Hüsran Filizleri — Celâl Sılay

Celal Sılay bütün bütün unutulmuş olmasa da sadık okurları için bile unutulmaya yüz tutmuş bir şair Oysa yaşadığı ve yazdığı sırada edebiyat çevrelerinde iyi bilinen yaşarken efsaneleşmiş bir figürdü Tek başına dergiler çıkarması kitaplarını çoğu kez dostlarından peşin peşin para toplayarak kendi bastırması Kel liği Napolyon luğu ve elbette ki bitmez tükenmez aşklarıyla bir efsane Bir yandan da 1940 lı yıllarda yani günümüzden altmış yıl önce daha çevre sorun olarak önümüze gelmemişken tam bir çevre bilinciyle yediği hayvandan söndürdüğü güneşten bitirdiği havadan kirlettiği sudan özür dilediğini dile getiren bir şiir Mahcubiyet yazabilmiş yazdıklarının büyücek bölümünde şiir deneme sınırını aşabilmiş bir şair Tadımlık Genişletilmiş İkinci Basım İçin Sunuş Celâl Sılay bütün bütün unutulmuş olmasa da sadık okurları için bile unutulmaya yüz tutmuş bir şair Oysa yaşadığı ve yazdığı sırada edebiyat çevrelerinde iyi bilinen nerdeyse yaşarken efsaneleşmiş bir figürdü Sılay efsanesini oluşturan temel birkaç öğe var Bunların bir bölümü daha çok Sılayın kişiliğiyle ilgili tek başına dergiler çıkarması kitaplarını çoğu kez dostlarından peşin peşin para toplayarak kendi bastırması Kelliği Napolyonluğu ve elbette ki bitmez tükenmez aşkları gibi 1940lı yıllarda yani günümüzden altmış yıl önce daha çevre sorun olarak önümüze gelmemişken tam bir çevre bilinciyle yediği hayvandan söndürdüğü güneşten bitirdiği havadan kirlettiği sudan özür dilediğini dile getiren bir şiir Mahcubiyet yazabilmesi de bu arada sayılabilir Kimi de edebi yazdıklarının büyücek bölümünde şiir deneme sınırının belirsizliği örneğin Sılay belki de bu belirsizlik yüzünden Doğan Hızlanın tam da bu belirsizlik noktasında eleştirmenliğinin verdiği yetkiyle tercihini şiirden yana kullanıp Onlara şiirde minimalizmin ilk örnekleri diyebilir miyiz bu kitapta yer verdiği Aşk Dialektiği 1967 Şimdi Geldin Şimdi Gittin 1968 Küpe Destanı 1968 İlişki Deyimleri 1969 ve Karşını 1971 deyimler adıyla grupluyor deyiş yerindeyse vaftiz ediyor Bu kitapların tarihleri önemli olmalı Hepsi de Sılayın Necatigilin Son on yılında şiirini tek başına ayakta tutma çabası da bir karakter belirtisidir sözleriyle değerlendirdiği son döneminin ürünleri Sılayın kimi kitaplarının var olup olmadığı ya da kimilerinin basım tarihlerindeki belirsizlik de efsaneyi besleyen büyüten öğelerden Örneğin Sılayın Lâcivert Işıklar 1935 kitabında yer alan bir şiirde gerdanlık epigraf olarak kullandığı üç dize için şöyle bir dipnotu var Hayat ve Yüğrümler şiir kitabından bir parçadır Oysa Hayat ve Yüğrümler adlı bir şiir kitabı bulunamadığı gibi bu dizelere ya da benzerlerine de başka hiçbir kitabında rastlayamadık Öte yandan Boşlukta Duran Taşta 1948 ve sonraki birkaç kitapta yer alan Celâl Sılayın kitapları listesinde Hayat ve Merhaleler başlıklı ve 1934 tarihli bir kitap görünüyor Ne var ki bütün araştırmalara karşın bu kitap da bulunamadı Bu durumda Necatigilin Edebiyatımızda İsimler Sözlüğü dahil pek çok kaynakta 1933 tarihiyle yer alan Hayat ve Merhalelere ismi var cismi yok gözüyle bakabiliriz Sılayın efsaneye uygun olarak bastıramadığı ya da bastırıp dağıtamadığı bir kitap olsa gerek Yine Edebiyatımızda İsimler Sözlüğüne başka pek çok kaynağa ve işin garibi Sılayın kimi kitaplarında yer alan Celâl Sılayın kitapları listelerine göre ilk iki şiir kitabı olan Çöl Yolcuları ve Dört Kapının basım tarihleri sırasıyla 1932 ve 1933 oysa kitapların ikisinin de üzerinde 1934 tarihi yer alıyor Acaba 1945 Sonra 1946 ve Boşlukta Duran Taşta 1948 yer alan duyurulardan Sılayın Beyoğlu adlı bir roman hazırladığını öğreniyoruz bu kitap da yayımlanamamış Benzer biçimde Adamcanın ilk baskısının 1959 sonunda da şöyle bir not var Yakında TEHLİKELİ DEĞİŞME Böyle bir kitabın da bulunamadığını söylemeye bile gerek yok sanırız Ama efsanenin en uç örneği herhalde şu Sılay yakın dostu ve Soyut dergisinin