Giysiler Kitaplar Öğretmenler ve Şarkıcı Kızlar — Ebu Osman el Cahız

Câhiz bu kitabında Abbâsî döneminin toplumsal yapısı zenginliğin ya da fakirliğin psikolojisi vb konuları ele alıp değerlendiriyor Kitabı renkli kılan özelliklerinden biri de dönemin ünlü şarkıcılarından saray yazarlarına dek birçok konuyu ele almasıdır Onun toplumsal olaylarda neden sonuç ilişkisine verdiği önem İbn Haldûn un öncüllerinden biri olduğu tezini destekliyor Şöyle diyor yazar Birtakım sonuçlara yol açan durumları iyi araştır Bu durumlar ortaya çıkacak sonucu ta başından içermektedir Bil ki ne zaman bunlardan ilki gerçekleşecek olursa sonra gelenin ortaya çıkması zorunlu hale gelir Sevimsiz sonuçlara yol açan öncüllerden uzak dur sonucu esenlik olan durumları yaygınlaştırmaya ve yerleştirmeye çalış Bin yıl önce aklı ön plana çıkaran bir aydının muhalif düşüncelere karşı verdiği mücadele Câhiz Klasik Arap edebiyatının zirvesindeki dev Abbasî döneminde yaşamış olan bu büyük zekâ İslâm akılcılığının beşiği olan Basra da doğmuştur Cimriliği analiz ederek toplumdaki çeşitli sınıftan cimrileri hicvettiği Cimriler Kitabı onun en tanınmış Doğu da ve Batı da üzerinde en çok konuşulmuş eserlerindendir Bu eserinde Câhiz cimriliğin yanında savurganlığı da irdelemiş ve cimrilikle tutumluluk arasındaki ince çizgiye ışık tutmuştur