Gramer ve Yorum — Alaaddin Günay

Arap dilinde nahiv ilmi dilsel yapıyı düzenleyen kuralları tespit etmenin ötesinde metnin nasıl anlaşılması gerektiğine dair yerleşik bir düşünce geleneğini de temsil eder Bu gelenek dildeki kullanımları yalnızca doğru yanlış ikiliği içinde değerlendirmez kuralın zahiriyle birebir örtüşmeyen yapıları da açıklama ve anlamlandırma ihtiyacını merkeze alır Nahiv düşüncesinin bu yönü dil kuralı ile metin arasında kurulmaya çalışılan bir uyum arayışını görünür kılar Nahiv literatüründe farklı adlandırmalarla karşımıza çıkan nahvî te vil olgusu tam da bu uyum arayışına yönelik bir yorum biçimi olarak ortaya çıkar Bu kitap nahvî te vil olgusunu nahiv sahasında günümüze ulaşan en erken ve en kurucu metin olan Sîbeveyh in el Kitâb ı merkezinde ele almaktadır Çalışmada el Kitâb ta yer alan te vil örnekleri doğrudan metin taraması yoluyla tespit edilmekte bu örnekler kavramsal temelleri gerekçeleri ve başvurulan yöntemleriyle birlikte bütüncül bir çerçevede incelenmektedir Böylece nahvî te vil sonradan ihdas edilmiş teorik bir kavram olarak değil erken dönemlerden itibaren fiilen işleyen ve nahiv düşüncesinin merkezinde yer alan bir yorum olgusu olarak değerlendirilmekte Sîbeveyh in kurucu konumu çerçevesinde ilk ve belirleyici görünümüyle ortaya konulmaktadır In Arabic linguistic thought the discipline of grammar nahw represents not only the identification of rules governing linguistic structure but also an established intellectual tradition concerned with how texts are to be understood This tradition does not evaluate linguistic usage solely within a binary framework of correctness and incorrectness rather it places at its center the need to explain and interpret constructions that do not correspond directly to the apparent form of established rules In this respect grammatical thought reveals an ongoing search for harmony between grammatical rule and textual usage The phenomenon known in the grammatical tradition as nahwī taʾwīl emerges precisely as a mode of interpretation directed toward this search for harmony This book examines the phenomenon of nahwī taʾwīl through the lens of Sībawayh s al Kitāb the earliest and most foundational work to have reached us in the field of Arabic grammar By identifying instances of interpretation through direct textual analysis the study investigates their conceptual foundations underlying motivations and operative methods within a comprehensive framework In doing so nahwī taʾwīl is approached not as a later theoretical construct but as an interpretive practice that functioned from the earliest period at the very core of grammatical thought articulated here through its first and most formative expression in Sībawayh s work

Arap dilinde nahiv ilmi dilsel yapıyı düzenleyen kuralları tespit etmenin ötesinde metnin nasıl anlaşılması gerektiğine dair yerleşik bir düşünce geleneğini de temsil eder Bu gelenek dildeki kullanımları yalnızca doğru yanlış ikiliği içinde değerlendirmez kuralın zahiriyle birebir örtüşmeyen yapıları da açıklama ve anlamlandırma ihtiyacını merkeze alır Nahiv düşüncesinin bu yönü dil kuralı ile metin arasında kurulmaya çalışılan bir uyum arayışını görünür kılar Nahiv literatüründe farklı adlandırmalarla karşımıza çıkan nahvî te vil olgusu tam da bu uyum arayışına yönelik bir yorum biçimi olarak ortaya çıkar Bu kitap nahvî te vil olgusunu nahiv sahasında günümüze ulaşan en erken ve en kurucu metin olan Sîbeveyh in el Kitâb ı merkezinde ele almaktadır Çalışmada el Kitâb ta yer alan te vil örnekleri doğrudan metin taraması yoluyla tespit edilmekte bu örnekler kavramsal temelleri gerekçeleri ve başvurulan yöntemleriyle birlikte bütüncül bir çerçevede incelenmektedir Böylece nahvî te vil sonradan ihdas edilmiş teorik bir kavram olarak değil erken dönemlerden itibaren fiilen işleyen ve nahiv düşüncesinin merkezinde yer alan bir yorum olgusu olarak değerlendirilmekte Sîbeveyh in kurucu konumu çerçevesinde ilk ve belirleyici görünümüyle ortaya konulmaktadır In Arabic linguistic thought the discipline of grammar nahw represents not only the identification of rules governing linguistic structure but also an established intellectual tradition concerned with how texts are to be understood This tradition does not evaluate linguistic usage solely within a binary framework of correctness and incorrectness rather it places at its center the need to explain and interpret constructions that do not correspond directly to the apparent form of established rules In this respect grammatical thought reveals an ongoing search for harmony between grammatical rule and textual usage The phenomenon known in the grammatical tradition as nahwī taʾwīl emerges precisely as a mode of interpretation directed toward this search for harmony This book examines the phenomenon of nahwī taʾwīl through the lens of Sībawayh s al Kitāb the earliest and most foundational work to have reached us in the field of Arabic grammar By identifying instances of interpretation through direct textual analysis the study investigates their conceptual foundations underlying motivations and operative methods within a comprehensive framework In doing so nahwī taʾwīl is approached not as a later theoretical construct but as an interpretive practice that functioned from the earliest period at the very core of grammatical thought articulated here through its first and most formative expression in Sībawayh s work