Hazar İmparatorluğu 7 11 Yüzyıllar
Hazar İmparatorluğu 7 11 Yüzyıllar
Bilge Kültür Sanat
Hazar İmparatorluğu 7 11 Yüzyıllar
Hayretle görüyoruz ki insanlık tarihinin hâlâ gizli bölgeleri karanlık dönemleri gizemleri var En son gündeme gelen de Hazarların gizemi Peki kimdi bu meşhur Hazarlar Nereden gelmişlerdi 5 yy da Orta Asya bozkırlarında yaşayan çeşitli Türk kavimleri sürekli hırpaladıkları Çinlilerin baskısıyla düzenli olarak Orta Asya nın içlerinden Batı ya bir çığ gibi aktılar Ural ı geçip bugünkü Ukrayna ya kadar Volga ovalarına yayılan bu kavimlerin arasında diğerlerinden daha hızlı ve daha organize olan ve kısa sürede çevresine egemen olacak ve adını bugünkü Hazar Denizi ne verecek olan Hazarlardı Hazar Denizi ile Karadeniz Volga ile Kafkaslar arasında uzanan ticaret yollarının kavşağında ve üç büyük dinin etki alanında büyük bir imparatorluk kurdular 740 ta bütün dünyayı hayrete düşürerek Yahudiliği kabul ettiler Peki ama neden hakim dinler olan Hıristiyanlık ya da İslamiyet değil de Yahudiliği seçtiler Neden üç asır sonra tamamen ortadan kayboldular Neden bunca zaman unutuldular Ve Arthur Koestler Marek Halter ve daha pek çok uzmanın bu konuya bu kadar ilgi duymalarının nedeni ne İşte elinizdeki eser Rusya uzmanlarının katkılarıyla bu sorulara cevap aramaya çalışıyor
Kitap Yayınevi
Bu kitap 17 yüzyılın sonu ve 18 yüzyılın farklı dönemlerinde Harem i Hümayunda yaşamış ve daha sonra azat edilerek saraydan çırağ edilmiş çıkarılmış cariyelerin hayatlarının muhtelif cephelerini sarayın himaye ilişkileri bağlamında değerlendiriyor Saraylı kadınlar açısından saray mensubiyeti bazı sorumluluklar yüklediği gibi ayrıcalık itibar ve imkanlar da sağlar onlara bir kimlik kazandırdı Çırağ edilme ise sarayla bağlarının koptuğu manasına gelmiyor ama bu bağlara farklı bir mahiyet kazanarak hayatlarının sonuna kadar muhtelif şekillerde devam ediyordu Saray mensubiyeti neticesinde oluşan himaye ilişkileri saraylıların sosyal ilişkileri evlilikleri ikametgah alanları maddi dünyaları hayır işleri gibi hayatlarının birçok cephesine tesir ederdi Diğer taraftan saray kültürüne aşina olarak saraylı unvanıyla toplum içinde yaşayan halkla irtibatı olan ağırlıklı olarak yönetici zümre özellikle de Enderun mensuplarıyla evli olan ve şehir halkının menfaatine hayır eserleri yaptıran bu kadınlar saray için de önemliydi Bu kitap Harem i Hümayunda başlayan ve sonrasında devam eden himaye ilişkilerinin uzun vadede himaye edilen saraylılar ve hami pozisyonundaki saray için ne anlama geldiğini inceliyor Çırağ edilme sonrasında saraylı kadınların hayatlarının değerlendirilmesi Osmanlı toplumunda saraylı olmanın ne anlama geldiğini ortaya koyarken diğer yandan Osmanlı dünyasında saray müessesesinin ve siyasi mekanizmanın işleyişini anlama açısından Enderun mensupları kadar Harem i Hümayundan çırağ edilen ancak sarayla bağları kopmayan saraylıların da önemli olduğunu açığa çıkarıyor Saraylı cariyeleri merkeze alarak onların tecrübelerini şahsi dünyalarını yaşam koşullarını kişisel ilişkilerini toplumdaki statülerini kimi zaman duygularını inşa etmeye çalışan bu çalışma Osmanlı dünyasında kadın köle cariye azatlı hane mensubu gibi kategorilere ışık tutuyor Betül İpşirli Argıt Marmara Üniversitesi İslam Tarihi Bölümü öğretim üyesidir