Genel Fiziki Coğrafya — Kolektif

Bu kitapta ülkemiz ve dünya genelindeki benzer eserlerde kullanılan ana temalara sadık kalınmıştır Eser hazırlanırken çok sayıda ülkede işlenen benzer içerikli Genel Fiziki Coğrafya derslerine uyum gözetilmiştir Çünkü ECTS Label ve ders içeriklerine bağlı denklik için Ects kapsamınca 8 bölümden oluşan ve 16 haftaya yayılabilecek en fazla 60 krediden 2 veya 3 kredilik bir derse uyarlanmıştır Bu eser bir ders kitabı aynı zamanda başvuru kitabı veya tercih edilmiş bir Genel Fiziki Coğrafya veya Yer Bilimleri kitabına yardımcı kitap olarak hazırlanmıştır Verilerin güncel olmasına özen gösterilmiştir Genel Fiziki Coğrafya ve Yer Bilimleri temalı bu eser başta Coğrafya olmak üzere Sosyal Bilgiler Fen Bilgisi Biyoloji Jeoloji Sınıf Öğretmenliği bölümlerine ders kitabı olarak katkı sunması ayrıca doçentlik kamu personeli vb sınavlara hazırlanma sürecine de bir destek niteliğinde olması hedeflenmiştir Eserde anlaşılması güç karmaşık konular sadeleştirilmeye çalışılmış gereksiz verbalizmden kaçınılmıştır Konu bütünlüğüne sadık kalınıp daha kolay bilgiye erişileceği düşüncesiyle renkli baskı ve çift sütün şeklinde sayfa tasarımına gidilmiştir Şuana kadar yayınlanmış çok sayıdaki Fiziki Coğrafyaya ait eseler incelenmeye alınmış Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu ile ilgili uluslararası mevzuat kapsamında Kullanım Koşulları dahilinde uygulamalara ve içeriklere bilgilere telif haklarına tabi çalışmalara maddi ve fikri mülkiyet haklarına saygılı olacak biçimde alıntı yapılarak bu eser neşredilmiştir

Coğrafya kavramının genel çerçevesi içerisinde bir ortam tanımı yapmak gerekirse canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu birbirleriyle enerji ve madde alışverişi şeklinde iletişim halinde olduğu ortamlar ve bu ortamların yeryüzü üzerindeki dağılışı akla gelmelidir İnsan ortam ya da insan çevre etkileşiminde temel çıkış noktasının ne olması gerektiği konusu bugün bile bir tartışma konusudur Çünkü insanoğlu günümüzde etkisi giderek artan bir şekilde bulunduğu ortamın fiziki özelliklerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirebilmektedir Yerleşim alanlarının açılması için gerektiğinde tepeler akarsu vadileri yok edilebilmekte ya da doğal yüzey örtüsü kaldırılarak ormanların kesilmesi barajlar yapılarak büyük su kütlelerinin oluşturulması gibi yeryüzü atmosfer arasındaki enerji alışverişini dolayısıyla lokal iklimleri değiştirilmektedirler İnsan her ne kadar lokal alanlarda yüzeyi değiştirerek bazı çevresel değişimlere neden olsa da yine de yerleşmenin ve insan faaliyetlerinin sınırını belirleyen unsurlar fiziki coğrafya unsurlarıdır Okyanus ve denizler gibi büyük su kütleleri dağların belli bir seviyeden sonraki üst kesimleri coğrafi enleme bağlı olarak değişebilmektedir çöl alanları temel sınırlayıcı faktörler olmakla birlikte akarsu ve deniz kenarları ile verimli ovaların bulunduğu alanlar genel çekim merkezleri olmuştur Coğrafya bu kavramlar üzerinden kendi ekollerini geliştirmiştir 1850 li yıllarda ortaya çıkan akımda yer alan coğrafyacılar insan faaliyetlerini fiziki coğrafya unsurlarının etkilediği başka bir ifade ile insanı fiziki çevrenin ya da ortamın şekillendirdiği yorumuna dayalı olarak çevreci determinizm i geliştirmişlerdir Buna karşılık daha sonraki yıllarda ise ortamın insana sunduğu imkânların nasıl kullanılacağını yine insanların belirleyebileceğinin savunulduğu possibilizm yorumu geliştirilmiştir Bu kitapta bu tartışmaların temelinde olan ortam mekan ya da yeryüzü diye tanımladığımız ve dünyamızı oluşturan tüm temel bileşenlerin dağların ovaların platoların okyanuslar ve denizlerin ve kuşkusuz atmosferin genel yapısı ve özellikleri ile onların birbirleriyle olan etkileşimleri ele alınmış açık ve anlaşılır bir dille yazılmıştır

Coğrafya kavramının genel çerçevesi içerisinde bir ortam tanımı yapmak gerekirse canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu birbirleriyle enerji ve madde alışverişi şeklinde iletişim halinde olduğu ortamlar ve bu ortamların yeryüzü üzerindeki dağılışı akla gelmelidir İnsan ortam ya da insan çevre etkileşiminde temel çıkış noktasının ne olması gerektiği konusu bugün bile bir tartışma konusudur Çünkü insanoğlu günümüzde etkisi giderek artan bir şekilde bulunduğu ortamın fiziki özelliklerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirebilmektedir Yerleşim alanlarının açılması için gerektiğinde tepeler akarsu vadileri yok edilebilmekte ya da doğal yüzey örtüsü kaldırılarak ormanların kesilmesi barajlar yapılarak büyük su kütlelerinin oluşturulması gibi yeryüzü atmosfer arasındaki enerji alışverişini dolayısıyla lokal iklimleri değiştirilmektedirler İnsan her ne kadar lokal alanlarda yüzeyi değiştirerek bazı çevresel değişimlere neden olsa da yine de yerleşmenin ve insan faaliyetlerinin sınırını belirleyen unsurlar fiziki coğrafya unsurlarıdır Okyanus ve denizler gibi büyük su kütleleri dağların belli bir seviyeden sonraki üst kesimleri coğrafi enleme bağlı olarak değişebilmektedir çöl alanları temel sınırlayıcı faktörler olmakla birlikte akarsu ve deniz kenarları ile verimli ovaların bulunduğu alanlar genel çekim merkezleri olmuştur Coğrafya bu kavramlar üzerinden kendi ekollerini geliştirmiştir 1850 li yıllarda ortaya çıkan akımda yer alan coğrafyacılar insan faaliyetlerini fiziki coğrafya unsurlarının etkilediği başka bir ifade ile insanı fiziki çevrenin ya da ortamın şekillendirdiği yorumuna dayalı olarak çevreci determinizm i geliştirmişlerdir Buna karşılık daha sonraki yıllarda ise ortamın insana sunduğu imkânların nasıl kullanılacağını yine insanların belirleyebileceğinin savunulduğu possibilizm yorumu geliştirilmiştir Bu kitapta bu tartışmaların temelinde olan ortam mekan ya da yeryüzü diye tanımladığımız ve dünyamızı oluşturan tüm temel bileşenlerin dağların ovaların platoların okyanuslar ve denizlerin ve kuşkusuz atmosferin genel yapısı ve özellikleri ile onların birbirleriyle olan etkileşimleri ele alınmış açık ve anlaşılır bir dille yazılmıştır Tanıtım Bülteninden

Coğrafya kavramının genel çerçevesi içerisinde bir ortam tanımı yapmak gerekirse canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu birbirleriyle enerji ve madde alışverişi şeklinde iletişim halinde olduğu ortamlar ve bu ortamların yeryüzü üzerindeki dağılışı akla gelmelidir İnsan ortam ya da insan çevre etkileşiminde temel çıkış noktasının ne olması gerektiği konusu bugün bile bir tartışma konusudur Çünkü insanoğlu günümüzde etkisi giderek artan bir şekilde bulunduğu ortamın fiziki özelliklerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirebilmektedir Yerleşim alanlarının açılması için gerektiğinde tepeler akarsu vadileri yok edilebilmekte ya da doğal yüzey örtüsü kaldırılarak ormanların kesilmesi barajlar yapılarak büyük su kütlelerinin oluşturulması gibi yeryüzü atmosfer arasındaki enerji alışverişini dolayısıyla lokal iklimleri değiştirilmektedirler İnsan her ne kadar lokal alanlarda yüzeyi değiştirerek bazı çevresel değişimlere neden olsa da yine de yerleşmenin ve insan faaliyetlerinin sınırını belirleyen unsurlar fiziki coğrafya unsurlarıdır Okyanus ve denizler gibi büyük su kütleleri dağların belli bir seviyeden sonraki üst kesimleri coğrafi enleme bağlı olarak değişebilmektedir çöl alanları temel sınırlayıcı faktörler olmakla birlikte akarsu ve deniz kenarları ile verimli ovaların bulunduğu alanlar genel çekim merkezleri olmuştur Coğrafya bu kavramlar üzerinden kendi ekollerini geliştirmiştir 1850 li yıllarda ortaya çıkan akımda yer alan coğrafyacılar insan faaliyetlerini fiziki coğrafya unsurlarının etkilediği başka bir ifade ile insanı fiziki çevrenin ya da ortamın şekillendirdiği yorumuna dayalı olarak çevreci determinizm i geliştirmişlerdir Buna karşılık daha sonraki yıllarda ise ortamın insana sunduğu imkânların nasıl kullanılacağını yine insanların belirleyebileceğinin savunulduğu possibilizm yorumu geliştirilmiştir Bu kitapta bu tartışmaların temelinde olan ortam mekan ya da yeryüzü diye tanımladığımız ve dünyamızı oluşturan tüm temel bileşenlerin dağların ovaların platoların okyanuslar ve denizlerin ve kuşkusuz atmosferin genel yapısı ve özellikleri ile onların birbirleriyle olan etkileşimleri ele alınmış açık ve anlaşılır bir dille yazılmıştır

Coğrafya kavramının genel çerçevesi içerisinde bir ortam tanımı yapmak gerekirse canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu birbirleriyle enerji ve madde alışverişi şeklinde iletişim hâlinde olduğu ortamlar ve bu ortamların yeryüzü üzerindeki dağılışı akla gelmelidir İnsan ortam ya da insan çevre etkileşiminde temel çıkış noktasının ne olması gerektiği konusu bugün bile bir tartışma konusudur Çünkü insanoğlu günümüzde etkisi giderek artan bir şekilde bulunduğu ortamın fiziki özelliklerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirebilmektedir Yerleşim alanlarının açılması için gerektiğinde tepeler akarsu vadileri yok edilebilmekte ya da doğal yüzey örtüsü kaldırılarak ormanların kesilmesi barajlar yapılarak büyük su kütlelerinin oluşturulması gibi yeryüzü atmosfer arasındaki enerji alışverişini dolayısıyla lokal iklimleri değiştirilmektedirler İnsan her ne kadar lokal alanlarda yüzeyi değiştirerek bazı çevresel değişimlere neden olsa da yine de yerleşmenin ve insan faaliyetlerinin sınırını belirleyen unsurlar fiziki coğrafya unsurlarıdır Okyanus ve denizler gibi büyük su kütleleri dağların belli bir seviyeden sonraki üst kesimleri coğrafi enleme bağlı olarak değişebilmektedir çöl alanları temel sınırlayıcı faktörler olmakla birlikte akarsu ve deniz kenarları ile verimli ovaların bulunduğu alanlar genel çekim merkezleri olmuştur Coğrafya bu kavramlar üzerinden kendi ekollerini geliştirmiştir 1850 li yıllarda ortaya çıkan akımda yer alan coğrafyacılar insan faaliyetlerini fiziki coğrafya unsurlarının etkilediği başka bir ifade ile insanı fiziki çevrenin ya da ortamın şekillendirdiği yorumuna dayalı olarak çevreci determinizm i geliştirmişlerdir Buna karşılık daha sonraki yıllarda ise ortamın insana sunduğu imkânların nasıl kullanılacağını yine insanların belirleyebileceğinin savunulduğu possibilizm yorumu geliştirilmiştir Bu kitapta bu tartışmaların temelinde olan ortam mekân ya da yeryüzü diye tanımladığımız ve dünyamızı oluşturan tüm temel bileşenlerin dağların ovaların platoların okyanuslar ve denizlerin ve kuşkusuz atmosferin genel yapısı ve özellikleri ile onların birbirleriyle olan etkileşimleri ele alınmış açık ve anlaşılır bir dille yazılmıştır

Coğrafya kavramının genel çerçevesi içerisinde bir ortam tanımı yapmak gerekirse canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu birbirleriyle enerji ve madde alışverişi şeklinde iletişim halinde olduğu ortamlar ve bu ortamların yeryüzü üzerindeki dağılışı akla gelmelidir İnsan ortam ya da insan çevre etkileşiminde temel çıkış noktasının ne olması gerektiği konusu bugün bile bir tartışma konusudur Çünkü insanoğlu günümüzde etkisi giderek artan bir şekilde bulunduğu ortamın fiziki özelliklerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirebilmektedir Yerleşim alanlarının açılması için gerektiğinde tepeler akarsu vadileri yok edilebilmekte ya da doğal yüzey örtüsü kaldırılarak ormanların kesilmesi barajlar yapılarak büyük su kütlelerinin oluşturulması gibi yeryüzü atmosfer arasındaki enerji alışverişini dolayısıyla lokal iklimleri değiştirilmektedirler İnsan her ne kadar lokal alanlarda yüzeyi değiştirerek bazı çevresel değişimlere neden olsa da yine de yerleşmenin ve insan faaliyetlerinin sınırını belirleyen unsurlar fiziki coğrafya unsurlarıdır Okyanus ve denizler gibi büyük su kütleleri dağların belli bir seviyeden sonraki üst kesimleri coğrafi enleme bağlı olarak değişebilmektedir çöl alanları temel sınırlayıcı faktörler olmakla birlikte akarsu ve deniz kenarları ile verimli ovaların bulunduğu alanlar genel çekim merkezleri olmuştur Coğrafya bu kavramlar üzerinden kendi ekollerini geliştirmiştir 1850 li yıllarda ortaya çıkan akımda yer alan coğrafyacılar insan faaliyetlerini fiziki coğrafya unsurlarının etkilediği başka bir ifade ile insanı fiziki çevrenin ya da ortamın şekillendirdiği yorumuna dayalı olarak çevreci determinizm i geliştirmişlerdir Buna karşılık daha sonraki yıllarda ise ortamın insana sunduğu imkânların nasıl kullanılacağını yine insanların belirleyebileceğinin savunulduğu possibilizm yorumu geliştirilmiştir Bu kitapta bu tartışmaların temelinde olan ortam mekan ya da yeryüzü diye tanımladığımız ve dünyamızı oluşturan tüm temel bileşenlerin dağların ovaların platoların okyanuslar ve denizlerin ve kuşkusuz atmosferin genel yapısı ve özellikleri ile onların birbirleriyle olan etkileşimleri ele alınmış açık ve anlaşılır bir dille yazılmıştır

Coğrafya kavramının genel çerçevesi içerisinde bir ortam tanımı yapmak gerekirse canlı ve cansız varlıkların bir arada bulunduğu birbirleriyle enerji ve madde alışverişi şeklinde iletişim hâlinde olduğu ortamlar ve bu ortamların yeryüzü üzerindeki dağılışı akla gelmelidir İnsan ortam ya da insan çevre etkileşiminde temel çıkış noktasının ne olması gerektiği konusu bugün bile bir tartışma konusudur Çünkü insanoğlu günümüzde etkisi giderek artan bir şekilde bulunduğu ortamın fiziki özelliklerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirebilmektedir Yerleşim alanlarının açılması için gerektiğinde tepeler akarsu vadileri yok edilebilmekte ya da doğal yüzey örtüsü kaldırılarak ormanların kesilmesi barajlar yapılarak büyük su kütlelerinin oluşturulması gibi yeryüzü atmosfer arasındaki enerji alışverişini dolayısıyla lokal iklimleri değiştirilmektedirler İnsan her ne kadar lokal alanlarda yüzeyi değiştirerek bazı çevresel değişimlere neden olsa da yine de yerleşmenin ve insan faaliyetlerinin sınırını belirleyen unsurlar fiziki coğrafya unsurlarıdır Okyanus ve denizler gibi büyük su kütleleri dağların belli bir seviyeden sonraki üst kesimleri coğrafi enleme bağlı olarak değişebilmektedir çöl alanları temel sınırlayıcı faktörler olmakla birlikte akarsu ve deniz kenarları ile verimli ovaların bulunduğu alanlar genel çekim merkezleri olmuştur Coğrafya bu kavramlar üzerinden kendi ekollerini geliştirmiştir 1850 li yıllarda ortaya çıkan akımda yer alan coğrafyacılar insan faaliyetlerini fiziki coğrafya unsurlarının etkilediği başka bir ifade ile insanı fiziki çevrenin ya da ortamın şekillendirdiği yorumuna dayalı olarak çevreci determinizm i geliştirmişlerdir Buna karşılık daha sonraki yıllarda ise ortamın insana sunduğu imkânların nasıl kullanılacağını yine insanların belirleyebileceğinin savunulduğu possibilizm yorumu geliştirilmiştir Bu kitapta bu tartışmaların temelinde olan ortam mekân ya da yeryüzü diye tanımladığımız ve dünyamızı oluşturan tüm temel bileşenlerin dağların ovaların platoların okyanuslar ve denizlerin ve kuşkusuz atmosferin genel yapısı ve özellikleri ile onların birbirleriyle olan etkileşimleri ele alınmış açık ve anlaşılır bir dille yazılmıştır Yazar lar Ahsen Yüksek Atilla Karataş Hasan Özdemir Hülya Caner Hüseyin Turoğlu Nurten Günal T Ahmet Ertek Zahide Acar Deniz