Hayâ Fıkhı — İsmail Mukaddem

Hayâ kişinin ahlaksızlıklardan sakınmasını ve başkalarına karşı olan hakları yerine getirmesini gerekli kılan bir haslettir Allah azze ve celle bu özelliği insanlara has kılmıştır ki nefislerinin emrettiği utanç verici hallerden sakınsınlar hayâsızca hevâlarına uyan hayvanlar gibi olmasınlar Günaha düşmek ve hayâdan yoksun olmak birbirini takip eden iki durumdur her ikisi de bir diğerine sebep olur ve birbirinin varlığını gerektirir Takva elbisesi ise o daha hayırlıdır Araf 7 26 Ma bed el Cühenî bu ayet hakkında Takva elbisesi hayâdır der Süfyan bin Uyeyne rahimehullah şöyle söyler Hayâ takvanın en hafifidir ve kul da hayâ etmedikçe Rabbinden korkmaz Salihler sahip oldukları hayâdan başka neyle takvaya ulaştılar ki Vâsıtî der ki Allah ın koyduğu hadleri çiğneyen veya yapmayı emrettiği şeylere riayet etmekte noksanlık gösteren kimse hayânın tadını bilemez 11 Cerrâh bin Abdullah şöyle der Hayâdan ötürü kırk yıl boyunca günahları terk ettim sonra verâya ulaştım 12