Hay bin Yakzan — İbn Sina

9 yüzyılda Yunancadan Arapçaya çevrilen Salaman ve Absal öyküsü başta İbn Sina nın Hay bin Yakzan ı olmak üzere birçok İslam düşünürünün yapıtlarına kaynaklık etti Genellikle alegorik öyküler ya da öykümsü anlatılar olan bu yapıtlardan sadece biri roman boyutlarına ulaştı ve bütün benzerlerini gölgede bıraktı 12 yüzyılda Endülüslü İşraki düşünür İbn Tufeyl in yazdığı Hay bin Yakzan ya da Esrarü l Hikmeti l Meşrikiye Bu ilk felsefi roman ve ilk robinsonad Tanpınar ın deyişiyle Müslüman âleminin tek romanı 14 yüzyıldan başlayarak bellibaşlı Avrupa dillerine çevrildi Defoe Bacon Spinoza ve More gibi pek çok düşünür ve sanatçı üzerinde etkili oldu