İkinci Çözümlemeler — Aristoteles

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihnde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünülerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babür

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristotales öncesi düşünürlerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemelerde verilir Tadımlık İkinci Çözümlemeler ya da İlk Bilgi Kuramı Kitabı Aristotelesin İkinci Çözümlemeler başlığıyla çevrilen bu yapıtı Organon başlığı altında toplanan yapıtlardan biri Organon başlığı altında toplananlar ise şunlar Kategoriler Yorum Üzerine Topikler Sofistlerin Yanlış Çıkarımları ve Birinci İkinci Çözümlemeler Analytika Aristotelesin dilinde analytika daha çok araştırmalar incelemeler anlamı taşır Birinci Çözümlemelerde temellendirme ifadelerinin temel biçimleri olan tasımlar onların tasım olmasını güvence altına alan mantıksal biçimler yani geçerli tasım biçimleri ve tarzları incelenir İkinci Çözümlemelerde ise bilginin temel öğeleri serimlenir Dolayısıyla her iki çözümleme de aynı konuyu işler ama iki çözümlemenin farkı şu Birinci Çözümlemeler temellendirmenin salt biçimsel yanını tasımlamayı inceler dolayısıyla sadece mantıksal doğruluk ile ilgilenir İkinci Çözümlemelerde sadece önermelerden nasıl çıkarım yapıldığı işlenmez bu önermelerin gerçeklik konusundaki bilgisel değeri de ortaya konur Öte yandan Aristoteles öteki yapıtlarında hep analytika adlı metinden söz eder bu yapıtı kendisinin ikiye ayırdığına ilişkin bir bilgi yok İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünürlerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemelerde verilir denir Bu çözümlemelerde Platonun anımsama kuramı anamnesis ve idea öğretisi Antisthenesin bilgi olanaklı değildir savı Ksenokratesin bilgi ancak döngüsel kanıtlama yoluyla olanaklıdır iddiası ile de hesaplaşılır İkinci Çözümlemeler sadece bilginin nasıl olanaklı olduğu konusunda bir araştırma değil ilk olarak onun üstünde bir bilginin düşünülemeyeceği bir bilgi derecesini de mutlak anlamda bilmeyi de inceliyor Böyle bir bilgi için iki temel yapı var 1 Mutlak anlamda doğru zorunlu ilk önermelerden hareketle yapılan kanıtlama apodeiksis ya da episteme apodeiktike 2 Bu ilk önermelerin nasıl elde edileceğine ilişkin yöntem epagoge ve bu ilk önermelerin bilinmesi nous Aristoteles apodeiksise kanıtlamalı bilgiye mutlak anlamda doğru ilk önermelere bağlı olarak tam tasım yoluyla ulaşılacağını düşünüyor Bu ilk önermelerin de duyumsama aisthesis anımsama mneme deneyim empeiria süreciyle ve tümevarım yoluyla elde edileceğini iddia ediyor İlk doğru önermeleri bilme ayrıcalığını ise bu duyumsama anımsama deneyim tümevarım sürecinde kurulan usa nous tanıyor Burada bilgi görüşü konusunda Aristotelese yakıştırılan görüşlerden bazılarına değinmekte yarar var Aristotelese yüklenen aksiyomatik deduktif bilgi düşüncesi Aristotelesin bilgi görüşünü açıklamada yetersiz çünkü aksiyomatik deduktif kısım Aristoteles için sadece kanıtlama apodeiksis kısmını oluşturur oysa en az bu kısım kadar önemli olan öteki yan var ilk önermeler mutlak anlamda doğru zorunlu ilk önermeler Bu önermeler tümevarım epagoge yoluyla oluşur ama burada Aristotelesin tümevarım epagoge anlayışı ile daha sonraki tümevarım endüksiyon anlayışı arasındaki farkı da belirtmek gerekiyor Aristoteleste epagoge iki anlama geliyor 1 Tek tek durumlardan genel bir olgu durumuna giden genelleştirme 2 İlk önermelere giden bilgi yolu nous ile dolaysız zorunlu ilk önermelerin görülmesi yolu Bunlardan sadece ilki modern tümevarım anlayışına karşılık gelmekte Bu yol da tümel değil sadece genel bir olgu durumunu ortaya koyar İkinci yol ilk önermelerin bilgisi için önemlidir Yani Topika I 8 103b1 6 Sofistlerin Yanlış Çıkarımları 4 165b27 30 Birinci Çözümlemeler II 23 68b15 vd yerlerde görülen tümevarım bir genelleme yapan tümevarımdır Burada tek tek insandan attan katırdan hareketle bir genelleme yapılır Safrasız canlılar uzun yaşar genellemesidir bu Bu daha sonraları tam tümevarım adını alacak biçimdir Yani olabildiğince çok tek tek durumların gözlenmesiyle bir genelleştirme Ama Aristotelese göre böyle bir tümevarım ile ilk tümel önermelere ulaşılamaz çünkü ilke olarak gelecekteki tek tek durumları kapsamadığı için değiştirilebilecek bir genellemedir Bkz Topika 110a 32 Burada hem Aristotelesin yöntemi yeni şeyler bulmak için elverişsizdir diyenlere karşı bir şey söylemesi hem de özellikle yirminci yüzyılda tümevarım yönteminin kendisini eleştirenlere ilham veren görüş olması dikkat çekici Dolayısıyla sıkı bir tümel değil tümevarıma bağlı olasılıklar elde edilir Bu yöntem Aristotelese göre sıkı bir yöntem değildir Bu yüzden sadece genellemelere götüren tümevarım yöntemine sıkı tümel temellendirme olan dedüksiyon yönteminden daha az güvenilir Aristoteles tarafından Oysa daha önce de söylendiği gibi mutlak anlamda doğru ilk tümel önermelere götüren epagoge de söz konusu Aristoteles için Öte yandan şu çok önemli İlk tümel önermelere götüren epagoge sadece kanıtlama apodeiksis ile bağlantısı içinde dolaysızdır Sonuçta Aristoteles sağlam bilgi için olanaklı neden olarak duyumsamayı aisthesis etkin neden olarak da usu nous her ikisi de farklı işlevi olan nedenler olarak ilk tümel önermeler için öngörüyor Temel önermelerin bilgisine ulaşma aşaması duyumsama ile başlıyor ama o bilgi duyumsamaya dayanmıyor Bu yüzden de Aristoteles empiristler arasında sayılamıyor Çünkü ilk temel önermelerin bilgisini deneyim empeiria değil us nous gerçekleştirmektedir Aristoteles bir rasyonalist de değil çünkü ilk tümel önermelerin bilgisi deneyimden bağımsız söz konusu olamaz Deneyim bu bilgi için zorunlu bir yol ama yeterli değil Yani Kantın eleştiri öncesi durumu da Aristotelese pek uymuyor Dolayısıyla İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde bir düşünüre ezbere etiket yapıştırma geleneğinin sakınc

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihnde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünülerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babür

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünürlerden Parmenides Heraklitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babür

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristotales öncesi düşünürlerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir

Aristoteles tarafından kaleme alınan İkinci Çözümlemeler Yapı Kredi Yayınları eseri olarak okurlarla buluşuyor İkinci Çözümlemeler Aristoteles Kitap Özeti İkinci Çözümlemeler felsefe tarihnde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünülerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemelerde verilir Saffet Babür Yayınevi Yapı Kredi Yayınları Yazar Aristoteles Sayfa 77 Sayfa Kağıt 2 Hamur Boyut 13 50x21 00 cm Basım Yılı Ocak 2024 Barkod 9789750808975 Kategori Araştıma İnceleme Referans Felsefe Tarihi

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihnde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünülerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babür Yayınevi YAPI KREDİ YAYINLARI Yazar ARİSTOTELES AUGUSTINUS Baskı 6 Sayfa Sayısı 78 Yıl 2022

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristotales öncesi düşünürlerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemelerde verilir Tadımlık İkinci Çözümlemeler ya da İlk Bilgi Kuramı Kitabı Aristotelesin İkinci Çözümlemeler başlığıyla çevrilen bu yapıtı Organon başlığı altında toplanan yapıtlardan biri Organon başlığı altında toplananlar ise şunlar Kategoriler Yorum Üzerine Topikler Sofistlerin Yanlış Çıkarımları ve Birinci İkinci Çözümlemeler Analytika Aristotelesin dilinde analytika daha çok araştırmalar incelemeler anlamı taşır Birinci Çözümlemelerde temellendirme ifadelerinin temel biçimleri olan tasımlar onların tasım olmasını güvence altına alan mantıksal biçimler yani geçerli tasım biçimleri ve tarzları incelenir İkinci Çözümlemelerde ise bilginin temel öğeleri serimlenir Dolayısıyla her iki çözümleme de aynı konuyu işler ama iki çözümlemenin farkı şu Birinci Çözümlemeler temellendirmenin salt biçimsel yanını tasımlamayı inceler dolayısıyla sadece mantıksal doğruluk ile ilgilenir İkinci Çözümlemelerde sadece önermelerden nasıl çıkarım yapıldığı işlenmez bu önermelerin gerçeklik konusundaki bilgisel değeri de ortaya konur Öte yandan Aristoteles öteki yapıtlarında hep analytika adlı metinden söz eder bu yapıtı kendisinin ikiye ayırdığına ilişkin bir bilgi yok İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünürlerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemelerde verilir denir Bu çözümlemelerde Platonun anımsama kuramı anamnesis ve idea öğretisi Antisthenesin bilgi olanaklı değildir savı Ksenokratesin bilgi ancak döngüsel kanıtlama yoluyla olanaklıdır iddiası ile de hesaplaşılır İkinci Çözümlemeler sadece bilginin nasıl olanaklı olduğu konusunda bir araştırma değil ilk olarak onun üstünde bir bilginin düşünülemeyeceği bir bilgi derecesini de mutlak anlamda bilmeyi de inceliyor Böyle bir bilgi için iki temel yapı var 1 Mutlak anlamda doğru zorunlu ilk önermelerden hareketle yapılan kanıtlama apodeiksis ya da episteme apodeiktike 2 Bu ilk önermelerin nasıl elde edileceğine ilişkin yöntem epagoge ve bu ilk önermelerin bilinmesi nous Aristoteles apodeiksise kanıtlamalı bilgiye mutlak anlamda doğru ilk önermelere bağlı olarak tam tasım yoluyla ulaşılacağını düşünüyor Bu ilk önermelerin de duyumsama aisthesis anımsama mneme deneyim empeiria süreciyle ve tümevarım yoluyla elde edileceğini iddia ediyor İlk doğru önermeleri bilme ayrıcalığını ise bu duyumsama anımsama deneyim tümevarım sürecinde kurulan usa nous tanıyor Burada bilgi görüşü konusunda Aristotelese yakıştırılan görüşlerden bazılarına değinmekte yarar var Aristotelese yüklenen aksiyomatik deduktif bilgi düşüncesi Aristotelesin bilgi görüşünü açıklamada yetersiz çünkü aksiyomatik deduktif kısım Aristoteles için sadece kanıtlama apodeiksis kısmını oluşturur oysa en az bu kısım kadar önemli olan öteki yan var ilk önermeler mutlak anlamda doğru zorunlu ilk önermeler Bu önermeler tümevarım epagoge yoluyla oluşur ama burada Aristotelesin tümevarım epagoge anlayışı ile daha sonraki tümevarım endüksiyon anlayışı arasındaki farkı da belirtmek gerekiyor Aristoteleste epagoge iki anlama geliyor 1 Tek tek durumlardan genel bir olgu durumuna giden genelleştirme 2 İlk önermelere giden bilgi yolu nous ile dolaysız zorunlu ilk önermelerin görülmesi yolu Bunlardan sadece ilki modern tümevarım anlayışına karşılık gelmekte Bu yol da tümel değil sadece genel bir olgu durumunu ortaya koyar İkinci yol ilk önermelerin bilgisi için önemlidir Yani Topika I 8 103b1 6 Sofistlerin Yanlış Çıkarımları 4 165b27 30 Birinci Çözümlemeler II 23 68b15 vd yerlerde görülen tümeva

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristotales öncesi düşünürlerden Parmenides Heraklitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babür

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihnde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristoteles öncesi düşünülerden Parmenides Herakleitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babür

İkinci Çözümlemeler felsefe tarihinde ilk bilgi kuramı kitabı diye görülür Aristotales öncesi düşünürlerden Parmenides Heraklitos ve Platon Bilgi nedir Sağlam bilgi nasıl elde edilir sorularıyla ilgilenmişlerdir ama bu alanda ilk meta bilgi kuramı İkinci Çözümlemeler de verilir Saffet Babürİnce Kapak Sayfa Sayısı 78Baskı Yılı 2015e Kitap Sayfa Sayısı 59Baskı Yılı 2016Dili TürkçeYayınevi Yapı Kredi Yayınları