İbn i Kemâl e Göre Ehl i Sünnet Düşüncesi — Sayın Dalkıran

Osmanlı Tarihinde ciddi bir fikir ve tefekkür hayatının bulunmadığı yerli ve yabancı yazarlar tarafından sıkça dile getirilen bir meseledir Bir çadır devleti olarak yola çıkan Osmanlı Devleti XV ve XVI asırlarda imparatorluk haline gelmiş ve ilmî fikrî askerî ve idârî sahalarda dünyanın en güçlü devleti olmuştur Hiç şüphesiz ki devletin bu hale gelmesinde Osmanlı nın ilme ve ilim adamlarına vermiş olduğu değer Osmanlı Devleti ni asırlarca ayakta tutmuştur Söz konusu asırlarda İstanbul bir ilim ve kültür şehri haline gelmiş Doğudaki ilim adamları akın akın İstanbul a göç etmişlerdi Osmanlı Devleti nin ilk yüz elli yılı İslam ın ilk şahlanış yılları olan ilk üç asra benzemektedir Bu yıllar içinde Osmanlı Devleti nin de kendine has İmam ı Gazali leri Serahsileri ve hatta Hasan ı Basrileri yetiştirdiği kanaatindeyim Bir fıkıh uzmanının tesbitine göre Ebüssuud Efendi eğer müçtehidler asrında gelseydi belki müstakil bir mezhep sahibi olurdu Osmanlı Ulu çınarını ayakta tutan Somuncu Baba lar Dursun Fakihler Şeyh Edebalılar Zenbilli Ali Efendiler Molla Fenârîler Gelenbevîler de asla unutulmamalıdır Elinizdeki eser dönemin güçlü simalarından İbn i Kemal in ilim ve fikir hayatına ne denli katkıda bulunduğunu ortaya koymakta onun şahsında zamanındaki fikrî seviyenin ve sosyal durumun nasıl olduğunu anlatmaktadır Bu dönemde ilme ve ilim adamlarına verilen önemden dolayı askeriyeden seyfiyye ayrılarak ilmiyeye intisap eden ancak geç intisabına rağmen çok semereli bir hayat geçiren ve ilmiyenin her kademesinde vazife yapan İbn i Kemal i daha iyi anlayabilmek Onun mücadelelerinin değer ve kıymetini daha iyi idrak edebilmek için onun yaşadığı ortamın çok iyi tahlil edilmesi gerekmektedir İbn i Kemal Osmanlı Kanunnâmelerini tedvîn eden bir kanunşinâsdır Karaman ve Rumeli Eyaleti gibi mühim eyaletleri tahrir eyleyen muharrir yani il yazıcısıdır kendisinden sonra gelen tarihçilere temel kaynak olan Osmanlı Tarihinin müellifi bir tarihçidir yaklaşık 40 küsur Risaleleri ile Osmanlı düşünce tarihine yön veren bir kelâmcı ve mütefekkirdir Muhtârât adlı fetva mecmuasının da ispat ettiği üzere hem Yavuz Sultan Selim in ve hem Kanuni Sultân Süleyman ın güçlü bir Şeyhülislâmıdır senelerce ilmiye teşkilatının başında fiilen görev yapmış Rumeli Kazaskeri ve kısaca tam bir müfti s sakaleyn yani cin ve insan müftüsüdür Bu eserde İbn i Kemal in yaşadığı asırdaki fikir ve düşünce akımlarını medreselerin fikir ve düşünce hayatındaki etkinliğini sosyal ve dinî durumu ayrıca giriş bölümünde İbn i Kemal ile ilgili bugüne kadar tespit edebildiğimiz çalışmaları Üç bölüm altında bulacaksınız Birinci bölümünde İbn i Kemal in hayatı şahsiyeti eserleri ve bilim hayatındaki yerini ve O nun yetişmesinde emeği bulunan mümtaz hocaları ile kendi yetiştirdiği ve o döneme hatta günümüze ışık tutan değerli talebelerini bulacaksınız İkinci bölümde İbn i Kemal in inanç ve amelî ekoller ile ilgili çalışmaları zamanında mevcut bulunan ve devletin devam ve bekasını sarsan ekollerle olan mücadelesini ortaya konulmaktadır Üçüncü bölümde ise İbn i Kemal in temel i tikâdî ve felsefî konuları içeren iman anlayışının yanında Allah inancı Kur ân hakkındaki görüşleri yeniden yaratılış meâd düşüncesi kaza ve kader ile insan görüşünü ele alınmaktadır Bu bölüme ilave olarak Onun gününde tartışılmakta olan konulardaki görüşlerine de temas edilmektedir Bu konular genellikle XV ve XVI Asır Türkiye sinde umumi efkârı meşgul eden dinî ağırlıklı konulardan büyük öneme haiz olan tasavvuf ve benzeri konuları içine almaktadır Eserin hazırlanması sırasında İbn i Kemal in kendisine ait olan eserlerden Tevârih i Âl i Osman ve birkaç küçük risâlesi hariç genellikle Arapça olan eserlerinden ve genellikle el yazmalarından İstanbul Süleymaniye Kütüphanesi içinde yer alan pek çok koleksiyondan Fatih Millet Kütüphanesi Nuru Osmaniye Kütüphanesi ve Bayezid Kütüphanesinden bulduğumuz kaynaklarından istifade edildi İbn i