Hanefi Usulünün Kurucularından Debusi ve Usul Anlayışı — Hacer Yetkin

Maveraünnehirli Hanefi alim Kadı Ebu Zeyd ed Debusî 430 1039 Hanefi mezhebi usul tarihinde bir dönüm noktası teşkil eder Debusi Hanefi mezhebinin entelektüel olarak Irak bölgesinden Maveraünnehir bölgesine taşındığı bir dönemde hicri dördüncü asrın sonu beşinci asrın başında yaşamıştır İlk kez Ebu Bekir el Cessas 370 981 tarafından el Fusul fi l usul de bütün hatlarıyla ortaya konulmuş bulunan Hanefi fıkıh usulü anlayışı Debusî nin usul eseri Takvimü l edille de klasik tarzına çok daha yakın bir noktaya gelmiştir Debusi eserinde Cessas ın aktardığı uzun tartışma ve polemikleri çıkarmış çok daha sade sistematik ve bütüncül bir örgü ile usûl anlayışını ortaya koymuştur Ayrıca Hanefi usulünün Irak bölgesindeki teşekkül döneminde büyük oranda etkili olmuş olan Mutezile ekolü ile ayrışma sürecinde de Debûsî geçiş dönemini temsil eder Bu doğrultuda Debûsî kelâm konusu sayılabilecek meselelerin büyük çoğunluğuna eserinde yer vermemesine karşılık beyan teorisi ehliyet bahisleri aklî hüccetler gibi konuları da ilk kez usûl literatürüne dahil etmiştir Böylece sonraki Hanefî usûl eserlerinin tasnif ve kapsamında belirleyici rol oynamıştır Ebu Zeyd ed Debusî nin Takvîmü l edille adlı eseri yazıldıktan hemen sonra hem Hanefi mezhebi içerisinde hem de diğer mezheplere mensup âlimler arasında büyük yankı bulmuştur Hanefi usul klasiklerinin müellifleri Serahsi 483 1090 ve Pezdevi 482 1089 usul eserlerinde Debusi den büyük oranda etkilenmişler yine Hanefi usûcüsü Alaüddîn es Semerkandi 539 1144 ise Debusi ye alternatif bir usul eseri ortaya koymaya çalışmıştır Bunun yanında Şafii mezhebinden Sem ani 489 1096 ve Gazali 505 1111 Debusi ye cevap mahiyetinde müstakil eserler kaleme almışlardır Tanıtım Bülteninden

Maveraünnehirli Hanefi alim Kadı Ebu Zeyd ed Debusî 430 1039 Hanefi mezhebi usul tarihinde bir dönüm noktası teşkil eder Debusi Hanefi mezhebinin entelektüel olarak Irak bölgesinden Maveraünnehir bölgesine taşındığı bir dönemde hicri dördüncü asrın sonu beşinci asrın başında yaşamıştır İlk kez Ebu Bekir el Cessas 370 981 tarafından el Fusul fi l usul de bütün hatlarıyla ortaya konulmuş bulunan Hanefi fıkıh usulü anlayışı Debusî nin usul eseri Takvimü l edille de klasik tarzına çok daha yakın bir noktaya gelmiştir Debusi eserinde Cessas ın aktardığı uzun tartışma ve polemikleri çıkarmış çok daha sade sistematik ve bütüncül bir örgü ile usûl anlayışını ortaya koymuştur Ayrıca Hanefi usulünün Irak bölgesindeki teşekkül döneminde büyük oranda etkili olmuş olan Mutezile ekolü ile ayrışma sürecinde de Debûsî geçiş dönemini temsil eder Bu doğrultuda Debûsî kelâm konusu sayılabilecek meselelerin büyük çoğunluğuna eserinde yer vermemesine karşılık beyan teorisi ehliyet bahisleri aklî hüccetler gibi konuları da ilk kez usûl literatürüne dahil etmiştir Böylece sonraki Hanefî usûl eserlerinin tasnif ve kapsamında belirleyici rol oynamıştır Ebu Zeyd ed Debusî nin Takvîmü l edille adlı eseri yazıldıktan hemen sonra hem Hanefi mezhebi içerisinde hem de diğer mezheplere mensup âlimler arasında büyük yankı bulmuştur Hanefi usul klasiklerinin müellifleri Serahsi 483 1090 ve Pezdevi 482 1089 usul eserlerinde Debusi den büyük oranda etkilenmişler yine Hanefi usûcüsü Alaüddîn es Semerkandi 539 1144 ise Debusi ye alternatif bir usul eseri ortaya koymaya çalışmıştır Bunun yanında Şafii mezhebinden Sem ani 489 1096 ve Gazali 505 1111 Debusi ye cevap mahiyetinde müstakil eserler kaleme almışlardır

Maveraünnehirli Hanefi alim Kadı Ebu Zeyd ed Debusî 430 1039 Hanefi mezhebi usul tarihinde bir dönüm noktası teşkil eder Debusi Hanefi mezhebinin entelektüel olarak Irak bölgesinden Maveraünnehir bölgesine taşındığı bir dönemde hicri dördüncü asrın sonu beşinci asrın başında yaşamıştır İlk kez Ebu Bekir el Cessas 370 981 tarafından el Fusul fi l usul de bütün hatlarıyla ortaya konulmuş bulunan Hanefi fıkıh usulü anlayışı Debusî nin usul eseri Takvimü l edille de klasik tarzına çok daha yakın bir noktaya gelmiştir Debusi eserinde Cessas ın aktardığı uzun tartışma ve polemikleri çıkarmış çok daha sade sistematik ve bütüncül bir örgü ile usûl anlayışını ortaya koymuştur Ayrıca Hanefi usulünün Irak bölgesindeki teşekkül döneminde büyük oranda etkili olmuş olan Mutezile ekolü ile ayrışma sürecinde de Debûsî geçiş dönemini temsil eder Bu doğrultuda Debûsî kelâm konusu sayılabilecek meselelerin büyük çoğunluğuna eserinde yer vermemesine karşılık beyan teorisi ehliyet bahisleri aklî hüccetler gibi konuları da ilk kez usûl literatürüne dahil etmiştir Böylece sonraki Hanefî usûl eserlerinin tasnif ve kapsamında belirleyici rol oynamıştır Ebu Zeyd ed Debusî nin Takvîmü l edille adlı eseri yazıldıktan hemen sonra hem Hanefi mezhebi içerisinde hem de diğer mezheplere mensup âlimler arasında büyük yankı bulmuştur Hanefi usul klasiklerinin müellifleri Serahsi 483 1090 ve Pezdevi 482 1089 usul eserlerinde Debusi den büyük oranda etkilenmişler yine Hanefi usûcüsü Alaüddîn es Semerkandi 539 1144 ise Debusi ye alternatif bir usul eseri ortaya koymaya çalışmıştır Bunun yanında Şafii mezhebinden Sem ani 489 1096 ve Gazali 505 1111 Debusi ye cevap mahiyetinde müstakil eserler kaleme almışlardır Tanıtım Bülteninden

Maveraünnehirli Hanefi alim Kadı Ebu Zeyd ed Debusî 430 1039 Hanefi mezhebi usul tarihinde bir dönüm noktası teşkil eder Debusi Hanefi mezhebinin entelektüel olarak Irak bölgesinden Maveraünnehir bölgesine taşındığı bir dönemde hicri dördüncü asrın sonu beşinci asrın başında yaşamıştır İlk kez Ebu Bekir el Cessas 370 981 tarafından el Fusul fi l usul de bütün hatlarıyla ortaya konulmuş bulunan Hanefi fıkıh usulü anlayışı Debusî nin usul eseri Takvimü l edille de klasik tarzına çok daha yakın bir noktaya gelmiştir Debusi eserinde Cessas ın aktardığı uzun tartışma ve polemikleri çıkarmış çok daha sade sistematik ve bütüncül bir örgü ile usûl anlayışını ortaya koymuştur Ayrıca Hanefi usulünün Irak bölgesindeki teşekkül döneminde büyük oranda etkili olmuş olan Mutezile ekolü ile ayrışma sürecinde de Debûsî geçiş dönemini temsil eder Bu doğrultuda Debûsî kelâm konusu sayılabilecek meselelerin büyük çoğunluğuna eserinde yer vermemesine karşılık beyan teorisi ehliyet bahisleri aklî hüccetler gibi konuları da ilk kez usûl literatürüne dahil etmiştir Böylece sonraki Hanefî usûl eserlerinin tasnif ve kapsamında belirleyici rol oynamıştır Ebu Zeyd ed Debusî nin Takvîmü l edille adlı eseri yazıldıktan hemen sonra hem Hanefi mezhebi içerisinde hem de diğer mezheplere mensup âlimler arasında büyük yankı bulmuştur Hanefi usul klasiklerinin müellifleri Serahsi 483 1090 ve Pezdevi 482 1089 usul eserlerinde Debusi den büyük oranda etkilenmişler yine Hanefi usûcüsü Alaüddîn es Semerkandi 539 1144 ise Debusi ye alternatif bir usul eseri ortaya koymaya çalışmıştır Bunun yanında Şafii mezhebinden Sem ani 489 1096 ve Gazali 505 1111 Debusi ye cevap mahiyetinde müstakil eserler kaleme almışlardır