İbn Teymiyye de Fırak Yazıcılığı — İsmail Akkoyunlu

Ehl i Hadis Hanbelî geleneğin önemli isimlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 cedelci kişiliği çok yönlü ilmî kimliği ve geniş müktesebâtının bir neticesi olarak gerek tarihte gerekse günümüzde birbirinden farklı disiplinlerle birlikte anılmıştır Bu disiplinlerin başında kelâm felsefe mantık fıkıh usûl tarih dinler tarihi tefsir ve hadis gibi alanlar gelmektedir Onun gerek müstakil eserlerinde gerekse külliyat niteliğindeki telifatında bu disiplinlere dair fazlaca bilgi ve tartışma yer almaktadır Yukarıda sayılan disiplinlere İslam Mezhepleri Tarihi nin de eklenmesi gerekir Her ne kadar o tarihte ve günümüzde bu disiplinle ilişkilendirilerek bir fırak müellifi şeklinde nitelendirilmese de bizim iddiamız bunun tam tersidir Zira İbn Teymiyye İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirilmek ya da bir fırak müellifi olarak anılmak için yapılması gerekenden çok daha fazlasını yapmıştır İbn Teymiyye nin belli başlı bazı eserleri fırak yazıcılığı ve İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirme gibi hususlar üzerinden ele alındığında çok fazla veriyle karşılaşılır Onun fırkalarla ilgili müstakil ya da mukayeseye dayalı bilgiler sunması fırkaların doğuşunu ve yayıldığı bölgeleri ele alması klasik eserlerde fırka olarak sunulan yapıların gerçekte fırka olup olmadığı ile ilgili tartışmalara girişmesi fırkaların fıkıh mezhepleri sûfîlik ve filozoflarla olan ilişkisine temas etmesi fırkaların görüşlerini kabul ya da red gibi değişkenler üzerinden değerlendirmesi çok farklı konuları fırkalar üzerinden tartışmaya açması ve adına karşılaştırmalı fırak yazıcılığı denebilecek bir yazım tarzı benimsemesi bu hususların başında gelmektedir İbn Teymiyye nin yukarıda bahsedilen fırak yazıcılığının temel niteliklerine bakıldığında karşımıza çıkan ilk husus ilgili fırak yazıcılığının bir fırak ya da makâlât eseri şeklinde kurgulanan metinler üzerinden sunulmamış olmasıdır Dolayısıyla o müstakil bir fırak ya da makâlât eseri kaleme almak yerine fırak yazıcılığını belli başlı bazı eserlerinde işlemeyi tercih etmiştir İkinci olarak bahsedilmesi gereken husus İbn Teymiyye nin fırak yazıcılığının bazen fırka ama çoğunlukla konu merkezli olarak kendini göstermiş olmasıdır Bu doğrultuda bir konu ile ilgili farklı fırkaların görüşleri mukayeseli bir biçimde ele alınmıştır Bazı durumlarda ise meselelere daha geniş bir açıdan bakılarak tartışmalara fıkıh mezhepleri sûfîlik felsefe ve tüm bu geleneklerin önemli temsilcileri dâhil edilmiştir Böylece sanki meselelere fırkalar merkezde olmak şartıyla hicrî sekizinci asra kadar İslam düşünce tarihinde varlık alanı bulmuş olan büyük birikim üzerinden bakılmak istenmiştir Tüm bunlar yapılırken bazen tarihsel süreçteki değişim ve dönüşüm de söz konusu edilerek özellikle fırkalar arasındaki ilişki ve etkileşim gündeme getirilmiştir Yine de bu çabanın daha anlamlı bir hale gelmesi adına yer yer fırkalarla ilgili müstakil bilgi verme şeklinde bir yazım tarzının benimsendiği vurgulanmalıdır Tanıtım Bülteninden

Ehl i Hadis Hanbelî geleneğin önemli isimlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 cedelci kişiliği çok yönlü ilmî kimliği ve geniş müktesebâtının bir neticesi olarak gerek tarihte gerekse günümüzde birbirinden farklı disiplinlerle birlikte anılmıştır Bu disiplinlerin başında kelâm felsefe mantık fıkıh usûl tarih dinler tarihi tefsir ve hadis gibi alanlar gelmektedir Onun gerek müstakil eserlerinde gerekse külliyat niteliğindeki telifatında bu disiplinlere dair fazlaca bilgi ve tartışma yer almaktadır Yukarıda sayılan disiplinlere İslam Mezhepleri Tarihi nin de eklenmesi gerekir Her ne kadar o tarihte ve günümüzde bu disiplinle ilişkilendirilerek bir fırak müellifi şeklinde nitelendirilmese de bizim iddiamız bunun tam tersidir Zira İbn Teymiyye İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirilmek ya da bir fırak müellifi olarak anılmak için yapılması gerekenden çok daha fazlasını yapmıştır İbn Teymiyye nin belli başlı bazı eserleri fırak yazıcılığı ve İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirme gibi hususlar üzerinden ele alındığında çok fazla veriyle karşılaşılır Onun fırkalarla ilgili müstakil ya da mukayeseye dayalı bilgiler sunması fırkaların doğuşunu ve yayıldığı bölgeleri ele alması klasik eserlerde fırka olarak sunulan yapıların gerçekte fırka olup olmadığı ile ilgili tartışmalara girişmesi fırkaların fıkıh mezhepleri sûfîlik ve filozoflarla olan ilişkisine temas etmesi fırkaların görüşlerini kabul ya da red gibi değişkenler üzerinden değerlendirmesi çok farklı konuları fırkalar üzerinden tartışmaya açması ve adına karşılaştırmalı fırak yazıcılığı denebilecek bir yazım tarzı benimsemesi bu hususların başında gelmektedir İbn Teymiyye nin yukarıda bahsedilen fırak yazıcılığının temel niteliklerine bakıldığında karşımıza çıkan ilk husus ilgili fırak yazıcılığının bir fırak ya da makâlât eseri şeklinde kurgulanan metinler üzerinden sunulmamış olmasıdır Dolayısıyla o müstakil bir fırak ya da makâlât eseri kaleme almak yerine fırak yazıcılığını belli başlı bazı eserlerinde işlemeyi tercih etmiştir İkinci olarak bahsedilmesi gereken husus İbn Teymiyye nin fırak yazıcılığının bazen fırka ama çoğunlukla konu merkezli olarak kendini göstermiş olmasıdır Bu doğrultuda bir konu ile ilgili farklı fırkaların görüşleri mukayeseli bir biçimde ele alınmıştır Bazı durumlarda ise meselelere daha geniş bir açıdan bakılarak tartışmalara fıkıh mezhepleri sûfîlik felsefe ve tüm bu geleneklerin önemli temsilcileri dâhil edilmiştir Böylece sanki meselelere fırkalar merkezde olmak şartıyla hicrî sekizinci asra kadar İslam düşünce tarihinde varlık alanı bulmuş olan büyük birikim üzerinden bakılmak istenmiştir Tüm bunlar yapılırken bazen tarihsel süreçteki değişim ve dönüşüm de söz konusu edilerek özellikle fırkalar arasındaki ilişki ve etkileşim gündeme getirilmiştir Yine de bu çabanın daha anlamlı bir hale gelmesi adına yer yer fırkalarla ilgili müstakil bilgi verme şeklinde bir yazım tarzının benimsendiği vurgulanmalıdır

Ehl i Hadis Hanbelî geleneğin önemli isimlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 cedelci kişiliği çok yönlü ilmî kimliği ve geniş müktesebâtının bir neticesi olarak gerek tarihte gerekse günümüzde birbirinden farklı disiplinlerle birlikte anılmıştır Bu disiplinlerin başında kelâm felsefe mantık fıkıh usûl tarih dinler tarihi tefsir ve hadis gibi alanlar gelmektedir Onun gerek müstakil eserlerinde gerekse külliyat niteliğindeki telifatında bu disiplinlere dair fazlaca bilgi ve tartışma yer almaktadır Yukarıda sayılan disiplinlere İslam Mezhepleri Tarihi nin de eklenmesi gerekir Her ne kadar o tarihte ve günümüzde bu disiplinle ilişkilendirilerek bir fırak müellifi şeklinde nitelendirilmese de bizim iddiamız bunun tam tersidir Zira İbn Teymiyye İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirilmek ya da bir fırak müellifi olarak anılmak için yapılması gerekenden çok daha fazlasını yapmıştır İbn Teymiyye nin belli başlı bazı eserleri fırak yazıcılığı ve İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirme gibi hususlar üzerinden ele alındığında çok fazla veriyle karşılaşılır Onun fırkalarla ilgili müstakil ya da mukayeseye dayalı bilgiler sunması fırkaların doğuşunu ve yayıldığı bölgeleri ele alması klasik eserlerde fırka olarak sunulan yapıların gerçekte fırka olup olmadığı ile ilgili tartışmalara girişmesi fırkaların fıkıh mezhepleri sûfîlik ve filozoflarla olan ilişkisine temas etmesi fırkaların görüşlerini kabul ya da red gibi değişkenler üzerinden değerlendirmesi çok farklı konuları fırkalar üzerinden tartışmaya açması ve adına karşılaştırmalı fırak yazıcılığı denebilecek bir yazım tarzı benimsemesi bu hususların başında gelmektedir İbn Teymiyye nin yukarıda bahsedilen fırak yazıcılığının temel niteliklerine bakıldığında karşımıza çıkan ilk husus ilgili fırak yazıcılığının bir fırak ya da makâlât eseri şeklinde kurgulanan metinler üzerinden sunulmamış olmasıdır Dolayısıyla o müstakil bir fırak ya da makâlât eseri kaleme almak yerine fırak yazıcılığını belli başlı bazı eserlerinde işlemeyi tercih etmiştir İkinci olarak bahsedilmesi gereken husus İbn Teymiyye nin fırak yazıcılığının bazen fırka ama çoğunlukla konu merkezli olarak kendini göstermiş olmasıdır Bu doğrultuda bir konu ile ilgili farklı fırkaların görüşleri mukayeseli bir biçimde ele alınmıştır Bazı durumlarda ise meselelere daha geniş bir açıdan bakılarak tartışmalara fıkıh mezhepleri sûfîlik felsefe ve tüm bu geleneklerin önemli temsilcileri dâhil edilmiştir Böylece sanki meselelere fırkalar merkezde olmak şartıyla hicrî sekizinci asra kadar İslam düşünce tarihinde varlık alanı bulmuş olan büyük birikim üzerinden bakılmak istenmiştir Tüm bunlar yapılırken bazen tarihsel süreçteki değişim ve dönüşüm de söz konusu edilerek özellikle fırkalar arasındaki ilişki ve etkileşim gündeme getirilmiştir Yine de bu çabanın daha anlamlı bir hale gelmesi adına yer yer fırkalarla ilgili müstakil bilgi verme şeklinde bir yazım tarzının benimsendiği vurgulanmalıdır

Ehl i Hadis Hanbelî geleneğin önemli isimlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 cedelci kişiliği çok yönlü ilmî kimliği ve geniş müktesebâtının bir neticesi olarak gerek tarihte gerekse günümüzde birbirinden farklı disiplinlerle birlikte anılmıştır Bu disiplinlerin başında kelâm felsefe mantık fıkıh usûl tarih dinler tarihi tefsir ve hadis gibi alanlar gelmektedir Onun gerek müstakil eserlerinde gerekse külliyat niteliğindeki telifatında bu disiplinlere dair fazlaca bilgi ve tartışma yer almaktadır Yukarıda sayılan disiplinlere İslam Mezhepleri Tarihi nin de eklenmesi gerekir Her ne kadar o tarihte ve günümüzde bu disiplinle ilişkilendirilerek bir fırak müellifi şeklinde nitelendirilmese de bizim iddiamız bunun tam tersidir Zira İbn Teymiyye İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirilmek ya da bir fırak müellifi olarak anılmak için yapılması gerekenden çok daha fazlasını yapmıştır İbn Teymiyye nin belli başlı bazı eserleri fırak yazıcılığı ve İslam Mezhepleri Tarihi disiplini ile ilişkilendirme gibi hususlar üzerinden ele alındığında çok fazla veriyle karşılaşılır Onun fırkalarla ilgili müstakil ya da mukayeseye dayalı bilgiler sunması fırkaların doğuşunu ve yayıldığı bölgeleri ele alması klasik eserlerde fırka olarak sunulan yapıların gerçekte fırka olup olmadığı ile ilgili tartışmalara girişmesi fırkaların fıkıh mezhepleri sûfîlik ve filozoflarla olan ilişkisine temas etmesi fırkaların görüşlerini kabul ya da red gibi değişkenler üzerinden değerlendirmesi çok farklı konuları fırkalar üzerinden tartışmaya açması ve adına karşılaştırmalı fırak yazıcılığı denebilecek bir yazım tarzı benimsemesi bu hususların başında gelmektedir İbn Teymiyye nin yukarıda bahsedilen fırak yazıcılığının temel niteliklerine bakıldığında karşımıza çıkan ilk husus ilgili fırak yazıcılığının bir fırak ya da makâlât eseri şeklinde kurgulanan metinler üzerinden sunulmamış olmasıdır Dolayısıyla o müstakil bir fırak ya da makâlât eseri kaleme almak yerine fırak yazıcılığını belli başlı bazı eserlerinde işlemeyi tercih etmiştir İkinci olarak bahsedilmesi gereken husus İbn Teymiyye nin fırak yazıcılığının bazen fırka ama çoğunlukla konu merkezli olarak kendini göstermiş olmasıdır Bu doğrultuda bir konu ile ilgili farklı fırkaların görüşleri mukayeseli bir biçimde ele alınmıştır Bazı durumlarda ise meselelere daha geniş bir açıdan bakılarak tartışmalara fıkıh mezhepleri sûfîlik felsefe ve tüm bu geleneklerin önemli temsilcileri dâhil edilmiştir Böylece sanki meselelere fırkalar merkezde olmak şartıyla hicrî sekizinci asra kadar İslam düşünce tarihinde varlık alanı bulmuş olan büyük birikim üzerinden bakılmak istenmiştir Tüm bunlar yapılırken bazen tarihsel süreçteki değişim ve dönüşüm de söz konusu edilerek özellikle fırkalar arasındaki ilişki ve etkileşim gündeme getirilmiştir Yine de bu çabanın daha anlamlı bir hale gelmesi adına yer yer fırkalarla ilgili müstakil bilgi verme şeklinde bir yazım tarzının benimsendiği vurgulanmalıdır

Selefi din tasavvuru üzerinde yükselen Ehl i Hadis zihniyeti ve Hanbelî geleneğin en önemli temsilcilerinden aynı zamanda teorisyenlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 İslam ilim geleneği ve düşünce tarihinde özgünlük girişimi ve alternatif söylem çabası içerisinde olan buna rağmen daha çok endişeli muhafazakâr duruşu ve tenkitçi mütefekkir yönüyle öne çıkan bir isimdir İbn Teymiyye eserleri yenileme fikri fıkhî ve itikadî mezhebi siyasi ve felsefî görüşleri tarihçiliği ve tasavvuf anlayışı kelam felsefe ve mantık eleştirisi gibi hususlar üzerinden ele alınmaya fazlasıyla hak etmektedir İbn Teymiyye nin farklı değişkenler üzerinden seyreden eleştirel zihin yapısının kalıba döküldüğü zeminlerden biri de Şiilik eleştirisidir Onun Minhâcü s Sünne adlı hacimli Şiîlik reddiyesiyle somutlaşan eleştirileri tarihte ve günümüzde etkili olarak farklı mecralarda adından sıkça söz ettirmiştir İbn Teymiyye nin Minhâcü s Sünne adlı reddiyesi gerek tarihte Şiî Sünnî ilişkilerine etki ederek bu ilişkilerin seyrine yön vermesi gerekse günümüzde Şiî Selefî kutuplaşmasının en önemli referans noktalarından biri olması nedeniyle özgül ağırlığa sahiptir Bununla birlikte İbn Teymiyye nin genel eleştirel düşüncesinin gölgesinde şekillenene ve reddiye formunda karşımıza çıkan Şiîlik eleştirisinin ilmî çalışmalara yeterli düzeyde konu edilmediği görülmektedir Elinizdeki eser İbn Teymiyye nin reddiye olgusu bağlamında şekillenene ve siyasî eğilimlere de sahip olan Şiîlik eleştirisini onun genel eleştirel düşüncesi bağlamında aynı zamanda etraflı bir biçimde ele almaktadır

Selefi din tasavvuru üzerinde yükselen Ehl i Hadis zihniyeti ve Hanbelî geleneğin en önemli temsilcilerinden aynı zamanda teorisyenlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 İslam ilim geleneği ve düşünce tarihinde özgünlük girişimi ve alternatif söylem çabası içerisinde olan buna rağmen daha çok endişeli muhafazakâr duruşu ve tenkitçi mütefekkir yönüyle öne çıkan bir isimdir İbn Teymiyye eserleri yenileme fikri fıkhî ve itikadî mezhebi siyasi ve felsefî görüşleri tarihçiliği ve tasavvuf anlayışı kelam felsefe ve mantık eleştirisi gibi hususlar üzerinden ele alınmaya fazlasıyla hak etmektedir İbn Teymiyye nin farklı değişkenler üzerinden seyreden eleştirel zihin yapısının kalıba döküldüğü zeminlerden biri de Şiilik eleştirisidir Onun Minhâcü s Sünne adlı hacimli Şiîlik reddiyesiyle somutlaşan eleştirileri tarihte ve günümüzde etkili olarak farklı mecralarda adından sıkça söz ettirmiştir İbn Teymiyye nin Minhâcü s Sünne adlı reddiyesi gerek tarihte Şiî Sünnî ilişkilerine etki ederek bu ilişkilerin seyrine yön vermesi gerekse günümüzde Şiî Selefî kutuplaşmasının en önemli referans noktalarından biri olması nedeniyle özgül ağırlığa sahiptir Bununla birlikte İbn Teymiyye nin genel eleştirel düşüncesinin gölgesinde şekillenene ve reddiye formunda karşımıza çıkan Şiîlik eleştirisinin ilmî çalışmalara yeterli düzeyde konu edilmediği görülmektedir Elinizdeki eser İbn Teymiyye nin reddiye olgusu bağlamında şekillenene ve siyasî eğilimlere de sahip olan Şiîlik eleştirisini onun genel eleştirel düşüncesi bağlamında aynı zamanda etraflı bir biçimde ele almaktadır

İsmail Akkoyunlu tarafından kaleme alınan İbn Teymiyyenin Şiaya Reddiyesi Minhacü s Sünne Fecr Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor İbn Teymiyyenin Şiaya Reddiyesi Minhacü s Sünne İsmail Akkoyunlu Kitap Özeti Selefi din tasavvuru üzerinde yükselen Ehl i Hadis zihniyeti ve Hanbelî geleneğin en önemli temsilcilerinden aynı zamanda teorisyenlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 İslam ilim geleneği ve düşünce tarihinde özgünlük girişimi ve alternatif söylem çabası içerisinde olan buna rağmen daha çok endişeli muhafazakâr duruşu ve tenkitçi mütefekkir yönüyle öne çıkan bir isimdir İbn Teymiyye eserleri yenileme fikri fıkhî ve itikadî mezhebi siyasi ve felsefî görüşleri tarihçiliği ve tasavvuf anlayışı kelam felsefe ve mantık eleştirisi gibi hususlar üzerinden ele alınmaya fazlasıyla hak etmektedir İbn Teymiyye nin farklı değişkenler üzerinden seyreden eleştirel zihin yapısının kalıba döküldüğü zeminlerden biri de Şiilik eleştirisidir Onun Minhâcü s Sünne adlı hacimli Şiîlik reddiyesiyle somutlaşan eleştirileri tarihte ve günümüzde etkili olarak farklı mecralarda adından sıkça söz ettirmiştir İbn Teymiyye nin Minhâcü s Sünne adlı reddiyesi gerek tarihte Şiî Sünnî ilişkilerine etki ederek bu ilişkilerin seyrine yön vermesi gerekse günümüzde Şiî Selefî kutuplaşmasının en önemli referans noktalarından biri olması nedeniyle özgül ağırlığa sahiptir Bununla birlikte İbn Teymiyye nin genel eleştirel düşüncesinin gölgesinde şekillenene ve reddiye formunda karşımıza çıkan Şiîlik eleştirisinin ilmî çalışmalara yeterli düzeyde konu edilmediği görülmektedir Elinizdeki eser İbn Teymiyye nin reddiye olgusu bağlamında şekillenene ve siyasî eğilimlere de sahip olan Şiîlik eleştirisini onun genel eleştirel düşüncesi bağlamında aynı zamanda etraflı bir biçimde ele almaktadır Yayınevi Fecr Yayınları Yazar İsmail Akkoyunlu Sayfa 376 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 13 50x21 00 cm Basım Yılı Nisan 2021 Barkod 9786257879705 Kategori Meal Tefsir Hadis

Selefi din tasavvuru üzerinde yükselen Ehl i Hadis zihniyeti ve Hanbelî geleneğin en önemli temsilcilerinden aynı zamanda teorisyenlerinden biri olan İbn Teymiyye ö 728 1328 İslam ilim geleneği ve düşünce tarihinde özgünlük girişimi ve alternatif söylem çabası içerisinde olan buna rağmen daha çok endişeli muhafazakâr duruşu ve tenkitçi mütefekkir yönüyle öne çıkan bir isimdir İbn Teymiyye eserleri yenileme fikri fıkhî ve itikadî mezhebi siyasi ve felsefî görüşleri tarihçiliği ve tasavvuf anlayışı kelam felsefe ve mantık eleştirisi gibi hususlar üzerinden ele alınmaya fazlasıyla hak etmektedir İbn Teymiyye nin farklı değişkenler üzerinden seyreden eleştirel zihin yapısının kalıba döküldüğü zeminlerden biri de Şiilik eleştirisidir Onun Minhâcü s Sünne adlı hacimli Şiîlik reddiyesiyle somutlaşan eleştirileri tarihte ve günümüzde etkili olarak farklı mecralarda adından sıkça söz ettirmiştir İbn Teymiyye nin Minhâcü s Sünne adlı reddiyesi gerek tarihte Şiî Sünnî ilişkilerine etki ederek bu ilişkilerin seyrine yön vermesi gerekse günümüzde Şiî Selefî kutuplaşmasının en önemli referans noktalarından biri olması nedeniyle özgül ağırlığa sahiptir Bununla birlikte İbn Teymiyye nin genel eleştirel düşüncesinin gölgesinde şekillenene ve reddiye formunda karşımıza çıkan Şiîlik eleştirisinin ilmî çalışmalara yeterli düzeyde konu edilmediği görülmektedir Elinizdeki eser İbn Teymiyye nin reddiye olgusu bağlamında şekillenene ve siyasî eğilimlere de sahip olan Şiîlik eleştirisini onun genel eleştirel düşüncesi bağlamında aynı zamanda etraflı bir biçimde ele almaktadır