İktisadi Aklın Eleştirisi

Kapitalistler duvar ın yıkılışının ardından kendileri için daha uygun bir vahşet ortamının oluşmasının sevinciyle solun öldüğünü ilan ettiler Oysa ölen kapitalizmin platformundan çıkamadığı için gayri insani bir niteliğe bürünen reel sosyalizmdi Duvar ın yıkılmasından önce de reel sosyalizme karşı çıkan Gorz bu kitabında kapitalizmin ve reel sosyalizmin benzerliklerini göstererek asıl onların öldüğünü söyler Ve onları aşan alternatif bir sosyalizmin asıl şimdi mümkün olduğunu gösterir Sanayi toplumlarının iki yüzyıllık ütopyası olan kapitalizmin ve reel sosyalizmin çöktüğünü bu krizin modernliğin değil modernliğin üzerinde yükseldiği önermelerin aklın değil akılcılaştırmaların krizi olduğunu söyleyerek yeni bir sosyalist ütopya imkanlarını tartışır Öncelikle her şeyin sayılabilir ve satılabilir olduğu daha fazlanın daha değerli olduğu iktisadi akılsallığı reddeder İktisadi aklın kutsallaştırdığı çalışma yı sert bir biçimde eleştirirken üretim tüketim verimlilik kavramlarını da sorgular Ona göre çalışma modernliğin evladı olan kapitalizm tarafından dinsel ve akıldışı gerekçelerle ibadete dönüştürülmüştür Kapitalizmin çalışma ideolojisi ni ödünç alan reel sosyalizm ise püriten etiğin yerine sosyalist vatan ve parti etiğini geçirerek çalışma nın özüne ve hiyerarşisine dokunmamış böylece insanın köleleştirilmesine ve yabancılaştırılmasına katkıda bulunmuştur Gorz ise alternatif bir sosyalizmin esas olarak boş zaman toplumu olması gerektiğini savunur Mutluluğun tüketime ve çalışmaya değil duygusal ve kültürel alışverişin yoğunluğuna bağlı olduğunu boş zaman ın yaratıcılığa birlikte yaşama becerisinin geliştirilmesine sanata oyuna ve aşka imkan verdiğini anlatır Ve hangi toplumsal örgütlenme altında olursa olsun çalışmak için mi yaşıyoruz yaşamak için mi çalışıyoruz sorusuna verilecek cevaba dikkat çeker Bu cevap aynı zamanda nasıl bir toplumda yaşamak istediğimizi ve yaşama verdiğimiz anlamın niteliğini de gösterecektir Kapitalizmin vahşeti karşısında yaşanabilir ve uygulanabilir bir ütopya arayanlara Her şeyi sayılan satılan ve tüketilen bir anlayışa indirgeyen iktisadi aklı sorgulamadan yeni bir sosyalizmin kurulamayacağına inananlara Sevginin şefkatin dostluğun ve aşkın üretimden daha önemli olduğunu düşünenlere Ve bir sabah işe gitmeyi sevgilisine dokunmak için reddedenlere