Hikmet Kavşağında Edmund Burke ile Ahmed Cevdet — Bedri Gencer

Batı 39 da teodise bizinin etkisiyle başlayan modernizm denen yeni bir dünya kurma projesinin gerektirdiği doğru bilgi arayışı çok geçmeden hikmetin kaybına yol açtı 1789 Fransız İhtilali hikmetin kaybedildiği modern dünyanın doğuşunu simgeliyordu Sonucu bakımından modernizm hikmetin kaybı olarak görüldüğünde postmodemizmin temel işlevi de kaybedilen evrensel anonim hikmeti yeniden keşif yolunu açmak olacaktır Bunun yolu da gelenek ile modernliğin sınırında duran farklı coğrafyalardan düşünürlerin mukayeseli incelemesinden geçmektedir Fransız İhtilali 39 ne karşı duran İngiltere 39 den Edmund Burke ile Osmanlı 39 dan Ahmed Cevdet hikmete dayalı bu geleneksel dünya görüşünün son temsilcileri sayılabilirlerdi İki düşünür buluştukları ortak bir hikmet kavşağında Fransız İhtilali ile gelen modern düşünce ve hayat tarzının meydan okumasına şaşırtıcı derecede benzer dinamik bir karşılık verir Ancak Burke sünnetullah teriminin yorumunda olduğu gibi hikmet yerine Hıristiyan teolojinin etkisi altına girdiği yerlerde hikmete bağlılığını koruyan Cevdet 39 ten ayrı düşer İslâm 39 da Modernleşme 1839 1939 adlı çığır açıcı kitabıyla tanınan Bedri Gencer bu ikinci eserinde bir taraftan muhafazakârlık ile gelenekselciliği ayırmaya yarayacak modernleşme ideolojileri hakkında bir tipoloji geliştirmekle önemli bir teorik katkı yaparken diğer taraftan iki düşünür örneğinde günümüzde hararetle tartışılan sosyal ve siyasal teorinin merkezî problemlerinin çözüm yolları hakkında hayatî ipuçları verecek muhafazakâr düşünceyi tanıtmaktadır

Batı da teodise bizinin etkisiyle başlayan modernizm denen yeni bir dünya kurma projesinin gerektirdiği doğru bilgi arayışı çok geçmeden hikmetin kaybına yol açtı 1789 Fransız İhtilali hikmetin kaybedildiği modern dünyanın doğuşunu simgeliyordu Sonucu bakımından modernizm hikmetin kaybı olarak görüldüğünde postmodemizmin temel işlevi de kaybedilen evrensel anonim hikmeti yeniden keşif yolunu açmak olacaktır Bunun yolu da gelenek ile modernliğin sınırında duran farklı coğrafyalardan düşünürlerin mukayeseli incelemesinden geçmektedir Fransız İhtilali ne karşı duran İngiltere den Edmund Burke ile Osmanlı dan Ahmed Cevdet hikmete dayalı bu geleneksel dünya görüşünün son temsilcileri sayılabilirlerdi İki düşünür buluştukları ortak bir hikmet kavşağında Fransız İhtilali ile gelen modern düşünce ve hayat tarzının meydan okumasına şaşırtıcı derecede benzer dinamik bir karşılık verir Ancak Burke sünnetullah teriminin yorumunda olduğu gibi hikmet yerine Hıristiyan teolojinin etkisi altına girdiği yerlerde hikmete bağlılığını koruyan Cevdet ten ayrı düşer İslâm da Modernleşme 1839 1939 adlı çığır açıcı kitabıyla tanınan Bedri Gencer bu ikinci eserinde bir taraftan muhafazakârlık ile gelenekselciliği ayırmaya yarayacak modernleşme ideolojileri hakkında bir tipoloji geliştirmekle önemli bir teorik katkı yaparken diğer taraftan iki düşünür örneğinde günümüzde hararetle tartışılan sosyal ve siyasal teorinin merkezî problemlerinin çözüm yolları hakkında hayatî ipuçları verecek muhafazakâr düşünceyi tanıtmaktadır

Batı da teodise bizinin etkisiyle başlayan modernizm denen yeni bir dünya kurma projesinin gerektirdiği doğru bilgi arayışı çok geçmeden hikmetin kaybına yol açtı 1789 Fransız İhtilali hikmetin kaybedildiği modern dünyanın doğuşunu simgeliyordu Sonucu bakımından modernizm hikmetin kaybı olarak görüldüğünde postmodemizmin temel işlevi de kaybedilen evrensel anonim hikmeti yeniden keşif yolunu açmak olacaktır Bunun yolu da gelenek ile modernliğin sınırında duran farklı coğrafyalardan düşünürlerin mukayeseli incelemesinden geçmektedir Fransız İhtilali ne karşı duran İngiltere den Edmund Burke ile Osmanlı dan Ahmed Cevdet hikmete dayalı bu geleneksel dünya görüşünün son temsilcileri sayılabilirlerdi İki düşünür buluştukları ortak bir hikmet kavşağında Fransız İhtilali ile gelen modern düşünce ve hayat tarzının meydan okumasına şaşırtıcı derecede benzer dinamik bir karşılık verir Ancak Burke sünnetullah teriminin yorumunda olduğu gibi hikmet yerine Hıristiyan teolojinin etkisi altına girdiği yerlerde hikmete bağlılığını koruyan Cevdet ten ayrı düşer İslâm da Modernleşme 1839 1939 adlı çığır açıcı kitabıyla tanınan Bedri Gencer bu ikinci eserinde bir taraftan muhafazakârlık ile gelenekselciliği ayırmaya yarayacak modernleşme ideolojileri hakkında bir tipoloji geliştirmekle önemli bir teorik katkı yaparken diğer taraftan iki düşünür örneğinde günümüzde hararetle tartışılan sosyal ve siyasal teorinin merkezî problemlerinin çözüm yolları hakkında hayatî ipuçları verecek muhafazakâr düşünceyi tanıtmaktadır

Yaşadığımız postmodern çağda bütün öncülleri sarsılan Aydınlanma kaynaklı modernizmi aşma arayışı hızlandı Bu arayış esas itibariyle modern insanın kaybettiği bilgeliği yeniden keşfe yöneliktir Bu yüzden bu süreçte bilgiden çok bilgeliği temsil eden simaların yeniden keşfi önem kazanıyor Modern çağda kaybedilen hikmetin yeniden keşfinin yolu İngiltere den Edmund Burke ile Osmanlı dan Ahmed Cevdet arasında olduğu gibi tarihî mukayeseli entelektüel incelemeden geçmektedir Bu iki düşünür arasındaki şaşırtıcı entelektüel ortaklık hikmete dayalı ortak bir dünyagörüşüne dayanarak Fransız İhtilali ile gelen modern düşünce ve hayat tarzının tahaddisine benzer bir karşılık vermelerinden kaynaklanır özünde kadim dünyagörüşünün dayandığı hikmetin kavşağında buluşan iki düşünür hikmete bağlı kaldıkları sürece şaşırtıcı derecede benzer düşünür Aynı zamanda muhafazakârlık ile gelenekselciliği ayırmaya yarayacak modernleşme ideolojileri hakkında bir tipolojinin geliştirildiği bu kitap muhafazakâr düşünceye dair bir vak a incelemesinin ötesinde gelenekselci düşüncenin mukayeseli incelemesi için düşünce tarihçilerinin ihtiyaç duyduğu bir metodolojik çerçevenin inşasına katkıda bulunacak teorik bir kaynak haline gelmiş de olmaktadır