Hadis Tarihi — Talat Koçyiğit

Resûlullah ın kendisine vahyedilen dini yaşaması ve bu yaşantıyı öğretmesi Müslümanların önünde ittiba edilmesi gereken bir yapının ve takip edilmesi gereken adımların ifadesi mahiyetinde sünnet olarak vücut bulmuştur Sünnete bir kaynak olarak ulaşmanın ve onu idrak etmenin zorunlu bir gerekçesi olarak Müslümanlar henüz Hz Peygamber hayatta iken Kur an dan ayrı olarak ve onu beyan bağlamında tebliğ ettiği kavlî ve fiilî hususları kaydetmeye çabaladılar Bu çabanın sistemli olmayan ilk nüvelerini sahâbeden bazılarının kişisel hadis koleksiyonları olan sahifeler örneğinde görüyoruz Hz Peygamber in irtihâlinden sonra bu münferit faaliyetler hem sünnet malzemesinin kaybolmaması hem de bir tehlike olarak ortaya çıkan hadis uydurma faaliyetlerinin hadis ve sünneti buharlaştırmaması amacıyla resmî ve metodik olarak hadis tedvinine giden çalışmalara evrildi Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin duayen hadis hocalarından merhum Talat Koçyiğit in bu eseri hadis tarihinin kitâbetle başlayıp tedvine ve en zirvede bugün elimizde olan hadis kitaplarının oluşmasına kadar varan evrelerini ana kaynaklara dayalı olarak literal ve tarihî perspektif vererek ortaya koymaktadır

Resûlullah ın kendisine vahyedilen dini yaşaması ve bu yaşantıyı öğretmesi Müslümanların önünde ittiba edilmesi gereken bir yapının ve takip edilmesi gereken adımların ifadesi mahiyetinde sünnet olarak vücut bulmuştur Sünnete bir kaynak olarak ulaşmanın ve onu idrak etmenin zorunlu bir gerekçesi olarak Müslümanlar henüz Hz Peygamber hayatta iken Kur an dan ayrı olarak ve onu beyan bağlamında tebliğ ettiği kavlî ve fiilî hususları kaydetmeye çabaladılar Bu çabanın sistemli olmayan ilk nüvelerini sahâbeden bazılarının kişisel hadis koleksiyonları olan sahifeler örneğinde görüyoruz Hz Peygamber in irtihâlinden sonra bu münferit faaliyetler hem sünnet malzemesinin kaybolmaması hem de bir tehlike olarak ortaya çıkan hadis uydurma faaliyetlerinin hadis ve sünneti buharlaştırmaması amacıyla resmî ve metodik olarak hadis tedvinine giden çalışmalara evrildi Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesinin duayen hadis hocalarından merhum Talat Koçyiğit in bu eseri hadis tarihinin kitâbetle başlayıp tedvine ve en zirvede bugün elimizde olan hadis kitaplarının oluşmasına kadar varan evrelerini ana kaynaklara dayalı olarak literal ve tarihî perspektif vererek ortaya koymaktadır

En mükemmel hadis mecmualarının bu eserde altın çağ olarak tavsif ettiğimiz üçüncü asırda tasnif edilmesi de bunun bir başka delilini teşkil eder zira bir ilmin usul ve kaideleri belirlenmeden o usul ve kaidelere uygun mükemmel eserler tasnif edilmesi mümkün değildir İşte biz hadis ilminin üçüncü asrın sonunda teşekkülünü tamamladığını göz önünde bulundurarak eserimizi bu ilk üç asırdaki hadis tarihine tahsis ettik

Ilmu usuli l hadisin yahut Ilmu mustalahı l hadisin yahutta kısaca Ilmu l hadisin bütün konuların içine alan vaya bazı konularına tahsis edilerek derinlemesine bir incelemeye girişen sayısız kitaplar telif edilmiş olmakla beraber hadislerin Hazreti Peygamber devrinden itibaren İslam Dininin bir gereği olarak kazandığı büyük değere paralel bir şekilde rivayetini rivayetindeki gelişmeyi çeşitli tehlikeler karşısında onları koruma görevini yüklenen hadisçilerin faaliyetlerini tedvin ve tasnifini kısacası tarihini inceleyen bir kitap telif edilmemiştir Usul kitaplarında zikrettiğimiz bu konulara kısa temaslar yapılmış olsa bile bunları bir tarih çerçevesi içinde değerlendirmek ve aralarında tarihi bir irtibat sağlamak hemen hemen imkansız gibidir Önsöz den

En mükemmel hadis mecmualarının bu eserde altın çağ olarak tavsif ettiğimiz üçüncü asırda tasnif edilmesi de bunun bir başka delilini teşkil eder zira bir ilmin usul ve kaideleri belirlenmeden o usul ve kaidelere uygun mükemmel eserler tasnif edilmesi mümkün değildir İşte biz hadis ilminin üçüncü asrın sonunda teşekkülünü tamamladığını göz önünde bulundurarak eserimizi bu ilk üç asırdaki hadis tarihine tahsis ettik Tanıtım Bülteninden

En mükemmel hadis mecmualarının bu eserde altın çağ olarak tavsif ettiğimiz üçüncü asırda tasnif edilmesi de bunun bir başka delilini teşkil eder zira bir ilmin usul ve kaideleri belirlenmeden o usul ve kaidelere uygun mükemmel eserler tasnif edilmesi mümkün değildir İşte biz hadis ilminin üçüncü asrın sonunda teşekkülünü tamamladığını göz önünde bulundurarak eserimizi bu ilk üç asırdaki hadis tarihine tahsis ettik