İhsan Sungu nun İlk Türk Matbaasına Dair Yeni Vesikalar Adlı Makalesi — Murat Candemir

Osmanlı dünyasına gözlerini açan bürokrat ve eğitimci olarak İhsan Sungu II Meşrutiyet ten hemen önce ve sonrasında Washington Büyükelçiliği nde görev yapması sayesinde Fransız Aydınlanması ve İhtilali nin Jakoben anlayışından kendisini kurtarmıştır Dönüşünde Tanin de Hüseyin Cahit Yalçın ve Tevfik Fikret le birlikte çalışma imkanını bulmuştur Cumhuriyet döneminde ise mülkî görevleri tercih etmemiş özellikle Millî Eğitim camiasında muallimlik müdürlük ve müsteşarlık görevlerinde bulunmuş tecrübeli bir devlet adamıdır Öğrencileri tarafından sevilen ve eğitici bir kimlik olmasının yanı sıra ta lîm ve terbiyeyi birlikte ön plana çıkarmış başarılı bir metodist olarak bohemian bir İnkılapçılık yerine avant garde olmayı yeğlemiş nahif bir şahsiyettir Bununla birlikte bizi asıl ilgilendiren yönü Tarihçiliğidir Bilmek ancak doğruyu bilmek onun için en önemli düsturdur denilebilir Geniş bir şekilde ele aldığı işbu makalesinde arzuhaliyle birlikte İbrahim Müteferrika nın Vesîletu t Tıbâa sını da özetlemiş olması önemlidir Böylece diğer eserleriyle birlikte gözden geçirilince kendisinin Batılılaşma nın paradigmaları olarak görülebilecek konuları tercih ettiği anlaşılmaktadır İbrahim Mütferrika yı anlatırken oldukça objektifdir ve önce ne olup bitiyor anlayalım üslubundadır İbrahim Müteferrika yı Mimar Sinan Namık Kemal ve Ziya Gökalp gibi isimler sırasına dahil etmesi de önemlidir Zira Mimar Sinan la Rönesans ın mimarîsine Şinasi nin aksine bütüncül bir teslimiyet yerine manevî ya da kendimsel değerlerle birlikte Batılılaşma ya ve yarım asır boğuşulan medeniyet ve kültür diyalogunu sağlayan bir harmoniye ya da bağdaşıma usulca işaret ederek bize tebessüm etmektedir