İmar Hukukunda Ruhsatsız Yapı — Eda Özer

ÖZET ÖZER Eda İmar Hukukunda Ruhsatsız Yapı Yüksek Lisans Tezi Ankara 2022 3194 sayılı İmar Kanunu ile yapı işlemleri bir izne bağlanmış ve bu sayede idareye bir denetim yetkisi verilmiştir Aynı zamanda yapılan yapıların idarenin denetim ve gözetimi dahilinde olması sağlanarak daha şeffaf bir düzenin kurulması amaçlanmıştır Yapı ruhsatı alınması işlemi bir idari işlem olduğu için bu işleme karşı Anayasa nın 125 maddesine göre yargı yolu açık bırakılmıştır Yapı ruhsatı alınmadan ya da yapı ruhsatı alınmış olmasına rağmen ruhsat ve eklerine aykırı olarak devam edilen yapılar ruhsatsız yapı olarak tanımlanır Bu bağlamda öncelikle yetkili idare tarafından durum tespiti yapılarak yapı durdurulur ve mühürlenir Bu aşamadan sonra yapı sahibine aykırılığı gidermesi için bir aylık süre verilir Bu süre içerisinde aykırılığın giderilmemesi veya yapı ruhsatı alınmaması durumunda idarece yıkım kararı verilir Aynı zamanda İmar Kanunu na aykırılık teşkil eden fiil ve hâllerin tespit edilmesi durumunda sorumlular hakkında idari para cezası kesilir İmar idari para cezalarının hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile ilgililer itiraz yoluna başvurabilir Bu çalışmada imar hukukunda ruhsatsız yapı kavramı ve ruhsatsız yapılara uygulanacak işlemlerle ilgili bir inceleme yapılmıştır Ayrıca ruhsatsız yapılara uygulanacak olan işlemler yargı kararları bağlamında değerlendirilerek uygulamaya ışık tutulmaya çalışılmıştır

ÖZ 3ABSTRACT 5İÇİNDEKİLER 7TABLOLAR DİZİNİ 10SİMGELER ve KISALTMALAR DİZİNİ 11GİRİŞ 13BÖLÜM 1 YAPI RUHSATI VE RUHSATSIZ YAPI 151 1 Bir İdarî İşlem Olarak Yapı Ruhsatı 151 1 1 Yapı kavramının tanımı ve hukuki niteliği 151 1 2 Yapı ruhsatının hukuki niteliği 181 1 3 Yapı ruhsatı vermeye yetkili idareler 191 1 4 Yapı ruhsatı alma koşulları 231 1 5 Yapı ruhsatının süresi 271 1 6 Ruhsat gerektirmeyen yapılar 291 2 Ruhsatsız Yapı 341 2 1 Hukuki niteliği 341 2 2 Ruhsat alınmadan başlanan yapılar 351 2 3 Ruhsat ve eklerine aykırı yapılar 371 2 4 Ruhsat süresi dolan yapıların yapı ruhsatınınhükümsüz hâle gelmesi 381 2 5 Yapı ruhsatının yargı yerince iptal edilmesinedeniyle yapının ruhsatsız hâle gelmesi 40İçindekiler81 2 6 Ruhsatın dayanağını teşkil eden imar planınıniptal edilmesi üzerine ruhsatsız hâle gelen yapılar 431 3 Kazanılmış Hak Bakımından Ruhsatlı ve RuhsatsızYapıların Durumu 471 3 1 Hukuki niteliği 471 3 2 Sadece yapı ruhsatı alınması kazanılmış haksağlar mı 501 3 3 İmar planının yargı kararı ile iptali hâlindekazanılmış hakların durumu 511 3 4 Kazanılmış hak kavramının yapı kullanma iznialınmış yapılar bağlamında incelenmesi 59BÖLÜM 2 RUHSATA AYKIRI YAPI HAKKINDAUYGULANACAK OLAN İDARİ İŞLEMLER 612 1 Yapının Mühürlenmesi ve İnşaatın Durdurulması 612 1 1 Yapı tatil tutanağının içeriği 612 1 2 Yapı tatil tutanağının hukuki niteliği 622 1 3 Yapı tatil tutanağının tebliğ usulü 642 1 4 Yapının mühürlenmesinin hukuki sonuçları 652 1 5 İnşaatı durdurulan yapının yeniden ruhsata bağlanıpbağlanamayacağı sorunu 672 2 Yıkım Kararı Verilmesi 682 2 1 Hukuki niteliği 682 2 2 Yıkım kararı almaya yetkili idare 732 2 3 Yıkım kararı verilmesi 772 2 4 Yıkım kararının ilgiliye tebliğ usulü 782 2 5 Yıkım kararının mülkiyet hakkına etkisi 80Eda ÖZER92 2 6 Yıkım kararına karşı açılacak iptal ve tam yargıdavaları 832 2 7 Dava açma ehliyeti 862 2 8 Yıkım kararına karşı açılacak olan davalardayürütmenin durdurulması 882 3 İdarî Para Cezası Verilmesi 902 3 1 Yapı sahibine uygulanacak olan idari yaptırımlar 902 3 2 İmar kanunu uyarınca verilen idari para cezaları 922 3 3 İdarî para cezasının muhatabı 992 3 4 İdarî para cezasına karşı başvuru yolu 101SONUÇ 105KAYNAKÇA 107

ÖZER Eda İmar Hukukunda Ruhsatsız Yapı Yüksek Lisans Tezi Ankara 2022 3194 sayılı İmar Kanunu ile yapı işlemleri bir izne bağlanmış ve bu sayede idareye bir denetim yetkisi verilmiştir Aynı zamanda yapılan yapıların idarenin denetim ve gözetimi dahilinde olması sağlanarak daha şeffaf bir düzenin kurulması amaçlanmıştır Yapı ruhsatı alınması işlemi bir idari işlem olduğu için bu işleme karşı Anayasa nın 125 maddesine göre yargı yolu açık bırakılmıştır Yapı ruhsatı alınmadan ya da yapı ruhsatı alınmış olmasına rağmen ruhsat ve eklerine aykırı olarak devam edilen yapılar ruhsatsız yapı olarak tanımlanır Bu bağlamda öncelikle yetkili idare tarafından durum tespiti yapılarak yapı durdurulur ve mühürlenir Bu aşamadan sonra yapı sahibine aykırılığı gidermesi için bir aylık süre verilir Bu süre içerisinde aykırılığın giderilmemesi veya yapı ruhsatı alınmaması durumunda idarece yıkım kararı verilir Aynı zamanda İmar Kanunu na aykırılık teşkil eden fiil ve hâllerin tespit edilmesi durumunda sorumlular hakkında idari para cezası kesilir İmar idari para cezalarının hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile ilgililer itiraz yoluna başvurabilir Bu çalışmada imar hukukunda ruhsatsız yapı kavramı ve ruhsatsız yapılara uygulanacak işlemlerle ilgili bir inceleme yapılmıştır Ayrıca ruhsatsız yapılara uygulanacak olan işlemler yargı kararları bağlamında değerlendirilerek uygulamaya ışık tutulmaya çalışılmıştır Tanıtım Bülteninden

ÖZER Eda İmar Hukukunda Ruhsatsız Yapı Yüksek Lisans Tezi Ankara 2022 3194 sayılı İmar Kanunu ile yapı işlemleri bir izne bağlanmış ve bu sayede idareye bir denetim yetkisi verilmiştir Aynı zamanda yapılan yapıların idarenin denetim ve gözetimi dahilinde olması sağlanarak daha şeffaf bir düzenin kurulması amaçlanmıştır Yapı ruhsatı alınması işlemi bir idari işlem olduğu için bu işleme karşı Anayasa nın 125 maddesine göre yargı yolu açık bırakılmıştır Yapı ruhsatı alınmadan ya da yapı ruhsatı alınmış olmasına rağmen ruhsat ve eklerine aykırı olarak devam edilen yapılar ruhsatsız yapı olarak tanımlanır Bu bağlamda öncelikle yetkili idare tarafından durum tespiti yapılarak yapı durdurulur ve mühürlenir Bu aşamadan sonra yapı sahibine aykırılığı gidermesi için bir aylık süre verilir Bu süre içerisinde aykırılığın giderilmemesi veya yapı ruhsatı alınmaması durumunda idarece yıkım kararı verilir Aynı zamanda İmar Kanunu na aykırılık teşkil eden fiil ve hâllerin tespit edilmesi durumunda sorumlular hakkında idari para cezası kesilir İmar idari para cezalarının hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile ilgililer itiraz yoluna başvurabilir Bu çalışmada imar hukukunda ruhsatsız yapı kavramı ve ruhsatsız yapılara uygulanacak işlemlerle ilgili bir inceleme yapılmıştır Ayrıca ruhsatsız yapılara uygulanacak olan işlemler yargı kararları bağlamında değerlendirilerek uygulamaya ışık tutulmaya çalışılmıştır

ÖZER Eda İmar Hukukunda Ruhsatsız Yapı Yüksek Lisans Tezi Ankara 2022 3194 sayılı İmar Kanunu ile yapı işlemleri bir izne bağlanmış ve bu sayede idareye bir denetim yetkisi verilmiştir Aynı zamanda yapılan yapıların idarenin denetim ve gözetimi dahilinde olması sağlanarak daha şeffaf bir düzenin kurulması amaçlanmıştır Yapı ruhsatı alınması işlemi bir idari işlem olduğu için bu işleme karşı Anayasa nın 125 maddesine göre yargı yolu açık bırakılmıştır Yapı ruhsatı alınmadan ya da yapı ruhsatı alınmış olmasına rağmen ruhsat ve eklerine aykırı olarak devam edilen yapılar ruhsatsız yapı olarak tanımlanır Bu bağlamda öncelikle yetkili idare tarafından durum tespiti yapılarak yapı durdurulur ve mühürlenir Bu aşamadan sonra yapı sahibine aykırılığı gidermesi için bir aylık süre verilir Bu süre içerisinde aykırılığın giderilmemesi veya yapı ruhsatı alınmaması durumunda idarece yıkım kararı verilir Aynı zamanda İmar Kanunu na aykırılık teşkil eden fiil ve hâllerin tespit edilmesi durumunda sorumlular hakkında idari para cezası kesilir İmar idari para cezalarının hukuka aykırı olduğu gerekçesi ile ilgililer itiraz yoluna başvurabilir Bu çalışmada imar hukukunda ruhsatsız yapı kavramı ve ruhsatsız yapılara uygulanacak işlemlerle ilgili bir inceleme yapılmıştır Ayrıca ruhsatsız yapılara uygulanacak olan işlemler yargı kararları bağlamında değerlendirilerek uygulamaya ışık tutulmaya çalışılmıştır