Hukuka Ekonomik Bakış Teorisi IşığındaUluslararası Hukuk — Galip Engin Şimşek

Hukuka ekonomik bakış yaklaşımı uluslararası hukukun işleyişine ilişkin farklı ve tamamlayıcı bir perspektif sunmaktadır Ekonomik yaklaşım devletleri normlara içsel olarak bağlı soyut aktörler olarak değil kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalışan rasyonel aktörler olarak ele alır Bu çerçevede devletler uluslararası hukuku kolektif eylem problemlerini çözmek ve uluslararası işbirliğine dayalı faydaları oluşturmak için bir araç olarak kullanır İşbirliğinin olmadığı durumlarda ortaya çıkan dışsallıklar kamusal malların yetersiz üretimi ve verimsiz denge durumları uluslararası hukuk aracılığıyla giderilmeye çalışılır Böylece uluslararası hukuk devletlerin uzun vadeli çıkarlarını koruyan ve ortak faydayı artıran bir koordinasyon mekanizması olarak kavramsallaştırılır Kitapta öncelikle hukuka ekonomik bakış teorisinin temel kavramları ve varsayımları tanıtılmakta ardından sırasıyla uluslararası hukukun temel konu ve kaynakları ekonomik yaklaşım perspektifinden incelenmekte uluslararası hukukun temel aktörü olan devletin statüsü egemenlik tanıma halefiyet ve sorumluluk rejimlerine yer verilmekte uluslararası örgütlerin ve kurumsal yapıların barış ve güvenliğin sağlanmasındaki rolü incelenerek devlet merkezli uluslararası hukuk anlayışının günümüzde nasıl çok katmanlı bir yönetişim modeline evrildiği ortaya koyulmakta son olarak ise uluslararası hukukun daha spesifik alanları olan deniz hukuku ve çevre hukuku ele alınmaktadır Sonuç olarak bu kitap uluslararası hukukun meşruiyeti ve bağlayıcılığına ilişkin klasik tartışmaları reddetmeden bu tartışmaları tamamlayan analitik bir araç sunmayı amaçlamaktadır Devletlerin davranışlarını rasyonel tercih çerçevesinde ele alan ekonomik yaklaşım uluslararası hukukun sınırlarını ve imkânlarını daha gerçekçi bir biçimde değerlendirmeye olanak tanımaktadır Bu yönüyle çalışma uluslararası hukukun yalnızca normatif iddialarını değil fiili işleyişini anlamaya yönelik disiplinlerarası bir katkı sunmayı hedeflemektedir

Hukuka ekonomik bakış yaklaşımı uluslararası hukukun işleyişine ilişkin farklı ve tamamlayıcı bir perspektif sunmaktadır Ekonomik yaklaşım devletleri normlara içsel olarak bağlı soyut aktörler olarak değil kendi çıkarlarını maksimize etmeye çalışan rasyonel aktörler olarak ele alır Bu çerçevede devletler uluslararası hukuku kolektif eylem problemlerini çözmek ve uluslararası işbirliğine dayalı faydaları oluşturmak için bir araç olarak kullanır İşbirliğinin olmadığı durumlarda ortaya çıkan dışsallıklar kamusal malların yetersiz üretimi ve verimsiz denge durumları uluslararası hukuk aracılığıyla giderilmeye çalışılır Böylece uluslararası hukuk devletlerin uzun vadeli çıkarlarını koruyan ve ortak faydayı artıran bir koordinasyon mekanizması olarak kavramsallaştırılır Kitapta öncelikle hukuka ekonomik bakış teorisinin temel kavramları ve varsayımları tanıtılmakta ardından sırasıyla uluslararası hukukun temel konu ve kaynakları ekonomik yaklaşım perspektifinden incelenmekte uluslararası hukukun temel aktörü olan devletin statüsü egemenlik tanıma halefiyet ve sorumluluk rejimlerine yer verilmekte uluslararası örgütlerin ve kurumsal yapıların barış ve güvenliğin sağlanmasındaki rolü incelenerek devlet merkezli uluslararası hukuk anlayışının günümüzde nasıl çok katmanlı bir yönetişim modeline evrildiği ortaya koyulmakta son olarak ise uluslararası hukukun daha spesifik alanları olan deniz hukuku ve çevre hukuku ele alınmaktadır Sonuç olarak bu kitap uluslararası hukukun meşruiyeti ve bağlayıcılığına ilişkin klasik tartışmaları reddetmeden bu tartışmaları tamamlayan analitik bir araç sunmayı amaçlamaktadır Devletlerin davranışlarını rasyonel tercih çerçevesinde ele alan ekonomik yaklaşım uluslararası hukukun sınırlarını ve imkânlarını daha gerçekçi bir biçimde değerlendirmeye olanak tanımaktadır Bu yönüyle çalışma uluslararası hukukun yalnızca normatif iddialarını değil fiili işleyişini anlamaya yönelik disiplinlerarası bir katkı sunmayı hedeflemektedir