Gıybet Keşfu r Rıybe Ani l Ğıybe — Ahmed b Muhammed Şevkanî Mehmet Emin Akın

Ebu Leys es Semerkandî ğıybetin dört türlü olduğunu söylerdi Küfür olan ğıybet nifak olan ğıybet ma siyet günah olan gıybet ve mubah olan ğıybet 1 Küfür olan ğıybete gelince bu bir kimsenin müslüman bir kimse hakkında ğıybet etmesine karşılık kendisine o müs lümanın ğıybetini yapma denilince Hayır onun gıybeti yapılır ben gerçekten de dediklerimde doğruyum derse Allah ın haram kıldığını helâl kılmış olur Kim de Allah ın haram kıldığını helâl kılarsa Allah a sığınırız kâfir olur 2 Nifak olan gıybete gelince bu da bir insanın ğıybetini onu tanıyabilecek insanlar arasında adını vermeden yapmaktır Bununla nefsini takva sahibiymiş gibi göstermek ister Halbuki o bilinen bir kimsenin ğıybetini yapmaktadır İşte bu nifak için yapılan ğıybettir 3 Ma siyet olan ğıybete gelince ğıybetini ettiği insanın ğıybetinin haram olduğunu bilerek ve onun adını vererek aleyhinde konuşmaktır Bunun günah olduğunu itiraf edenin yaptığı ğıybetten dolayı tevbe etmesi gerekir 4 Fıskını ve bid atini açıkça izhar eden kimsenin aleyhinde konuşmak ğıybet değildir Aksine o bununla ecir sahibi olur Çünkü insanlar faciri tanıyınca ondan sakınırlar