İlim ve Hikmet Risaleleri — İbn Receb El Hanbeli

İlim sadece dilde kalan ve sözle ifade edilen bir bilgi değildir Faydalı ilim kalpte Allah korkusu meydana getiren bu korkunun ardından organları itaate ve salih amellere sevk eden ilimdir Kalpte yer etmeyen davranışlara yansımayan ilim ise sahibine fayda sağlamaz aksine onun aleyhine bir hüccet olur Selef i sâlihîn ilmi çok rivayet etmekte veya meseleleri ayrıntılarıyla bilmekte değil öğrendikleriyle amel etmekte görmüşlerdir Onlara göre ilim kalpte huşû meydana getirmiyorsa ve kişiyi Allah a yaklaştırmıyorsa o ilim faydalı ilim değildir Bu sebeple ilmiyle amel etmeyen kimseler hakkında şiddetle uyarılarda bulunmuşlar ve bu hâlin kalp katılığına gaflete ve sapmaya yol açacağını ifade etmişlerdir Allah Teâlâ ilmi kullarını karanlıklardan nura çıkaran bir rehber kılmıştır Ancak bu nurdan istifade ilmin gereğini yerine getirmekle mümkündür Kim ilmiyle amel ederse Allah ona bilmediklerini öğretir kim de öğrendiğiyle amel etmeyi terk ederse sahip olduğu bilgi zamanla onun aleyhine döner Bu sebep le ilim kişinin hem dünyasında hem de ahiretinde istikamet üzere yürümesini sağlayan bir kılavuzdur