Gerçekçiliğin Çelişkileri — Fredric Jameson

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır YAZAR HAKKINDA 1936 doğumlu Amerikalı Marksist eleştirmen Haverford College da Fransız Dili ve Edebiyatı okuduktan sonra 1960 lı yılların başında Yale de aynı alanda doktorasını tamamladı 1961 yılında yazdığı Sartre Origins of a Style kitabıyla başladığı uzun yazı hayatında pek çok kitap ve yüzlerce yazı yayımladı Eğitimini aldığı edebiyat teorisi alanıyla sınırlı olmayan çok geniş bir ilgi alanı vardır Frankfurt Okulu teorisyenleri Lukács Weber Simmel Barthes Greimas Deleuze gibi düşünürler detektiflik ve bilimkurgu romanları Hollywood sineması mimarlık teorileri video sanatı modernist resim ve edebiyat postmodernizm teorileri Çin den Afrika ya Üçüncü Dünya roman ve sineması Marksist iktisat metinleri gibi çok farklı kültür ürünlerini eşine az rastlanır bir merakla takip etmiş ve yazmıştır Yayınevi METİS YAYINLARI Yazar FREDRİCH JAMESON Baskı 1 BASKI Çevirmen ORHAN KOÇAK Dil TÜRKÇE Sayfa Sayısı 359 SAYFA Yıl 2018

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır

Fredric Jameson tarafından kaleme alınan Gerçekçiliğin Çelişkileri Metis Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor Gerçekçiliğin Çelişkileri Fredric Jameson Kitap Özeti Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır Yayınevi Metis Yayınları Yazar Fredric Jameson Sayfa 360 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 13 00x19 50 cm Basım Yılı Aralık 2017 Barkod 9786053161141 Kategori Eleştiri İnceleme Kuram

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır Kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram Kitabın ikinci kısmındaysa güncel durumun bir haritası çıkarılıyor ileri teknoloji savaşlarıyla belirlenen yeni bir küresel gerçeklik tarih ve zaman algısını dönüştürerek romancıları yeni deneylere zorlamakta ve bu da tarihsel roman veya bilimkurgu gibi alttürlerin daha bütünsel bir romansal iddiayla kendi dar sınırlarını aşmalarına yol açmaktadır YAZAR HAKKINDA 1936 doğumlu Amerikalı Marksist eleştirmen Haverford College da Fransız Dili ve Edebiyatı okuduktan sonra 1960 lı yılların başında Yale de aynı alanda doktorasını tamamladı 1961 yılında yazdığı Sartre Origins of a Style kitabıyla başladığı uzun yazı hayatında pek çok kitap ve yüzlerce yazı yayımladı Eğitimini aldığı edebiyat teorisi alanıyla sınırlı olmayan çok geniş bir ilgi alanı vardır Frankfurt Okulu teorisyenleri Lukács Weber Simmel Barthes Greimas Deleuze gibi düşünürler detektiflik ve bilimkurgu romanları Hollywood sineması mimarlık teorileri video sanatı modernist resim ve edebiyat postmodernizm teorileri Çin den Afrika ya Üçüncü Dünya roman ve sineması Marksist iktisat metinleri gibi çok farklı kültür ürünlerini eşine az rastlanır bir merakla takip etmiş ve yazmıştır

Jameson on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının doğurgan gerilimlerini Balzac Flaubert Zola Tolstoy Perez Galdós ve George Eliot ın metinleriyle inceliyor Bu romanların gücü birbirine zıt iki yönelişi aynı anda sürdürebilmelerinden kaynaklanır kronolojik tahkiye dürtüsü ile sahne tasviri dürtüsü On dokuzuncu yüzyılın büyük gerçekçilerini hem bir model haline getiren hem de taklit edilmez kılan özellik iki dürtü arasındaki gerilimi korumalarıdır Ama sonsuzca sürdürülebilecek bir ustalık değildir bu sonunda kutuplardan biri ya da öbürü ağır basmaya başlar ve gerçekçi roman da çözülmeye doğru gider Jameson bu çözülme sürecinin içinde ortaya çıkan iki ana yönelişe de göz atıyor bir yanda modernizm örneğin Faulkner öte yanda eski gerçekçiliğin tahkiye kalıplarını bazı modernist hünerlerin de ilavesiyle sürdüren popüler edebiyat ve melodram I Giriş Gerçekçilik ve Antinomileri s 9 15 Dikkatimizi gerçekçilik olgusu üzerinde yoğunlaştırmaya kalkıştığımızda tuhaf bir gelişmeyle karşılaştığımızı sık sık fark etmişimdir Baktığımız nesne sanki titreşmeye ve bulanmaya başlamış gibi olur ve o noktada toplamaya çalıştığımız dikkat de fark edilmez biçimde bölünüp iki uca doğru kayar gerçekçilik hakkında değil de gerçekçiliğin doğuşu hakkında düşünürken buluruz kendimizi nesnenin kendisi hakkında değil de çözülüşü veya sona erişi hakkında Bu iki yana düşen konularda çok önemli çalışmalar çıkmıştır ilki hakkında mesela Ian Watt ın artık kanonikleşmiş Romanın Yükselişi kitabı ve Michael McKeon un anıtsal yapıtı Romanın Kökenleri ikincisiyle ilgili olarak da bir sürü derleme ki ya gerçekçiliğin sorunları gibi bir başlık taşıyorlardır bu alanda tipik örnek Lukács ın gerçekçi pratiğin yozlaşarak doğalcılık simgecilik ve modernizme evrilmesiyle ilgili yakınmalarıdır ya da bir yeni romana doğru diye adlandırılmışlardır burada da en bilinen örnek Robbe Grillet nin bizim güncel gerçekliğimizi yakalamak açısından Balzac tarzı tekniklerin yetersizliğine ilişkin yazılarıdır Bu kaymaların burada sunmaya çalıştığım teorinin biçimini nasıl belirlediğini daha sonra açıklayacağım Eray Ak Gerçekçiliği görme biçimleri Cumhuriyet Kitap Ocak 2018 Gerçekçiliğin Çelişkileri Fredric Jameson ın anlayışın doğuş ve yok oluş zemini üzerinden yürüyerek on dokuzuncu yüzyıl gerçekçi romanının iki uç arasındaki geliş gidişlerini kendi içindeki çatışmalarını dönemin gerçekçilik akımının öne çıkmış yazarları ile birlikte yeniden okuma girişimi Yunus Çetin Çelişkiler yüzünden çözülüp dağılan gerçeklik K24 1 Mart 2018 Gerçekçiliğin Çelişkileri nde birkaç satırlığına da olsa Clarissa yla tekrar karşılaşınca bu hikâye ve önümdeki metin biraz daha derinlik kazandı ama bizim açımızdan daha önemlisi Benjamin in çeviri üzerine sorduğu ve biraz değiştirerek soracağım şu temel soru belki de Asıl adıyla The Antinomies of Realism ı Türkçeye aktaracak o kifayetli çevirmenin sahiden bulunduğunu söyleyebilir miyiz