Horoz Reis — Adil Bali

Horoz Reis
Adil BaliAdalı Yayınları (Adalar Vakfı)
Horoz Reis
Adil BaliYeditepe ya balık akın etti mi denize basıp İsa gibi dolaşırsınız balığın kaldırımdan farkı yoktur Balık akın etti mi vatandaşlar kazma kürekle caddeleri savunurlar Balık akın etti mi denizleri bıçakla yarılmaz bir korku kaplar kediler sarhoş dolaşır aşıklar çiğ ve canlı balıkla birbirlerini okşar bu böyle Yeditepe de böyle Derken denizlerden haber gelir Uskumru geliyor Uskumru geliyor çığlıklarını işiten gebe hatunlar çocuk düşürür Rum balıkçılar istavroz çıkarır minarelerde müezzinler haykırır asker selam verir meyhane müşterileri ayağa kalkar genelevde faaliyet durur deniz dibinde iki sıra çurçur iki sıra kayabalığı heyecanla haykırır Yaşa yaşa bin yaşa Abidin Dino Horoz Reis işte böyle bir denizde böyle reis yetişmişti Denizde boğulayım derdi Böyle severdi denizi Bir de insanı ve kediyi Hayır duası almayı anılmayı hak ederek ömrünü tamamladı Saygı yaşamdan daha uzun sürer Adil Bali Adı Berç Yetvart Akdeniz Nam ı diğer Horoz Reis 1926 yılında Büyükada nın Kumsal mevkiinde küçük ahşap bir evde dünyaya gelir Babası balıkçı Artin Gözünü adanın denizine teknesine balığına açmış da başka hiçbir şey görmez olmuş derler ya öylesine O deniz ki Abidin Dino nun tarifindeki gibidir Hani balık akın etti mi denize basıp İsa gibi dolaşırsınız balığın kaldırımdan farkı yoktur dediği deniz Horoz lakabını babasıyla balığa çıktığı bir gün elinden denize düşürüp kaybettiği tahta oyuncak horozundan almış diye anlatılır Daha beş altı yaşlarındadır ve günlerce gözyaşı dökmüştür horozunun ardından Okulla arası pek hoş değildir Büyükada nın Kadıyoran daki eski Türk mektebini 3 sınıftan terk edip baba mesleğine adım atar Kışın balık peşinde koşacak yazları teknelerin bakımını yapacaktır Ama adalılar onu adanın cankurtaranı olarak bilecektir Adada acil durumlarda hastayı karşıya götürmek zor iştir Yaşamla ölüm arasında şifa arayanlar hızlıca karşıya hastaneye yetiştirilmelidir Gece gündüz sis lodos fırtına demeden hiçbir karşılık beklemeden teknesiyle çok can kurtarmıştır Saygıyla sevgiyle ve minnetle anılması bundandır Horoz Reis Efsane Reis in Büyükada yılları onun yaşam öyküsüdür Adil Bali kendi çocukluğunun gençliğinin Büyükada penceresinden yansıyan hatıraları ve iyiliksever bir karakterin öyküsünü gelecek nesillere aktarmak için kaleme aldı Horoz Reis ile komşudur Evine teklifsiz girebilen çocuklardan biridir Horoz Reis in annesi onun İsguhi yaya sıdır Uykusu kaç kez Horoz Reis feryatlarıyla bölünmüştür Yaşamının en yakın tanıklarından biridir kısacası Şöyle der kitabın önsözünde Bu kitap neden yazıldı geçmişe duyduğum bir özlem için mi Yoksa şu anda bulamadıklarımı geçmişte aramak için mi Kendime çocukluğuma saf mutluluğuma dönmek ve yaşadığım çeşitliliği renkliliği hissetmek için mi Ya da Horoz Reis gibi iyiliksever insanların bu dünyadan tümüyle göçüp gitmediğine inanmak istemek mi Çocukluğumda anlam veremediğim birçok şeyi şimdiki aklımla çözümlemek mi Tüm bu kararsızlıklar içinde geçmişe döndüm Yazmak hatırlamak ve anlamlandırmak için yapabileceğim tek şeydi Ben de bunu yaptım Kitabın sayfalarında Horoz Reis in ayak bastığı ada sokaklarında iki takma motoru omzunda taşıdığı Kumsal kıyılarında hep birlikte dolaşacağız Sonra adanın diğer sokaklarına tarihine bakacak okullarında yaşanan acı ve tatlı olaylarını ve kavgalarını hatırlamaya çalışacak kahvelerinde meyhanelerinde eski kararmış ahşap köşklerin yangınlarının küllerinde eskilerin hatıralarını dinleyeceğiz İçimiz ısınacak ve yeni bilgiler öğreneceğiz hafızamızı tazeleyeceğiz Tekrarlanmayacağını iyi bildiğimiz bir geçmişten geçerek bugünlere geleceğiz Ardından yine de Geçmiş geçmiyor diyeceğiz

Adalı
Horoz Reis işte böyle bir denizde böyle reis yetişmişti Denizde boğulayım derdi Böyle severdi denizi Bir de insanı ve kediyi Hayır duası almayı anılmayı hak ederek ömrünü tamamladı Saygı yaşamdan daha uzun sürer Adil Bali Yeditepe ya balık akın etti mi denize basıp İsa gibi dolaşırsınız balığın kaldırımdan farkı yoktur Balık akın etti mi vatandaşlar kazma kürekle caddeleri savunurlar Balık akın etti mi denizleri bıçakla yarılmaz bir korku kaplar kediler sarhoş dolaşır aşıklar çiğ ve canlı balıkla birbirlerini okşar bu böyle Yeditepe de böyle Derken denizlerden haber gelir Uskumru geliyor Uskumru geliyor çığlıklarını işiten gebe hatunlar çocuk düşürür Rum balıkçılar istavroz çıkarır minarelerde müezzinler haykırır asker selam verir meyhane müşterileri ayağa kalkar genelevde faaliyet durur deniz dibinde iki sıra çurçur iki sıra kayabalığı heyecanla haykırır Yaşa yaşa bin yaşa Abidin Dino Horoz Reis işte böyle bir denizde böyle reis yetişmişti Denizde boğulayım derdi Böyle severdi denizi Bir de insanı ve kediyi Hayır duası almayı anılmayı hak ederek ömrünü tamamladı Saygı yaşamdan daha uzun sürer Adil Bali Adı Berç Yetvart Akdeniz Nam ı diğer Horoz Reis 1926 yılında Büyükada nın Kumsal mevkiinde küçük ahşap bir evde dünyaya gelir Babası balıkçı Artin Gözünü adanın denizine teknesine balığına açmış da başka hiçbir şey görmez olmuş derler ya öylesine O deniz ki Abidin Dino nun tarifindeki gibidir Hani balık akın etti mi denize basıp İsa gibi dolaşırsınız balığın kaldırımdan farkı yoktur dediği deniz Horoz lakabını babasıyla balığa çıktığı bir gün elinden denize düşürüp kaybettiği tahta oyuncak horozundan almış diye anlatılır Daha beş altı yaşlarındadır ve günlerce gözyaşı dökmüştür horozunun ardından Okulla arası pek hoş değildir Büyükada nın Kadıyoran daki eski Türk mektebini 3 sınıftan terk edip baba mesleğine adım atar Kışın balık peşinde koşacak yazları teknelerin bakımını yapacaktır Ama adalılar onu adanın cankurtaranı olarak bilecektir Adada acil durumlarda hastayı karşıya götürmek zor iştir Yaşamla ölüm arasında şifa arayanlar hızlıca karşıya hastaneye yetiştirilmelidir Gece gündüz sis lodos fırtına demeden hiçbir karşılık beklemeden teknesiyle çok can kurtarmıştır Saygıyla sevgiyle ve minnetle anılması bundandır Horoz Reis Efsane Reis in Büyükada yılları onun yaşam öyküsüdür Adil Bali kendi çocukluğunun gençliğinin Büyükada penceresinden yansıyan hatıraları ve iyiliksever bir karakterin öyküsünü gelecek nesillere aktarmak için kaleme aldı Horoz Reis ile komşudur Evine teklifsiz girebilen çocuklardan biridir Horoz Reis in annesi onun İsguhi yaya sıdır Uykusu kaç kez Horoz Reis feryatlarıyla bölünmüştür Yaşamının en yakın tanıklarından biridir kısacası Şöyle der kitabın önsözünde Bu kitap neden yazıldı geçmişe duyduğum bir özlem için mi Yoksa şu anda bulamadıklarımı geçmişte aramak için mi Kendime çocukluğuma saf mutluluğuma dönmek ve yaşadığım çeşitliliği renkliliği hissetmek için mi Ya da Horoz Reis gibi iyiliksever insanların bu dünyadan tümüyle göçüp gitmediğine inanmak istemek mi Çocukluğumda anlam veremediğim birçok şeyi şimdiki aklımla çözümlemek mi Tüm bu kararsızlıklar içinde geçmişe döndüm Yazmak hatırlamak ve anlamlandırmak için yapabileceğim tek şeydi Ben de bunu yaptım Kitabın sayfalarında Horoz Reis in ayak bastığı ada sokaklarında iki takma motoru omzunda taşıdığı Kumsal kıyılarında hep birlikte dolaşacağız Sonra adanın diğer sokaklarına tarihine bakacak okullarında yaşanan acı ve tatlı olaylarını ve kavgalarını hatırlamaya çalışacak kahvelerinde meyhanelerinde eski kararmış ahşap köşklerin yangınlarının küllerinde eskilerin hatıralarını dinleyeceğiz İçimiz ısınacak ve yeni bilgiler öğreneceğiz hafızamızı tazeleyeceğiz Tekrarlanmayacağını iyi bildiğimiz bir geçmişten geçerek bugünlere geleceğiz Ardından yine de Geçmiş geçmiyor diyeceğiz