İfade ve Basın Özgürlüğü — Erhan Tanju

Demokrasi temel hak ve özgürlükler iç içe geçmiş bireysel ve toplumsal mücadeleler sonucunda oluşan dinamik ve vazgeçilmez değerlerdir Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHM Avrupa insan Hakları Sözleşmesi AİHS ile öngörülen tek siyasi modelin demokrasi olduğunu demokrasinin ifade özgürlüğü ile beslendiğini basın özgürlüğünün de demokrasinin tam merkezinde bulunduğunu belirtmiş ve koruma altına almıştır Bir ifadenin özellikle basında özgürlük sınırlarını aşıp aşmadığının tespitinde esas alınacak kriterlerin neler olması gerektiği önemli bir konu olarak karşımıza çıkar Zira söz konusu olan demokrasinin temelindeki bu değerin korunmasıdır Bu konuda cevap açıktır AİHS ne taraf devletler ifade ve basın özgürlüğünün sınırlarını AİHM nin yerleşik içtihatlarını esas alarak belirlemeleri gerekmektedir Bu araştırma inceleme ile okuyucularda AİHM nin özellikle basın özgürlüğünü ihlal başvurularını incelemede dayandığı ilkelere ve yaklaşımına ilişkin bir fikir oluşmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır Bu bağlamda ifade ve basın özgürlüğü ile ilgili mevzuata uluslararası kuruluşların raporlarına AİHM nin konumu çalışma usulü ve Türkiye kararları daha ağırlıklı olmak üzere önemli içtihatlarına ve Anayasa Mahkemesi nin ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin bireysel başvuru kararlarından kamuoyunun geniş ilgi gösterdiği bazı kararlara yer verilmiştir

Demokrasi temel hak ve özgürlükler iç içe geçmiş bireysel ve toplumsal mücadeleler sonucunda oluşan dinamik ve vazgeçilmez değerlerdir Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi AİHM Avrupa insan Hakları Sözleşmesi AİHS ile öngörülen tek siyasi modelin demokrasi olduğunu demokrasinin ifade özgürlüğü ile beslendiğini basın özgürlüğünün de demokrasinin tam merkezinde bulunduğunu belirtmiş ve koruma altına almıştır Bir ifadenin özellikle basında özgürlük sınırlarını aşıp aşmadığının tespitinde esas alınacak kriterlerin neler olması gerektiği önemli bir konu olarak karşımıza çıkar Zira söz konusu olan demokrasinin temelindeki bu değerin korunmasıdır Bu konuda cevap açıktır AİHS ne taraf devletler ifade ve basın özgürlüğünün sınırlarını AİHM nin yerleşik içtihatlarını esas alarak belirlemeleri gerekmektedir Bu araştırma inceleme ile okuyucularda AİHM nin özellikle basın özgürlüğünü ihlal başvurularını incelemede dayandığı ilkelere ve yaklaşımına ilişkin bir fikir oluşmasına katkıda bulunmak amaçlanmıştır Bu bağlamda ifade ve basın özgürlüğü ile ilgili mevzuata uluslararası kuruluşların raporlarına AİHM nin konumu çalışma usulü ve Türkiye kararları daha ağırlıklı olmak üzere önemli içtihatlarına ve Anayasa Mahkemesi nin ifade ve basın özgürlüğüne ilişkin bireysel başvuru kararlarından kamuoyunun geniş ilgi gösterdiği bazı kararlara yer verilmiştir Konu BaşlıklarıAnayasada Düşünce ve Basın ÖzgürlüğüUluslararası Kuruluşların İfade ve Basın Özgürlüğü DeğerlendirmeleriAvrupa Konseyi AİHM Anayasa Mahkemesine Bireysel BaşvuruAİHS nin İhlal Nedenleri ve AİHM nin Sözleşme Yorumunda İlkeleriİfade Özgürlüğünün Sınırlanması Müdahale Şartları ve AİHM İlkeleriAİHM İçtihadında Basın Özgürlüğü