Güç ve Meşruiyet Zemininde Otorite Arayışı — Aygül Düzenli

Memlûkler Mısır Suriye ve Hicaz gibi İslâm dünyasının merkezî bölgelerinde üç asra yakın hüküm sürmüş Müslüman bir Türk devletidir Bu kitapta farklı coğrafyalardan memlûk olarak getirilen iktidar mensuplarının dönem ulemâsı ile ilişkilerini hangi zeminde yürüttüğü sorusuna cevap aranmış konu bu ilişkilerin mahiyetini ortaya koymaya yönelik siyasî sosyal dinî kültürel vb her alanı kapsayacak şekilde ele alınmıştır Çalışma yönetime doğrudan katılan ve sultanla düzenli görüşme ayrıcalığına sahip başkadılar kadı askerler dârüladl müftüleri beytülmâl vekilleri ve muhtesibler gibi üst düzey ulemâ ile sınırlandırılmıştır İki ana bölümden oluşan kitabın giriş kısmında Memlûk Devleti siyasî tarihi ve teşkilatı ana hatlarıyla ele alınmış buraya iktidar ulemâ ilişkilerinin belirleyicileri ile alakalı dönemin yapısının anlaşılması noktasında faydalı olacağı düşünülen bir kısım da eklenmiştir Çalışmanın birinci bölümünde siyasî ve askerî alanlarda iktidar ulemâ ilişkileri ele alınmış alt başlıklarla konu ayrıntılandırılmıştır İkinci bölümde ise adlî dinî sosyal ve ilmî hayatta iktidar ulemâ ilişkileri üzerinde durulmuş ve çalışma sonuç kısmı ile tamamlanmıştır Bu çalışmayla İslâm tarihi içerisinde iktidâr ulemâ ilişkilerinin Memlûk Devleti ndeki serüveni ortaya konulmuştur Bu serüven daha önceki tecrübelerin üzerine bina edildiği gibi kanaatimizce sonraki dönemler için de bir referans noktası teşkil etmektedir Ülkemizde ve yurtdışında konuyla alakalı doğrudan ve bütüncül bir çalışma yapılmamıştır Dolayısıyla elinizdeki bu kitabın literatürde önemli bir boşluğu doldurması ve yeni çalışmalara öncülük etmesi umulmaktadır

Ülkemizde ve yurtdışında konuyla alakalı doğrudan ve bütüncül bir çalışma tespit edilememesi Yaacov Lev in bu dönemdeki iktidar ulemâ ilişkisini konu edinen makalesi ile Kâzım Uzun un saltanat hilâfet ilişkisini ele alan doktora tezinin de sınırlı kapsamları sebebiyle bu tür bir çalışmanın elzem olduğu kanaatine varılmıştır Bunların dışında ülkemizde ve yurtdışında kaleme alınmış bazı makalelerin kısmen yüzeysel kısmen de dar kapsamlı değerlendirmeleri böylesine geniş bir konu için faydalı kabul edilse bile yeterli değildir Dolayısıyla İslâm dünyasının merkezî bölgelerinde üç asra yakın hüküm sürmüş olan Müslüman Türk Devleti Memlûkler in ulemâ ile münasebetlerinin bir bütünlük içerisinde ele alınması önemli bir boşluğun doldurulmasını sağlayacaktır Doktora tezimizden üretilen çalışma yönetime doğrudan katılan ve sultanla mutat görüşme ayrıcalığına sahip olan başkadılar kadı askerler dârüladl müftüleri beytülmâl vekilleri ve muhtesibler gibi üst düzey ulemâ ile sınırlandırılmıştır Çalışma giriş ve iki bölümden oluşmaktadır Girişte Memlûk Devleti siyasî tarihi ve teşkilatı ana hatlarıyla ele alınmış buraya iktidar ulemâ ilişkilerinin belirleyicileri ile alakalı faydalı olacağı düşünülen bir kısım da eklenmiştir Çalışmanın birinci bölümünde siyasî ve askerî alanlarda iktidar ulemâ ilişkileri ele alınmış alt başlıklarla konu ayrıntılandırılmıştır İkinci bölümde ise adlî dinî sosyal ve ilmî hayatta iktidar ulemâ ilişkileri üzerinde durulmuş ve çalışma sonuç kısmı ile tamamlanmıştır

Memlûkler Mısır Suriye ve Hicaz gibi İslâm dünyasının merkezî bölgelerinde üç asra yakın hüküm sürmüş Müslüman bir Türk devletidir Bu kitapta farklı coğrafyalardan memlûk olarak getirilen iktidar mensuplarının dönem ulemâsı ile ilişkilerini hangi zeminde yürüttüğü sorusuna cevap aranmış konu bu ilişkilerin mahiyetini ortaya koymaya yönelik siyasî sosyal dinî kültürel vb her alanı kapsayacak şekilde ele alınmıştır Çalışma yönetime doğrudan katılan ve sultanla düzenli görüşme ayrıcalığına sahip başkadılar kadı askerler dârüladl müftüleri beytülmâl vekilleri ve muhtesibler gibi üst düzey ulemâ ile sınırlandırılmıştır İki ana bölümden oluşan kitabın giriş kısmında Memlûk Devleti siyasî tarihi ve teşkilatı ana hatlarıyla ele alınmış buraya iktidar ulemâ ilişkilerinin belirleyicileri ile alakalı dönemin yapısının anlaşılması noktasında faydalı olacağı düşünülen bir kısım da eklenmiştir Çalışmanın birinci bölümünde siyasî ve askerî alanlarda iktidar ulemâ ilişkileri ele alınmış alt başlıklarla konu ayrıntılandırılmıştır İkinci bölümde ise adlî dinî sosyal ve ilmî hayatta iktidar ulemâ ilişkileri üzerinde durulmuş ve çalışma sonuç kısmı ile tamamlanmıştır Bu çalışmayla İslâm tarihi içerisinde iktidâr ulemâ ilişkilerinin Memlûk Devleti ndeki serüveni ortaya konulmuştur Bu serüven daha önceki tecrübelerin üzerine bina edildiği gibi kanaatimizce sonraki dönemler için de bir referans noktası teşkil etmektedir Ülkemizde ve yurtdışında konuyla alakalı doğrudan ve bütüncül bir çalışma yapılmamıştır Dolayısıyla elinizdeki bu kitabın literatürde önemli bir boşluğu doldurması ve yeni çalışmalara öncülük etmesi umulmaktadır

Memlûkler Mısır Suriye ve Hicaz gibi İslâm dünyasının merkezî bölgelerinde üç asra yakın hüküm sürmüş Müslüman bir Türk devletidir Bu kitapta farklı coğrafyalardan memlûk olarak getirilen iktidar mensuplarının dönem ulemâsı ile ilişkilerini hangi zeminde yürüttüğü sorusuna cevap aranmış konu bu ilişkilerin mahiyetini ortaya koymaya yönelik siyasî sosyal dinî kültürel vb her alanı kapsayacak şekilde ele alınmıştır Çalışma yönetime doğrudan katılan ve sultanla düzenli görüşme ayrıcalığına sahip başkadılar kadı askerler dârüladl müftüleri beytülmâl vekilleri ve muhtesibler gibi üst düzey ulemâ ile sınırlandırılmıştır İki ana bölümden oluşan kitabın giriş kısmında Memlûk Devleti siyasî tarihi ve teşkilatı ana hatlarıyla ele alınmış buraya iktidar ulemâ ilişkilerinin belirleyicileri ile alakalı dönemin yapısının anlaşılması noktasında faydalı olacağı düşünülen bir kısım da eklenmiştir Çalışmanın birinci bölümünde siyasî ve askerî alanlarda iktidar ulemâ ilişkileri ele alınmış alt başlıklarla konu ayrıntılandırılmıştır İkinci bölümde ise adlî dinî sosyal ve ilmî hayatta iktidar ulemâ ilişkileri üzerinde durulmuş ve çalışma sonuç kısmı ile tamamlanmıştır Bu çalışmayla İslâm tarihi içerisinde iktidâr ulemâ ilişkilerinin Memlûk Devleti ndeki serüveni ortaya konulmuştur Bu serüven daha önceki tecrübelerin üzerine bina edildiği gibi kanaatimizce sonraki dönemler için de bir referans noktası teşkil etmektedir Ülkemizde ve yurtdışında konuyla alakalı doğrudan ve bütüncül bir çalışma yapılmamıştır Dolayısıyla elinizdeki bu kitabın literatürde önemli bir boşluğu doldurması ve yeni çalışmalara öncülük etmesi umulmaktadır