Hoşnut Olamamış Adam Enver Paşa — Masayuki Yamauchi

Enver Paşa Ortadoğu nun çağdaş tarihinin en tartışmalı şahıslarından birisidir Jön Türk hareketinin ve imparatorluk yıkılmadan önceki siyasetin anahtar adamı İttihat ve Terakki Cemiyeti nin en güçlü lideri Balkan ve Trablusgarp savaşlarının kahramanı Sultan ın damadı Başkomutan yardımcısı ve Osmanlı İmparatorluğu nun savunma bakanıydı Bununla beraber Enver Paşa nın gücünü ve ülkesini kaybettikten sonraki kariyerinin son dönemi daha az bilinmektedir 1918 yılında sürgünle başlayan ve 1922 yılında Orta Asya da ölümüyle sona ermiş olan kariyerinin bu safhası Alman Sovyet Türk ilişkilerinde olaylı bir rol oynadığı ve Orta Asya da Basmacı daki Sovyet karşıtı ayaklanmayla olan ilişkisinin iz bıraktığı renkli ve etkileyici yıllardı Bu döneme ait ayrıntılı ve dengeli bir çalışmanın yapılmasını engelleyen temel neden Enver in hem Türkiye hem de Sovyetler Birliği ndeki ortodoks tarihi yazımlarından çıkarılmış olması ve araştırma malzemelerinin azlığıdır Türk Tarih Kurumu arşivindeki Enver Paşa ya ait belgeler arasında Enver in Ekim 1918 dte İstanbul dan kaçışını müteakip maceralarının sırrını çözecek yayınlanmamış büyük miktarda özel yazışmaya ulaşma şansına sahip oldum Bu malzemeler arasında sadece Enver Paşa tarafından yazılmış mektuplar değil ayrıca Talat Paşa Cemal Paşa ve diğer İttihatçılar tarafından yazılmış mektupları da buldum Bu eserde sunulmuş olan belgeler araştırmacılara 1918 1922 döneminde Jön Türk göçmenlerinin ve özellikle Sovyet Rusya da bulunan Enver Paşa nın faaliyetleri ile ilgili önceden yayınlanmamış bazı malzemelere ulaşmayı sağlayacaktır