Hulasatül Ahbar
Türkiye Yazma Eserler
15 asır Memlük ulemasından olup daha ziyade Medine tarihine dair kaleme aldığı eserlerle şöhret bulmuş bir muhaddis ve fakih olan Ebü l Hasen Nûrüddîn Alî es Semhûdî nin söz konusu eserlerinden biri Medine i Münevvere nin dinî siyasi sosyal ve kültürel tarihini konu alan Hulâsatü l Vefâ bi Ahbâri Dâri l Mustafâ dır Medine de doğmuş ve yaşamış Türk asıllı âlimlerden Âşık Muhammed b Ömer el Hanefî de Semhûdî nin bu kıymetli çalışmasını dönemin Türk okurlarının istifadesine sunmak istemiş ve gerek Arapça orijinal metni gerekse başka bir mütercim tarafından hazırlanan Farsça tercüme metni kullanmak suretiyle eseri Hulâsatü l Ahbâr ismiyle Türkçeye aktarmıştır Toplam 8 bab ve 46 fasıldan oluşan eserde Medine nin isimleri ve bu beldenin diğer beldelere üstünlüğü Mescid i Nebevî nin fazileti Resûl i Ekrem i ziyaretin adabı Medine nin hicretten önceki durumu Hz Peygamber in Medine ye hicreti Mescid i Nebevî nin inşası ve sonradan İslâm halifeleri tarafından buraya yapılan ilaveler Uhud Dağı ve burada medfun olan şehidlerin fazileti Medine nin mübarek kuyuları Hz Peygamber in Medine de vakfettiği araziler Medine havalisinde Hz Peygamber in namaz kıldığı mescidler vs hakkında değerli bilgiler bulunmaktadır Eserin sekizinci babı Medine deki ve civarındaki her türlü mevki ve yeryüzü şeklinin alfabetik olarak sıralanarak anlatıldığı bir yer adları sözlüğü özelliği göstermesi bakımından ayrıca kıymetlidir Hulâsatü l Ahbâr ın sonunda Osman Gazi den Sultan III Mehmed e kadarki Osmanlı padişahlarına ilişkin muhtasar bilgiler Âşık Muhammed in eseri hazırladığı dönemde gerçekleşen Eğri Seferi ve Haçova Savaşı 1596 hakkında malumat ve ayrıca mütercimin otobiyografisini içeren bir zeyl yer almaktadır Osmanlı döneminde ortaya konmuş en önemli Medine tarihlerinden biri olan Hulâsatü l Ahbâr ın tenkitli metni Prof Dr Nurettin Gemici tarafından Süleymaniye Yazma Eser Kütüphanesi Ayasofya 3289 M2 ve Hacı Beşir Ağa 465 numaralı nüshalar esas alınarak hazırlanmıştır
