Gözaltında Kayıp Onu Unutma — Yıldırım Türker

img src https s3 eu west 1 amazonaws com dia kitadagitim ckeditor_assets pictures 53 content_1_original_original jpg alt height 15 width 15 font size 1 color white font img

İnsanların devlet eliyle toplu olarak kayıp edilmelerinin ilk örneği 7 Aralık 1941 tarihinde Nazi Generali Wilhelm Keitel in emriyle başlatılan operasyon Binlerce direnişçi Nazi işgali altındaki Avrupa ya gözdağı vermek her türden direnişi sindirmek amacıyla gece yarılarında toplanıp kayıp edildiler Operasyonun adı Gece ve Sis ti Gece ve Sis faşizmin şiirinde geceleyin kayıp et ve belirsizliğin sisiyle sarmala anlamına geliyordu Daha sonra 1960 larda Guatemala ve Brezilya da binlerce insan kayıp edildi 1973 darbesinden sonra Şili de yüzlerce insan kayıp edildi Pinochet Arjantin generallerine el verdi 1976 darbesinden sanra Arjantin de binlerce muhalif kayıp edildi Sivil yönetime geçildikten sonra kimi itirafçı generallerden kayıp edilen insanların büyük bir kısmının iğnelerle uyuşturulup uçaklardan okyanusa atıldıklarını öğrendik Bölüm 1 Gözaltında Kayıp Onu Unutma s 7 18 Hasan Ocak kimsesizler mezarlığında bulundu Hepimiz bir yerlerde kimsesizler için bir mezarlık olduğunu bilirdik Olması gerektiğini Çoğumuz için ölüsünü bulup kaldıracak yakını olmayan insanlar hayal edilmesi oldukça güç bir yenilginin trajik kahramanlarıdır Onların hayatını anlayabilmek için hepimizin dağarcığında yılların biriktirdiği öyküler söylenceler vardır Bilebildiğimiz sınırları bizim hayatımızla çizili bir dünyadan kabaca istifa eden beceremeyen becerecek gücü olmayan o insanların sonunda ya bir ucuz otel odasında ya bir sokak köşesinde ölüp sahipsiz yaftasıyla devlet tarafından mermersiz çiçeksiz bir yere gömüldüğünü duymuşuzdur Biliriz Nurdan Gürbilek Türkiye nin ruhu Virgül Sayı 16 Şubat 1999 Türkiye de solun denemeye doğru açılması ancak 80 lerde gerçekleşebildi Bunun apaçık nedenlerinden biri sözünü ettiğimiz politik ortamın devlet eliyle bastırılması sonucunda genel doğruların zayıf düşmesiydi Buna bağlı olarak bir an önce doğruya varma yönündeki basınç azalmış düşüncenin önünde bir deney alanı belirmiş gibiydi Bir ikinci neden solcuların dünya ile aralarına giren mesafeyi her birinin başka başka biçimlerde yaşadığı henüz kavramlarla tam açıklanamayan bu deneyimi anlamlandırma ihtiyacını hissetmeleriydi Deneme deneyimin içinde oyalanmaya imkân tanıyan yapısıyla bu ihtiyaca cevap veriyordu Nitekim 80 lerin ikinci yarısından itibaren solcuların yazdıkları solun bugünü ve geçmişiyle ilgili yazılarda genellikle bir deneme tonu görülür Yine aynı yıllarda içinde yaşanan kültürel ortam gündelik hayat siyasal kültür gibi o güne kadar ihmal edilmiş konularda yazılan eleştirel analizlerde de aynı ton vardır Yazının ardında bir özne olduğunu hissettiren yazıldığı ortamın çelişkilerini ve duygusunu aktaran doğrularla kişisel yaşantı arasındaki gerilimden beslenen yazılardır bunlar Aydın Uğur un Keşfedilmemiş Kıta sı 1991 Cezmi Ersöz ün Aykırı Yazılar ı 1991 Can Kozanoğlu nun Cilalı İmaj Devri 1992 Mustafa Arslantunalı nın Ay Çöreği 1992 daha geç bir örnek olmakla birlikte Mahmut Temizyürek in Göçebe Buluşması 1996 Bülent Som Mahmut Temizyürek Deneme yeni dönemde tesbih ten mi çıktı Türkiye de Eleştiri ve Deneme TÖMER Yayınları 2002

İnsanları kayıp etmenin kirli tarihi şimdi Türkiye Cumhuriyeti nde yazılıyor 1980 den bu yana her yıl her gün daha fazla insan kayıp ediliyor Geceye tenezzül etmeyen adamlar çoğunluk gündüz vakti insanları arabalarına tıkıştırıp götürüyor Sise güvenleri sonsuz nasılsa Hayatımızın üstüne kapanmış bu sis kaç on yılın sisi Hiçbir zaman Arjantin kadar sivil olamayacağımızı dolayısıyla hiçbir mahkemede terlemeyeceklerini kullandıkları yöntemleri ele vermek zorunda kalmayacaklarını düşünüyorlar besbelli Ve kayıplar listesi gün günden kabarıyor Her geçen ay daha çok insan kayıp ediliyor Ve yer yerinden oynamıyor