Harbiyeli Bir Osmanlı Ermenisi Mülazım ı Sani Sürmenyan ın Savaş Ve Tehcir Anıları — Kalusd Sürmenyan

1912 haziranında üç temmuzunda beş Ermeni okulu bitirdik ve mülâzım ı sânî teğmen rütbesiyle Osmanlı ordusunun hizmetine ilk Ermeni subaylar olarak girdik O yılki mezunlarımız ordulara kurayla dağıtıldılar Ben şanslıydım 4 Ordu yu Erzincan ı çektim 1912 yazında belime takılı kılıcım parlayan düğmelerim ve apoletlerimle gururlu ve mutlu memleketimde idim Kalusd Sürmenyan II Meşrutiyet döneminde Harbiye den mezun olup Osmanlı Ordusu nda muvazzaf subay olarak görev yapan Ermenilerden biriydi ve Birinci Dünya Savaşı nın sonuna kadar orduya hizmet etti Savaş sırasında geri hizmete alındıktan sonra katliamların yaşandığı Sansa Vadisi nde görev yaptı Tehcir sırasında görevini terk edip ailesini kurtarmak için kervanların peşinden yollara düştü Ermeni halkının yaşadığı trajediye bizzat tanıklık etti Sürmenyan ın anılarını Ermeniceden çeviren ve yayına hazırlayan Yaşar Tolga Cora anı türü eserlerin tarihî hakikati ortaya çıkarmasındaki zorlukları dikkate alarak Osmanlı Ermenilerinin Birinci Dünya Savaşı sırasında yaşadığı trajedinin ayrıcalıklı bir Ermeninin hayatını dahi nasıl etkilediğini inceliyor Bu kısa anı kitabı geleceğine ve kariyerine dair hayalleri 1915 te kaybolan bir Harbiyeli Osmanlı Ermenisinin hikâyesini ve onun gözünden halkının yaşadıklarını okuyucuya sunuyor