deneme türü yazıları kitapları ve çevirileri aracılığıyla kitlelere aktarmak isteyen bir bilim adamı Onun nesnel bilimsel ölçütler çerçevesinde hazırlanmış ve geniş bir ilgi yelpazesi sergileyen bu kitabı yazın araştırmaları alanında bir boşluğu dolduruyor Yıldız Ecevit Cumhuriyet Kitap 16 3 1990 Edebiyat Yazıları nın yaklaşımı bilimsel ve çözümleyici dili okuyucuyu saran bir sıcaklıkta Yapıt Alman edebiyatı üzerinden Türk edebiyatına ulaşan bir üretken bilimcinin gelişim çizgisinin tanıklığını yapan ürünler yumağı Onur Bilge Kula Milliyet Sanat Dergisi Nisan 1990

Gürsel Aytaç birikimini yalnızca akademik çerçevede değerlendirmeyip onu çeşiti yayın organlarında yayınladığı inceleme deneme türü yazıları kitapları ve çevirileri aracılığıyla kitlelere aktarmak isteyen bir bilim adamı Onun nesnel bilimsel ölçütler çerçevesinde hazırlanmış ve geniş bir ilgi yelpazesi sergileyen bu kitabı yazın araştırmaları alanında bir boşluğu dolduruyor Yıldız Ecevit Cumhuriyet Kitap 16 3 1990 Edebiyat Yazıları nın yaklaşımı bilimsel ve çözümleyici dili okuyucuyu saran bir sıcaklıkta Yapıt Alman edebiyatı üzerinden Türk edebiyatına ulaşan bir üretken bilimcinin gelişim çizgisinin tanıklığını yapan ürünler yumağı Onur Bilge Kula Milliyet Sanat Dergisi Nisan 1990

Zamana ve mekâna aidiyeti içinde dilin bireyselleşmesi yoluyla hayat ancak şeylerin birbiriyle ilişkisi içinde yani yaşantı ilişkilerinden hareketle anlaşılır Edebî estetik yaratma ve anlam süreci içinde yeni den kurgulanmış yaşantılar sayesinde belirsizin dün yası varoluşun imkânları insanlığın önünde açılır Böylece kişi kelimelere değil varlığın ta kendisine nüfuz eder Edebiyat bu oluşu varlığı yaşamak temaşa etmek için bir araçtır Dünyayı algılama ve bilme tarzları mızın değişmesine göre pek çok kez değişime uğra yan edebi formlar tarzlar diller ve üsluplar bu yaşan tıların içeriği özü hakkında birtakım hakikatleri sez dirirler Kişi gerçekliğin hem şimdi ve buradaki hem de öncesiz ve sonrasız bir zamandaki sabit imge lerine motiflerine biçim lerine bu sayede temas eder İşte Genel Edebiyat Bilimi estetik ve poetik boyutları ihmal etmeden bütün bu edebî yaratma ve anlama süreçlerine nüfuz etmek üzere zamanın bilimsel ve teknik ruhuna uygun olarak teşekkül etmiş bir çalış ma alanıdır Üslup ve metin çözümlemelerinden ede biyat estetiğine edebiyat biliminin temel problem lerinden edebiyat akımlarına ve kuramlarına tarihsel gelişimi içinde diğer disiplinlerle olan ilişkilere ve Doğu nun ve Batı nın klasikleri ile ulusal edebiyatla rın birbirleri üzerindeki etkileşim lerine kadar ede biyat hakkında genel bilgileri içeren bu son derece to parlayıcı ve yetkin çalışmasıyla GürselAytaç dil ve anlatılarda vücut bulan kurgusal gerçekliğin arka pla nına dair görüş ve tartış maları okuyucunun dikkatine sunuyor

Zamana ve mekana aidiyeti içinde dilin bireyselleşmesi yoluyla hayat ancak şeylerin birbiriyle ilişkisi içinde yani yaşantı ilişkilerinden hareketle anlaşılır Edebi estetik yaratma ve anlam süreci içinde yeni den kurgulanmış yaşantılar sayesinde belirsizin dün yası varoluşun imkânları insanlığın önünde açılır Böylece kişi kelimelere değil varlığın ta kendisine nüfuz eder Edebiyat bu oluşu varlığı yaşamak temaşa etmek için bir araçtır Dünyayı algılama ve bilme tarzları mızın değişmesine göre pek çok kez değişime uğra yan edebi formlar tarzlar diller ve üsluplar bu yaşan tıların içeriği özü hakkında birtakım hakikatleri sez dirirler Kişi gerçekliğin hem şimdi ve buradaki hem de öncesiz ve sonrasız bir zamandaki sabit imge lerine motiflerine biçim lerine bu sayede temas eder İşte Genel Edebiyat Bilimi estetik ve poetik boyutları ihmal etmeden bütün bu edebî yaratma ve anlama süreçlerine nüfuz etmek üzere zamanın bilimsel ve teknik ruhuna uygun olarak teşekkül etmiş bir çalış ma alanıdır Üslup ve metin çözümlemelerinden ede biyat estetiğine edebiyat biliminin temel problem lerinden edebiyat akımlarına ve kuramlarına tarihsel gelişimi içinde diğer disiplinlerle olan ilişkilere ve Doğu nun ve Batı nın klasikleri ile ulusal edebiyatla rın birbirleri üzerindeki etkileşim lerine kadar ede biyat hakkında genel bilgileri içeren bu son derece to parlayıcı ve yetkin çalışmasıyla Gürsel Aytaç dil ve anlatılarda vücut bulan kurgusal gerçekliğin arka pla nına dair görüş ve tartış maları okuyucunun dikkatine sunuyor

Zamana ve mekana aidiyeti içinde dilin bireyselleşmesi yoluyla hayat ancak şeylerin birbiriyle ilişkisi içinde yani yaşantı ilişkilerinden hareketle anlaşılır Edebi estetik yaratma ve anlam süreci içinde yeni den kurgulanmış yaşantılar sayesinde belirsizin dün yası varoluşun imkânları insanlığın önünde açılır Böylece kişi kelimelere değil varlığın ta kendisine nüfuz eder Edebiyat bu oluşu varlığı yaşamak temaşa etmek için bir araçtır Dünyayı algılama ve bilme tarzları mızın değişmesine göre pek çok kez değişime uğra yan edebi formlar tarzlar diller ve üsluplar bu yaşan tıların içeriği özü hakkında birtakım hakikatleri sez dirirler Kişi gerçekliğin hem şimdi ve buradaki hem de öncesiz ve sonrasız bir zamandaki sabit imge lerine motiflerine biçim lerine bu sayede temas eder İşte Genel Edebiyat Bilimi estetik ve poetik boyutları ihmal etmeden bütün bu edebî yaratma ve anlama süreçlerine nüfuz etmek üzere zamanın bilimsel ve teknik ruhuna uygun olarak teşekkül etmiş bir çalış ma alanıdır Üslup ve metin çözümlemelerinden ede biyat estetiğine edebiyat biliminin temel problem lerinden edebiyat akımlarına ve kuramlarına tarihsel gelişimi içinde diğer disiplinlerle olan ilişkilere ve Doğu nun ve Batı nın klasikleri ile ulusal edebiyatla rın birbirleri üzerindeki etkileşim lerine kadar ede biyat hakkında genel bilgileri içeren bu son derece to parlayıcı ve yetkin çalışmasıyla Gürsel Aytaç dil ve anlatılarda vücut bulan kurgusal gerçekliğin arka pla nına dair görüş ve tartış maları okuyucunun dikkatine sunuyor

Zamana ve mekâna aidiyeti içinde dilin bireyselleşmesi yoluyla hayat ancak şeylerin birbiriyle ilişkisi içinde yani yaşantı ilişkilerinden hareketle anlaşılır Edebî estetik yaratma ve anlam süreci içinde yeni den kurgulanmış yaşantılar sayesinde belirsizin dün yası varoluşun imkânları insanlığın önünde açılır Böylece kişi kelimelere değil varlığın ta kendisine nüfuz eder Edebiyat bu oluşu varlığı yaşamak temaşa etmek için bir araçtır Dünyayı algılama ve bilme tarzlarımızın değişmesine göre pek çok kez değişime uğrayan edebi formlar tarzlar diller ve üsluplar bu yaşantıların içeriği özü hakkında birtakım hakikatleri sezdirirler Kişi gerçekliğin hem şimdi ve buradaki hem de öncesiz ve sonrasız bir zamandaki sabit imgelerine motiflerine biçimlerine bu sayede temas eder İşte Genel Edebiyat Bilimi estetik ve poetik boyutları ihmal etmeden bütün bu edebî yaratma ve anlama süreçlerine nüfuz etmek üzere zamanın bilimsel ve teknik ruhuna uygun olarak teşekkül etmiş bir çalışma alanıdır Üslup ve metin çözümlemelerinden edebiyat estetiğine edebiyat biliminin temel problemlerinden edebiyat akımlarına ve kuramlarına tarihsel gelişimi içinde diğer disiplinlerle olan ilişkilere ve Doğu nun ve Batı nın klasikleri ile ulusal edebiyatların birbirleri üzerindeki etkileşimlerine kadar ede biyat hakkında genel bilgileri içeren bu son derece toparlayıcı ve yetkin çalışmasıyla Gürsel Aytaç dil ve anlatılarda vücut bulan kurgusal gerçekliğin arka planına dair görüş ve tartışmaları okuyucunun dikkatine sunuyor

Zamana ve mekana aidiyeti içinde dilin bireyselleşmesi yoluyla hayat ancak şeylerin birbiriyle ilişkisi içinde yani yaşantı ilişkilerinden hareketle anlaşılır Edebi estetik yaratma ve anlam süreci içinde yeni den kurgulanmış yaşantılar sayesinde belirsizin dün yası varoluşun imkânları insanlığın önünde açılır Böylece kişi kelimelere değil varlığın ta kendisine nüfuz eder

Genel edebiyat bilimi çeşitli ulusal edebiyatları kapsadığı için herhangi bir ulusal edebiyatla uğraşan bir araştırmacının bilgi donanımını sağlar Ülkemizde Türk edebiyatının yanı sıra üniversitelerde çok sayıda Batı ve Doğu filolojileri okutulmakta karşılaştırmalı çalışmalar yapılmaktadır Genel Edebiyat Bilimi kitabında bunların hepsinin yararlanacağnı umduğum genel bilgileri toplu olarak sunmayı amaçladım Kaynakçamın bütüne yakını diyebilirim ki Almanca yazılmış edebiyat bilimi kitapları Bazı örneklemeleri Türk edebiyatından seçtim Edebiyat tarihindeki edebiyat akımlarını da örnekleme yöntemiye daha çok Alman edebiyatından tanıttım