İmparatorluk Çağının Osmanlı Sultanları 3

İngiltere Kralı Majesteleri II Charles ın sefaret papazı Dr John Covel Osmanlı topraklarında bulunduğu süre içinde yaşadığı ve gördüğü her şeyi en ince ayrıntısına kadar günlüğüne kaydetti James Theodore Bent in Doğu Kumpanyasının tarihîyle ilgili kaleme aldığı açıklayıcı ve kayda değer girişiyle Genç Şehzade Mustafa nın sünnet töreni onuruna yapılan geçit törenini görmeye gittik Büyük Efendi de oradaydı ve orada imparatorluğun bütün haşmetini gördük Genç Şehzade Mustafa tüylü kavuğu başmda bir taburyaya cebeci ile çevrilmiş olarak geldi Şehzade iki cebeci tarantıdan çekilen basından kuyruğuna kadar mücevher inci altın ve gümüşle süslenmiş olan güçlü kuvvetti bîr at üstünde getirildi Genellikle çirkin sevilmeyen bîr çocuktu tam bir Rus yüzüne sahipti Çıkıntılı bîr ahu ucunda bir et parçası olan kemerli bîr bumu yuvarlak düz bir yüzü açık renk gözleri ve kasları kum rengi gibiydi vardı kulakları dikkat çekecek kadar büyüktü elleri esmer ve yanıktı Annesi Rus olup babası da bir Rus tan doğmuştu

Bir buçuk asır süren kuruluş döneminin ardından bir buçuk asır kadar da cihanşümul bir sayeset izleyerek genişleme ve yükseliş devri yaşayan Osmanlı Devleti 16 yüzyıl sonlarından itibaren iç ve dış etkenlerle güç kaybetmeye başlamıştır 17 yüzyıl ortalarında baba oğul Köprülüler in idaresinde tamamen toparlanan Devleti i Aliyye Merzifonlu Kara Mustafa Paşa nın Viyana ya yönelik askeri hareketı ile başlayan ve Kurtal İttifak devletleriyle pek çok cephede yıllarca süren savaşlarda büyük topralkar kaybetmiştir Karlofça Antlaşması ndan sonra geleneksel kanun ı kadim anlayışının dışında arayışlara başlanmıştır 18 yüzyılın ilk çeyreğinde kaybedilen toprakların geri alınması için önce Rusya ya sonra da Venedik ve Avusturya ya yönelik hamlelerden kalıcı sonuçlar alınamamıştır Son başarılı Belgrad Antlaşmları ile başlayan uzun barış döneminde mevcudu muhafaza siyaseti ve askeri ıslahat girişimlerilye devlet eski gücüne kavuşturulmak istenmiş fakat kalıcı başarılar bu sefer de elde edilememiştir Bu kitap 1648 1757 yılları arasının askeri ve siyasi olayları 4 Mehmed 2 Süleyman 2 Ahmed 2 Mustafa 3 Ahmed 1 Mahmut ve 3 Osman gibi yedi padişahın biyografileri çerçevesinde ele alınmaya çalışılmıştır

Osmanlı tarihçiliğinde Kanuni Sultan Süleyman ın saltanatının ardından genellikle bir duraklama dönemi yaşandığı yaygın bir kanaat haline gelmiştir Bunun en büyük sebebi olarak otoritesi sarsılmış güçsüz artık sefere çıkmayan padişah tipleri gösterilir Bununla beraber Osmanlı siyasi tarihinin gelişme çizgisine dikkat edildiğinde bunun belirli bir ölçüye göre değerlendirilemeyeceği pek çok parametreyi göz önüne almak gerektiği böyle bakıldığında duraklama döneminden söz edilmeyeceği ileri sürülür Öte yandan saltanat sistemi açısından muktedir padişah söyleminin yerini bu dönemde artık hanedanın bizatihi kendisinin almaya başladığı farkedilir Bu bağlamda Kanuni Sultan Süleyman dan sonra tahta çıkan Osmanlı sultanlarının devletin işleyişindeki rollerini almak için onların şahsi dünyalarını ortaya koymak ve meydana gelen siyasi olaylar karşısındaki tavırlarını tespit etmek önemli görünmektedir Bundan hareketle bu kitapta Kanuni den sonra 1566 1648 yılları arasında tahta çıkan sekiz padişahın şahsi biyografi ve dönemlerine yer verilmiştir Ele alınan biyografiler 2 Selim 3 Murad 3 Mehmed 1 Ahmed 1 Mustafa 2 Osman 4 Murad ve Sultan İbrahim e aittir