İcra ve İflas Hukuku Hakkında Hukuk Genel Kurulu Kararları 2021 — Murat Atalı

Türk hukukunun da içinde yer aldığı Kıta Avrupası hukuk sisteminde kural Anglo Sakson hukuk sisteminin aksine yargısal kararların hukukun aslî değil ancak yardımcı kaynağı olmasıdır Zira bu hukuk sistemi Roma hukuku kökenli olup hukuk kurallarının soyut normlar şeklinde kodifiye tedvin edilmesi esasına dayanır Modern anlamda ilk kodifikasyonun Fransa da 1669 yılında medenî usul hukuku alanında yapılmış olması ilginç bir tarihî vakıadır Bununla birlikte mahkeme önüne gelebilecek tüm uyuşmazlıkların halli bakımından önem taşıyan her hususun önceden öngörülmek suretiyle soyut bir kurala bağlanması Kıta Avrupası hukuk sistemini benimsemiş ülkeler açısından dahi beklenebilecek ve önerilebilecek bir durum değildir Buna her şeyden evvel sosyal olayların çeşitliliği ve dinamikliği izin vermez Kaldı ki hukuku bütünüyle donduracak böyle bir durum şayanı tavsiye de değildir Bu noktada yargısal kararların Kıta Avrupası hukuk sisteminde hukukun yardımcı kaynağı olmaklığı ön plana çıkar Şöyle ki somut bir hayat olayına uygulanacak hukuk kuralının eksik olması ve bu eksikliğin giderilmesi için kanun koyucunun harekete geçmesinin söz konusu olmadığı durumlarda kendisi bir kural koymak durumunda olan hâkim bilimsel görüşler yanında yargısal kararlardan da yararlanır Asıl önemlisi ise mevcut soyut hukuk kurallarının anlamlandırılarak somut olaya uygulanmasında hâkimin yargısal kararlara ihtiyaç duymasıdır Nihayet hukuk devletinin ve hukuka güvenin vazgeçilmezi olarak soyut kuralların benzer olaylarda aynı şekilde uygulanmasının sağlanabilmesi için özellikle içtihat niteliğindeki yargısal kararlar vazgeçilmez bir konumda yer alırlar Söz konusu önem diğer alanlara kıyasla medenî usul hukukunda daha belirgindir Zira bir taraftan Türk medenî usul hukukunun temel kaynağı konumundaki HMK nispeten mücmel bir kanundur Uygulamada hâkimlerin somut bir usul probleminin çözümü için bu Kanun da açık bir kural bulamamaları çok az rastlanan bir durum değildir Diğer taraftan mevcut usul kurallarının benzer tüm olaylarda aynı şekilde anlamlandırılması ve yeknesak olarak uygulanması ihtiyacı neredeyse her somut olayda kendini gösterir Bu bağlamda Hukuk Genel Kurulu nun içtihatları özel bir önemi haizdir Zira ilk derece ve istinaf aşamasındaki mahkemeler ile Yargıtay hukuk dairelerinin sayı olarak çokluğuna karşılık Yargıtay Hukuk Genel Kurulu nun tek bir mahkemeden kuruldan ibaret bulunması kararlarının takibinin daha kolay olması içtihatlarının ağırlığının ve bağlayıcı görülme hissinin sair mahkemelerin içtihatlara nazaran fiilen daha yaygın ve daha güçlü olması onun içtihatlarını daha önemli kılan sebeplerden bazılarıdır 2017 yılında vakıa 2022 yılı sonuna kadar geçerli olmak üzere sabit genel kurul modeline geçilmiş bulunmasının Hukuk Genel Kurulu kararlarının işaret edilen bu önemini daha arttırdığı söylenebilir Çalışmamıza bu düşüncelerin yön verdiğini belirtmek isteriz Hemen hepsinde en azından çatışma halindeki bir ilk derece yahut bölge adliye mahkemesi kararı ile bir Yargıtay hukuk dairesi kararının değerlendirildiği HGK kararlarında hukuki meselenin daha kapsamlı ve derinlemesine tartışılması doğaldır Bunun yanında kararın sayıca fazla 20 1 yüksek hakimden oluşan bir kurul tarafından ele alınarak değerlendirildikten sonra verilmiş olması onun itibarını daha da arttırmaktadır Neticede bugün için uygulamada özellikle avukatlar önlerine gelen somut uyuşmazlıkta pozisyonları itibariyle kendi lehlerine olan bir HGK kararını sadece emsal bir içtihat olarak değil adeta bir delil olarak görmekte ve mahkemeye bu beklentiyle sunmaktadırlar HGK kararları hiç şüphesiz hâkimler ve akademisyenler için de çok büyük bir önem taşımakta ve itibar görmektedir Bu tespit ve değerlendirmelerden yola çıkarak Yargıtay HGK nun medenî usul hukukuna ilişkin olarak 2020 yılında vermiş olduğu tüm kararlardan sonra bu kez 2021 yılında verilmiş kararları derleyerek ilgililerin istifadesine sunmak istedik Bu çerçevede H

Yargıtay uygulaması özellikle Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen kararlar pek çok hukukçu için hem yol gösterici hem de yönlendirici bir niteliği haizdir Bu nedenle tüm hukukçular mesleki gelişimlerini sağlarken çalıştıkları alanlara yönelik akademik okumalar yaparken bir yandan da uygulamayı takip etmek durumundadırlar İşte bu nedenle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2022 yılı içinde verilmiş güncel kararların tamamını derlemeye karar verdik Bu karar doğrultusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2022 yılı içerisinde verilmiş yaklaşık 2000 karar incelenerek bu kararlar öncelikle hukuk alanlarına göre kategorize edildi İşbu kitap incelenen bu kararlar içinde İcra ve İflas Hukukuna ilişkin açıklamaların yer aldığı toplam 250 karar tespit edilerek oluşturuldu Ancak bir kısım kararların içerikleri ve konuya ilişkin olarak yapılan hukuki açıklamaların benzerlikleri aynılığı dikkate alınarak bu tür kararlardan sadece bir tanesinin tam metni kitaba alınıp benzer içerikteki diğer karar künyelerine dipnot olarak yer verildi Ayrıca kitabın hacmini çok fazla genişleteceğinden dolayı itirazın iptali davaları ile menfi tespit davaları nı ayırmaya ve ayrı bir kitap olarak çıkarmaya karar verdik Karar metinleri kitaba yerleştirilirken şöyle bir şematize yöntemi uygulandı YEREL MAHKEME KARARI UYUŞMAZLIK ÖN SORUN NİHAİ KARAR KARAR METNİ Öncelikle kararın künye bilgilerine yer verildi ve kararın içeriği dikkate alınarak anahtar kelimeler belirlendi Her karar metninin başında yer alan gri tablo bu bilgileri içermektedir Akabinde YEREL MAHKEME KARARI bölümü eklenerek ilk derece mahkemesince verilen karar belirtildi Daha sonra kararın ilişkin olduğu hukuki sorun UYUŞMAZLIK başlığı altında açıklandı Hukuk Genel Kurulu tarafından uyuşmazlığın incelenmesinden önce tespit edilmiş bir ön sorun mevcut ise bu bilgiye de yine aynı bölümde ÖN SORUN başlığı altında yer verildi Son olarak tam metnine yer verilen kararda uyuşmazlık konusu ile ilgili verilmiş kararın ana sonucu NİHAİ KARAR başlığı altında belirtildi Bu sistematik ile karar metninin tamamının okunmasına gerek kalmadan kararın içeriği hakkında asgari yeterli bilgi sahibi olunması hedeflendi Ancak yine de Hukuk Genel Kurulu tarafından ilgili uyuşmazlıkla ilgili yapılan hukuki tartışmanın ayrıntılı metni de kararın tamamını incelemek isteyen okurlar için muhafaza edildi Son olarak derlemenin başına bir sıra numarası verilmiş halde derlemede yer alan tüm kararların nihai sonucunu belirten bir ÖZETLİ İNDEKS eklenerek hangi numaralı kararın neye ilişkin olduğu bilgisine hızlıca ulaşma imkanı yaratıldı Derlemenin tüm hukukçulara faydalı olmasını diliyoruz Av Aydan DÜZGÜNKAYA Prof Dr Murat ATALI

Yargıtay uygulaması özellikle Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen kararlar pek çok hukukçu için hem yol gösterici hem de yönlendirici bir niteliği haizdir Bu nedenle tüm hukukçular mesleki gelişimlerini sağlarken çalıştıkları alanlara yönelik akademik okumalar yaparken bir yandan da uygulamayı takip etmek durumundadırlar İşte bu nedenle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2021 yılı içinde verilmiş güncel kararların tamamını derlemeye karar verdik Bu karar doğrultusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2021 yılı içerisinde verilmiş toplam 1058 karar incelenerek bu kararlar öncelikle hukuk alanlarına göre kategorize edildi İşbu kitap incelenen 1058 karar içinde İcra ve İflas Hukukuna ilişkin açıklamaların yer aldığı toplam 180 karar tespit edilerek oluşturuldu Ancak bir kısım kararların içerikleri ve konuya ilişkin olarak yapılan hukuki açıklamaların benzerlikleri aynılığı dikkate alınarak bu tür kararlardan sadece bir tanesinin tam metni kitaba alınıp benzer içerikteki diğer karar künyelerine dipnot olarak yer verildi Karar metinleri kitaba yerleştirilirken şöyle bir şematize yöntemi uygulandı

Yargıtay uygulaması özellikle Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen kararlar pek çok hukukçu için hem yol gösterici hem de yönlendirici bir niteliği haizdir Bu nedenle tüm hukukçular mesleki gelişimlerini sağlarken çalıştıkları alanlara yönelik akademik okumalar yaparken bir yandan da uygulamayı takip etmek durumundadırlar İşte bu nedenle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2020 yılı içinde verilmiş güncel kararların tamamını derlemeye karar verdik Bu karar doğrultusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2020 yılı içerisinde verilmiş toplam 1058 karar incelenerek bu kararlar öncelikle hukuk alanlarına göre kategorize edildi İşbu kitap incelenen 1058 karar içinde İcra ve İflas Hukukuna ilişkin açıklamaların yer aldığı toplam 118 karar tespit edilerek oluşturuldu Ancak bir kısım kararların içerikleri ve konuya ilişkin olarak yapılan hukuki açıklamaların benzerlikleri aynılığı dikkate alınarak bu tür kararlardan sadece bir tanesinin tam metni kitaba alınıp benzer içerikteki diğer karar künyelerine dipnot olarak yer verildi Karar metinleri kitaba yerleştirilirken şöyle bir şematize yöntemi uygulandı

Yargıtay uygulaması özellikle Hukuk Genel Kurulu tarafından verilen kararlar pek çok hukukçu için hem yol gösterici hem de yönlendirici bir niteliği haizdir Bu nedenle tüm hukukçular mesleki gelişimlerini sağlarken çalıştıkları alanlara yönelik akademik okumalar yaparken bir yandan da uygulamayı takip etmek durumundadırlar İşte bu nedenle Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2021 yılı içinde verilmiş güncel kararların tamamını derlemeye karar verdik Bu karar doğrultusunda Yargıtay Hukuk Genel Kurulu tarafından 2021 yılı içerisinde verilmiş toplam 1058 karar incelenerek bu kararlar öncelikle hukuk alanlarına göre kategorize edildi İşbu kitap incelenen 1058 karar içinde İcra ve İflas Hukukuna ilişkin açıklamaların yer aldığı toplam 180 karar tespit edilerek oluşturuldu Ancak bir kısım kararların içerikleri ve konuya ilişkin olarak yapılan hukuki açıklamaların benzerlikleri aynılığı dikkate alınarak bu tür kararlardan sadece bir tanesinin tam metni kitaba alınıp benzer içerikteki diğer karar künyelerine dipnot olarak yer verildi