İmâm ı Rabbâni Ahmed Sirhindî — Necdet Tosun

İmâm ı Rabbânî ve Müceddid i Elf i Sânî lakaplarıyla anılan Şeyh Ahmed Sirhindî 17 yüzyılda Hindistan da yaşamıştır O hem İslâmiyet in kitabî bir çizgide yorumlanması ve toplumun hurâfelerden arındırılması için mücâdele eden bir âlim hem de tasavvuf yolunun yüksek tecrübelerine erişip edindiği bilgileri dostları ile paylaşan bir sûfî idi Dönemin padişahlarının İslâmiyet e aykırı uygulamalarına sessiz kalmayan Sirhindî hapsedilmeyi göze almış ancak ilkelerinden ve mücâdelesinden vaz geçmemişti Bu yönleriyle o İslâm dünyasının özellikle Hindistan ın 19 ve 20 yüzyıllardaki özgürlük ilim ve ihyâ hareketlerine ilham kaynağı olmuş ayrıca toplumun din ve tasavvuf anlayışını yenileyen müceddid bir rehber olarak telâkkî edilmiştir Tasavvufî eğitim seyr u sülûk ve varlık vücûd düşüncesi konularında ortaya koyduğu yeni fikirler ve getirdiği orijinal terimler ise tasavvuf kültürüne önemli bir katkı sağlamıştır Bu önemli ve renkli kişiliğinden dolayı İmâm ı Rabbânî Ahmed Sirhindî hakkında Doğuda ve Batıda birçok eser ve makale yayınlanmıştır Ülkemizde de bu konuda yeni bir eser yayınlandı Dr Necdet Tosun un İmâm ı Rabbânî Ahmed Sirhindî Hayatı Eserleri Tasavvufî Görüşleri ismiyle kaleme aldığı bu eser İstanbul da İnsan Yayınları tarafından neşredildi Bu eser bir Giriş ve altı Bölüm den oluşmaktadır Giriş te İmâm ı Rabbânî Ahmed Sirhindî döneminde Hindistan ın siyasî dinî ve içtimaî durumu ele alınmıştır Birinci Bölüm de onun hayatı ve eserleri İkinci Bölüm de nesli ve halifeleri Üçüncü Bölüm de tasavvufî görüşleri Dördüncü Bölüm de getirdiği yenilikler Beşinci Bölüm de kendisine yönelik tenkitler ve savunmalar Altıncı Bölüm de ise Sirhindî nin tesirleri ele alınmıştır Eser hazırlanırken öncelikle Sirhindî nin kendi eserleri ile onun hakkında yazılan mûteber kaynaklar kullanılmış yeri geldikçe yeni çalışmalardan da yararlanılmıştır Türkiye kütüphanelerinde bulunmayan bazı mühim eserler Hindistan ve Pakistan kütüphanelerinden temin edilmiş konular işlenirken sistematik bir bütünlük kurulmaya özen gösterilmiştir Sirhindî nin tasavvufî görüşleri incelenirken tasavvufî eğitim ve varlık görüşleri ayrı ayrı ele alınmış İbnü l Arabî ile örtüştüğü ve ayrıldığı konular açık bir şekilde gösterilmiştir Sirhindî nin tasavvufî görüşleri eserlerinde ve farklı mektuplarında dağınık vaziyette bulunduğu için bütüncül olarak kavranması oldukça güçtür Yazar büyük bir dikkat ve vukûf ile bu dağınık parçaları birleştirip yorumlayarak onun tasavvufî düşüncelerini sistematik bir bütünlük içinde okuyucuya sunmuştur Ayrıca tarihte Sirhindî ye yönelik eleştirilere ve bu eleştirilere karşı yazılan savunmalara temas ederek onun pek bilinmeyen yönlerini ortaya çıkarmıştır Bu yeni eserin İmâm ı Rabbânî Ahmed Sirhindî nin daha iyi anlaşılmasına önemli katkılar sağlayacağı muhakkaktır