Hürriyetin İlanı İkinci Meşrutiyet in Siyasi Hayatına Bakışlar — Tarık Zafer Tunaya

Hürriyetin İlanı yakın tarihimizin çok önemli bir dönüm noktasını oluştururken Osmanlı Devleti nde birey ve devlet için yeni tanımlamaları beraberinde beraberinde getirmiş bu anlamda İkinci Meşrutiyet in düşünce akımlarına sağlam bir temel oluşturmuştur Bütün eserlerini yayın dünyamıza yeniden kazandırmaya devam ettiğimiz Tarık Zafer Tunaya daha 1959 da bu kitaba yazdığı önsözde Meşrutiyet in ve Meşrutiyet toplumunun araştırılması ve incelenmesi gereken bir zaman parçası olduğunu vurgularken II Meşrutiyet i de Türkleri imparatorluk formülüne ileten bir köprü olarak tanımlar Meşrutiyet le birlikte Osmanlı aydınları arasında en çok sorulan Bu Devlet Nasıl Kurtulabilir sorusuna aranan cevapların dönemin önemli düşünce akımlarını doğurduğuna dikkat çekilen eserde II Meşrutiyet in siyasi hayatının ayrıntıları düşünce akımları ile bağlantılı bir biçimde incelenmektedir Tarık Zafer Tunaya daha sonra yazacağı eserler için adeta bir ön çalışma olan Hürriyetin İlânı nın son paragrafında şöyle demektedir İkinci Meşrutiyet tarihimizin en fazla dikkati çeken devrelerinden biridir Bu bahtsız demokrasi denemesi ulaştığı sonuçlar bakımından tarihi olmaktan çıkar bugüne bağlanabilir Bizler bu tarihi tablo karşısında ibretle düşünmeye mecbur bir kuşağın çocuklarıyız