İmam Rafii nin Fethu l Aziz Adlı Eserindeki Şerh Metodu — Abdulğalip Aslan

Muhammed b Abdilkerîm er Râfiî v 623 1226 Abbâsî ve Selçuklu devletlerinin son dönemleri ile Hârizmşahlar Devleti nin yükseliş sürecine tanıklık etmiş hicrî VII yüzyılın önde gelen Şâfiî fakihlerindendir Dönemin ilmî hareketliliği mezhep içi tartışmalar ve içerisinde yetiştiği ilim çevreleri onun fikrî birikiminin şekillenmesinde belirleyici olmuştur Bu çalışmada Râfiî nin Fethu l ʿAzîz fî Şerhi l Vecîz eş Şerhu l Kebîr adlı eserinde benimsediği şerh yöntemi kullandığı kaynaklar meseleleri müzakere tarzı ve mezhep içindeki konumu incelenmektedir Râfiî nin ilmî birikimi bu eserde en olgun hâliyle ortaya çıkmış söz konusu eser onun fıkıh alanındaki yetkinliğini göstermesi bakımından Şâfiî mezhep literatürü içerisinde önemli bir yer edinmiştir Çalışmanın temel amacı Şâfiî mezhebinin klasik dönem kaynakları arasında önemli bir halka teşkil eden Fethu l Azîz in şerh metodunu tespit etmek Râfiî nin istifade ettiği kaynakları belirlemek ve eserin literatür üzerindeki etkisini ortaya koymaktır Çalışmanın ana kaynağı Fethu l Azîz olmakla birlikte Râfiî nin şerh sırasında atıfta bulunduğu diğer eserlerine ve mezhebin erken dönem literatürüne de gerektiği ölçüde başvurulmuştur Yapılan inceleme sonucunda Fethu l Azîz in şekil bakımından metin ile şerhin bir arada verildiği memzûc şerh türünün tipik bir örneği olduğu muhteva açısından ise klasik Şâfiî fıkıh şerhlerinin karakteristik özelliklerini taşıdığı tespit edilmiştir Eser yalnızca önceki çalışmaların yoğun biçimde değerlendirildiği bir kaynak olmayıp Nevevî gibi sonraki büyük fakihler üzerinde de önemli bir etki bırakmıştır Râfiî mezhebî mensubiyetini yorumlarında hissettirmekle birlikte meseleleri ele alırken genel olarak taassuptan uzak mukayeseli ve ilmî bir yaklaşım benimsemiştir Fethu l Azîz de ortaya koyduğu değerlendirmeler sadece mezhep içi görüş ayrılıklarını aktarmakla sınırlı kalmamakta diğer mezhep görüşlerine dair açıklamalar sunması bakımından da dikkat çekmektedir Bu yönleriyle eser hem şerh geleneği hem de Şâfiî fıkıh doktrininin gelişimi açısından kayda değer ilmî değere sahip bir kaynak niteliği taşımaktadır Tanıtım Bülteninden

Muhammed b Abdilkerîm er Râfiî v 623 1226 Abbâsî ve Selçuklu devletlerinin son dönemleri ile Hârizmşahlar Devleti nin yükseliş sürecine tanıklık etmiş hicrî VII yüzyılın önde gelen Şâfiî fakihlerindendir Dönemin ilmî hareketliliği mezhep içi tartışmalar ve içerisinde yetiştiği ilim çevreleri onun fikrî birikiminin şekillenmesinde belirleyici olmuştur Bu çalışmada Râfiî nin Fethu l ʿAzîz fî Şerhi l Vecîz eş Şerhu l Kebîr adlı eserinde benimsediği şerh yöntemi kullandığı kaynaklar meseleleri müzakere tarzı ve mezhep içindeki konumu incelenmektedir Râfiî nin ilmî birikimi bu eserde en olgun hâliyle ortaya çıkmış söz konusu eser onun fıkıh alanındaki yetkinliğini göstermesi bakımından Şâfiî mezhep literatürü içerisinde önemli bir yer edinmiştir Çalışmanın temel amacı Şâfiî mezhebinin klasik dönem kaynakları arasında önemli bir halka teşkil eden Fethu l Azîz in şerh metodunu tespit etmek Râfiî nin istifade ettiği kaynakları belirlemek ve eserin literatür üzerindeki etkisini ortaya koymaktır Çalışmanın ana kaynağı Fethu l Azîz olmakla birlikte Râfiî nin şerh sırasında atıfta bulunduğu diğer eserlerine ve mezhebin erken dönem literatürüne de gerektiği ölçüde başvurulmuştur Yapılan inceleme sonucunda Fethu l Azîz in şekil bakımından metin ile şerhin bir arada verildiği memzûc şerh türünün tipik bir örneği olduğu muhteva açısından ise klasik Şâfiî fıkıh şerhlerinin karakteristik özelliklerini taşıdığı tespit edilmiştir Eser yalnızca önceki çalışmaların yoğun biçimde değerlendirildiği bir kaynak olmayıp Nevevî gibi sonraki büyük fakihler üzerinde de önemli bir etki bırakmıştır Râfiî mezhebî mensubiyetini yorumlarında hissettirmekle birlikte meseleleri ele alırken genel olarak taassuptan uzak mukayeseli ve ilmî bir yaklaşım benimsemiştir Fethu l Azîz de ortaya koyduğu değerlendirmeler sadece mezhep içi görüş ayrılıklarını aktarmakla sınırlı kalmamakta diğer mezhep görüşlerine dair açıklamalar sunması bakımından da dikkat çekmektedir Bu yönleriyle eser hem şerh geleneği hem de Şâfiî fıkıh doktrininin gelişimi açısından kayda değer ilmî değere sahip bir kaynak niteliği taşımaktadır

İmam Rafiî nin Fethu l Azîz Adlı Eserindeki Şerh Metodu Muhammed b Abdilkerîm er Râfiî v 623 1226 Abbâsî ve Selçuklu devletlerinin son dönemleri ile Hârizmşahlar Devleti nin yükseliş sürecine tanıklık etmiş hicrî VII yüzyılın önde gelen Şâfiî fakihlerindendir Dönemin ilmî hareketliliği mezhep içi tartışmalar ve içerisinde yetiştiği ilim çevreleri onun fikrî birikiminin şekillenmesinde belirleyici olmuştur Bu çalışmada Râfiî nin Fethu l ʿAzîz fî Şerhi l Vecîz eş Şerhu l Kebîr adlı eserinde benimsediği şerh yöntemi kullandığı kaynaklar meseleleri müzakere tarzı ve mezhep içindeki konumu incelenmektedir Râfiî nin ilmî birikimi bu eserde en olgun hâliyle ortaya çıkmış söz konusu eser onun fıkıh alanındaki yetkinliğini göstermesi bakımından Şâfiî mezhep literatürü içerisinde önemli bir yer edinmiştir Çalışmanın temel amacı Şâfiî mezhebinin klasik dönem kaynakları arasında önemli bir halka teşkil eden Fethu l Azîz in şerh metodunu tespit etmek Râfiî nin istifade ettiği kaynakları belirlemek ve eserin literatür üzerindeki etkisini ortaya koymaktır Çalışmanın ana kaynağı Fethu l Azîz olmakla birlikte Râfiî nin şerh sırasında atıfta bulunduğu diğer eserlerine ve mezhebin erken dönem literatürüne de gerektiği ölçüde başvurulmuştur Yapılan inceleme sonucunda Fethu l Azîz in şekil bakımından metin ile şerhin bir arada verildiği memzûc şerh türünün tipik bir örneği olduğu muhteva açısından ise klasik Şâfiî fıkıh şerhlerinin karakteristik özelliklerini taşıdığı tespit edilmiştir Eser yalnızca önceki çalışmaların yoğun biçimde değerlendirildiği bir kaynak olmayıp Nevevî gibi sonraki büyük fakihler üzerinde de önemli bir etki bırakmıştır Râfiî mezhebî mensubiyetini yorumlarında hissettirmekle birlikte meseleleri ele alırken genel olarak taassuptan uzak mukayeseli ve ilmî bir yaklaşım benimsemiştir Fethu l Azîz de ortaya koyduğu değerlendirmeler sadece mezhep içi görüş ayrılıklarını aktarmakla sınırlı kalmamakta diğer mezhep görüşlerine dair açıklamalar sunması bakımından da dikkat çekmektedir Bu yönleriyle eser hem şerh geleneği hem de Şâfiî fıkıh doktrininin gelişimi açısından kayda değer ilmî değere sahip bir kaynak niteliği taşımaktadır

Muhammed b Abdilkerîm er Râfiî v 623 1226 Abbâsî ve Selçuklu devletlerinin son dönemleri ile Hârizmşahlar Devleti nin yükseliş sürecine tanıklık etmiş hicrî VII yüzyılın önde gelen Şâfiî fakihlerindendir Dönemin ilmî hareketliliği mezhep içi tartışmalar ve içerisinde yetiştiği ilim çevreleri onun fikrî birikiminin şekillenmesinde belirleyici olmuştur Bu çalışmada Râfiî nin Fethu l Azîz fî Şerhi l Vecîz eş Şerhu l Kebîr adlı eserinde benimsediği şerh yöntemi kullandığı kaynaklar meseleleri müzakere tarzı ve mezhep içindeki konumu incelenmektedir Râfiî nin ilmî birikimi bu eserde en olgun hâliyle ortaya çıkmış söz konusu eser onun fıkıh alanındaki yetkinliğini göstermesi bakımından Şâfiî mezhep literatürü içerisinde önemli bir yer edinmiştir Çalışmanın temel amacı Şâfiî mezhebinin klasik dönem kaynakları arasında önemli bir halka teşkil eden Fethu l Azîz in şerh metodunu tespit etmek Râfiî nin istifade ettiği kaynakları belirlemek ve eserin literatür üzerindeki etkisini ortaya koymaktır Çalışmanın ana kaynağı Fethu l Azîz olmakla birlikte Râfiî nin şerh sırasında atıfta bulunduğu diğer eserlerine ve mezhebin erken dönem literatürüne de gerektiği ölçüde başvurulmuştur Yapılan inceleme sonucunda Fethu l Azîz in şekil bakımından metin ile şerhin bir arada verildiği memzûc şerh türünün tipik bir örneği olduğu muhteva açısından ise klasik Şâfiî fıkıh şerhlerinin karakteristik özelliklerini taşıdığı tespit edilmiştir Eser yalnızca önceki çalışmaların yoğun biçimde değerlendirildiği bir kaynak olmayıp Nevevî gibi sonraki büyük fakihler üzerinde de önemli bir etki bırakmıştır Râfiî mezhebî mensubiyetini yorumlarında hissettirmekle birlikte meseleleri ele alırken genel olarak taassuptan uzak mukayeseli ve ilmî bir yaklaşım benimsemiştir Fethu l Azîz de ortaya koyduğu değerlendirmeler sadece mezhep içi görüş ayrılıklarını aktarmakla sınırlı kalmamakta diğer mezhep görüşlerine dair açıklamalar sunması bakımından da dikkat çekmektedir Bu yönleriyle eser hem şerh geleneği hem de Şâfiî fıkıh doktrininin gelişimi açısından kayda değer ilmî değere sahip bir kaynak niteliği taşımaktadır